Serial qotil: Versiyalar orasidagi farq
Qiyofa
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Serial qotil''' ({{lang-en|serial killer}}) | '''Serial qotil''' ({{lang-en|serial killer}}) — uchtadan koʻproq inson oʻldirgan shaxs. | ||
Serial qotilliklarga quyidagilar kirmaydi: | Serial qotilliklarga quyidagilar kirmaydi: | ||
* taomilli qotilliklar | * taomilli qotilliklar | ||
* harbiy harakatlar jarayonida sodir boʻlgan qotilliklar | * harbiy harakatlar jarayonida sodir boʻlgan qotilliklar | ||
* qimmatli narsalarga ega | * qimmatli narsalarga ega boʻlish maqsadida amalga oshirilgan qotilliklar | ||
* ommaviy qotilliklar | * ommaviy qotilliklar | ||
* mafkuraviy ishonishga | * mafkuraviy ishonishga koʻra (terror, maktabdagi otishmalar) | ||
Serial qotil termini birinchi martta [[1976]]-yil [[Theodore Bundy]]ni shaxsiyatini | Serial qotil termini birinchi martta [[1976]]-yil [[Theodore Bundy]]ni shaxsiyatini taʼriflashda ishlatilgan. | ||
AQShda serial qotillarning | AQShda serial qotillarning koʻpchiligi (73 %) oq erkaklar boʻlgan boʻlib, aksariyat qismi past tabaqalardan chiqgan. [http://www.lagriffedulion.f2s.com/serial.htm] | ||
== Serial qotillar klassifikatsiyasi == | == Serial qotillar klassifikatsiyasi == | ||
=== Sababiga | === Sababiga koʻra === | ||
* '''Hukmronlik ovchilari''' — | * '''Hukmronlik ovchilari''' — oʻzidan kuchsiz, ojiz qurbonlarni tanlab, oʻzidagi kamchiliklarni shu yoʻl bilan toʻldirish. ( [[Bob Berdella]], [[David Berkowitz]]). | ||
* '''Gedonistlar''' — jinsiy ehtiyojlarini qondirish, zavq olish maqsadida | * '''Gedonistlar''' — jinsiy ehtiyojlarini qondirish, zavq olish maqsadida oʻldiruvchi qotillar ([[Jeffrey Dahmer]], [[John Wayne Gacy]]). | ||
* '''«Vizionerlar»''' — ruhiy holati joyida | * '''«Vizionerlar»''' — ruhiy holati joyida boʻlmagan, asosan shizofreniklar. Misol - Kaliforniyada zilzilani oldini olish uchun unga eshitilgan "ovoz"ni aytganini qilib 13 kishini oʻldirgan paranoid-shizofrenik Garbert Mallin. | ||
* '''«Missonerlar»''' — | * '''«Missonerlar»''' — oʻzlarini qasoskor deb ataydigan, ommani fohisha, gomoseksual, yahudiy kabi "iflosliklar"dan tozalaydiganlar. (Joe Franklin, John Bodkin Adams) | ||
=== Usuliga | === Usuliga koʻra === | ||
* '''Uyushtirilgan''' (misol - Andrey Chikatilo) | * '''Uyushtirilgan''' (misol - Andrey Chikatilo) | ||
* '''Uyushtirilmagan''' | * '''Uyushtirilmagan''' | ||
2026-yil 21-noyabr, 05:06 dagi (joriy) koʻrinishi
Serial qotil (inglizcha: serial killer) — uchtadan koʻproq inson oʻldirgan shaxs.
Serial qotilliklarga quyidagilar kirmaydi:
- buyurtma qotilliklar
- taomilli qotilliklar
- harbiy harakatlar jarayonida sodir boʻlgan qotilliklar
- qimmatli narsalarga ega boʻlish maqsadida amalga oshirilgan qotilliklar
- ommaviy qotilliklar
- mafkuraviy ishonishga koʻra (terror, maktabdagi otishmalar)
Serial qotil termini birinchi martta 1976-yil Theodore Bundyni shaxsiyatini taʼriflashda ishlatilgan.
AQShda serial qotillarning koʻpchiligi (73 %) oq erkaklar boʻlgan boʻlib, aksariyat qismi past tabaqalardan chiqgan. [1]
Serial qotillar klassifikatsiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sababiga koʻra
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Hukmronlik ovchilari — oʻzidan kuchsiz, ojiz qurbonlarni tanlab, oʻzidagi kamchiliklarni shu yoʻl bilan toʻldirish. ( Bob Berdella, David Berkowitz).
- Gedonistlar — jinsiy ehtiyojlarini qondirish, zavq olish maqsadida oʻldiruvchi qotillar (Jeffrey Dahmer, John Wayne Gacy).
- «Vizionerlar» — ruhiy holati joyida boʻlmagan, asosan shizofreniklar. Misol - Kaliforniyada zilzilani oldini olish uchun unga eshitilgan "ovoz"ni aytganini qilib 13 kishini oʻldirgan paranoid-shizofrenik Garbert Mallin.
- «Missonerlar» — oʻzlarini qasoskor deb ataydigan, ommani fohisha, gomoseksual, yahudiy kabi "iflosliklar"dan tozalaydiganlar. (Joe Franklin, John Bodkin Adams)
Usuliga koʻra
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Uyushtirilgan (misol - Andrey Chikatilo)
- Uyushtirilmagan
Mashhur serial qotillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Theodore Robert Bundy
- Ed Gein
- Jeffrey Lionel Dahmer
- Jack the Ripper
- Albert Fish
- Andrey Romanovich Chikatilo
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Serial qotillar haqida ruscha sayt (Wayback Machine saytida 2007-10-17 sanasida arxivlangan)
- Serial qotillar haqida turkcha sayt (Wayback Machine saytida 2007-10-10 sanasida arxivlangan)