Sems Kesmai

Sems Kesmai
Asl ismi	شمس کسمایی
Tavalludi	1884-yil 4-mart; Yazd, Eron
Vafoti	3-noyabr 1961-yil ; (77 yoshda); Tehron, Eron
Kasbi	Shoira
Fuqaroligi	eronlik
Yoʻnalish	Modernizm

Sems Kesmai (forscha: شمس کسمایی‎‎; 1884-yil 4-martda tugʻilgan — 1961-yil 3-noyabrda vafot etgan) — fors modernist sheʼriyatidagi yangiliklari bilan tanilgan eronlik shoira.

Hayoti

Sems Kesmai 1884-yilda Eronning Yazd shahrida tugʻilgan^[1]^[2]. Otasi Gruziyadan Eronga kelgan muhojir edi^[2], uning oilasi esa Eron yaqinidagi Gilon mintaqasidan boʻlgan^[3].

Kesmai oʻzi tugʻilib oʻsgan shahrida birmuncha vaqt taʼlim olgan. Biroq yoshligida choy sotuvchi Husayn Arbobzoda ismli kishiga turmushga berilgan. 27 yoshga kirib, eri bilan Turkmanistonning Ashxobod shahrida yashay boshlagach taʼlimini davom ettirish imkoniyati tugʻilgan^[2]. U yerda rus tilini oʻrgangan va bir qancha faollik harakatlari bilan tanishgan^[2]. 35 yoshida eri bankrot boʻlib qolganidan soʻng ular Eron Ozarbayjonining Tabriz shahriga koʻchib oʻtgan^[2]^[3]^[4]. U yerda Kesmai faollar gazetalariga, xususan, „Tajaddod“ gazetasiga maqolalar yozishni boshlagan. U, shuningdek, Eron hukumati ishlariga Britaniya aralashuviga qarshi fikr bildirgan^[2]^[3]^[4]. Bundan tashqari, Kesmai modernist jurnallar hamda ayollar huquqlariga oid nashrlarda, jumladan, „Azadiston“ jurnalida ham sheʼrlarini chop ettira boshlagan^[3]^[4].

Kesmai fors tili modernist sheʼriyatning ilk ayol shoirasi hisoblanadi va zamonaviy fors sheʼriyatining onasi deb taʼriflangan^[2]^[3]^[4]. Uning asarlarida koʻpincha kutilmagan lugʻat birliklari, jumladan, ruscha va turkcha soʻzlar uchraydi^[2]. Sheʼrlarida baʼzan Eron millatchiligi unsurlari ham namoyon boʻlgan^[4].

Sheʼriyatdan tashqari, Kesmai feministik mavzularda ham qalam tebratgan. Jumladan, ayollarning yopinchiq oʻrashiga qarshi chiqqan^[2]. Biroq uning oʻgʻli Jangal harakati qoʻzgʻoloni paytidagi janglarda halok boʻlgach va Tabrizdagi Muhammad Xiyoboniy qoʻzgʻoloni bostirilgach, u faollik ruhidagi yozishmalardan koʻra sof sheʼriyatga koʻproq eʼtiborini qaratgan^[2]^[3].

Oxir-oqibat, 57 yoshida Kesmai tugʻilgan shahri Yazdga qaytgan^[2]. Soʻngra hayotining soʻnggi yillarini Tehronda oʻtkazgan^[3]. U 1961-yilda shu yerda vafot etgan^[1]^[3].

Havolalar

Sems Kesmai — Vikiqtibosda (fors tilida)

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 Moody, Alys; Ross, Stephen J.. Global Modernists on Modernism: An Anthology (en). Bloomsbury Publishing, 2020-01-23. ISBN 978-1-4742-4233-2.
↑ ^2,00 ^2,01 ^2,02 ^2,03 ^2,04 ^2,05 ^2,06 ^2,07 ^2,08 ^2,09 ^2,10 Abadi, Eskandar „مادر شعر نو فارسی“ (fa-IR). Deutsche Welle (2021-yil 3-mart). Qaraldi: 2021-yil 20-sentyabr.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 ^3,6 ^3,7 „امروز سالمرگ شمس کسمایی است“ (fa). Magiran (2016-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 20-sentyabr.
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 Mohammadmehdi, Zamani; Korosh, Safavi (Fall 2018). "The Critical Stylistics of Shams Kasmaei's Poetry". Literary Text Research (Persian Language and Literature) 22 (77). https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=720959.

[:0-1] 1,0 ^1,1 Moody, Alys; Ross, Stephen J.. Global Modernists on Modernism: An Anthology (en). Bloomsbury Publishing, 2020-01-23. ISBN 978-1-4742-4233-2.

[:1-2] 2,00 ^2,01 ^2,02 ^2,03 ^2,04 ^2,05 ^2,06 ^2,07 ^2,08 ^2,09 ^2,10 Abadi, Eskandar „مادر شعر نو فارسی“ (fa-IR). Deutsche Welle (2021-yil 3-mart). Qaraldi: 2021-yil 20-sentyabr.

[:2-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 ^3,6 ^3,7 „امروز سالمرگ شمس کسمایی است“ (fa). Magiran (2016-yil 3-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 20-sentyabr.

[:3-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 Mohammadmehdi, Zamani; Korosh, Safavi (Fall 2018). "The Critical Stylistics of Shams Kasmaei's Poetry". Literary Text Research (Persian Language and Literature) 22 (77). https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=720959.

[1]

[2]

[3]

[4]