Selma Xonimsulton
| Selma Xonimsulton | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Oliy hazratlari malika Selma, Kotvaraning ranisi va Usmoniylar imperiyasi malikasi | |||||
 | |||||
| Tugʻilishi |
1916-yil 13-aprel Ortaköy villasi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi (hozirgi Istanbul, Turkiya) | ||||
| Vafoti |
13-yanvar 1942-yil (25 yoshda) Parij, Natsistlar bosib olgan Fransiya | ||||
| Dafn etilgan joy | Bobigny qabristoni | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Syed Sajid Husain Ali (turm. 1937) | ||||
| Farzandlari | Kenize Murad | ||||
| |||||
| Otasi | Rauf Hayri bey | ||||
| Onasi | Xadicha Sulton | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Selma Xonimsulton (usmonli turkcha: سلمه خانم سلطان; 1916-yil 13-aprel — 1942-yil 13-yanvar) — Usmoniylar malikasi, Rauf Hayri bey va Hadicha Sultonning qizi.
Yoshligi
Selma Xonimsulton 1916-yil 13-aprelda Ortaköydagi onasining villasida tugʻilgan[1]. Uning otasi Rauf Hayri bey (1871–1936)[2] Hayri bey[3] va Belkis xonimning[2] oʻgʻli, onasi Hadicha Sulton (1870–1938) esa Usmoniylar imperiyasi sultoni Murod V va Şayan Kadınning qizi edi[4].
1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi vakillari surgun qilingach, Selma va uning oilasi Livanning Bayrut shahrida istiqomat qila boshladi[2][3][5]. Uning ota-onasi 1918-yilda ajrashgan[6], surgunda esa otasi yuboradigan aliment hisobiga yashashgan. Biroq otasi kontrabanda mojarosiga aralashib qolib, ishidan boʻshatilgach va qamoqqa tashlangach, ular pulsiz qolishdi[3][7]. Oilaning imkoniyatlari cheklangan boʻlsa-da, Selma zamonaviy didli yosh ayolga aylangan[6].
Nikohi
_with_her_daughter.jpg)
1932-yilda Fransiyada yashayotgan Usmoniylar oilasining ikki malikasi — Dürrüşehvar Sulton va Nilufar Xonimsulton uchun biryoʻla ikki nikoh masalasi hal qilindi. Oʻsha paytda dunyodagi eng boy odam deb hisoblangan Haydarobod Nizomi ularni oʻzining ikki oʻgʻliga unashtirib qoʻydi. Fransiyaning janubida oddiygina toʻy qilingach, ikki kelin Hindistonga yashash uchun joʻnab ketdi[6]. Ogʻir sharoitda qolgan Hadicha qizini imkon qadar tezroq turmushga chiqarish borasida kuchli bosim ostida edi. Ammo qashshoqlashib qolgan turk imperiyasi oilasi vakillari uchun munosib kuyov topish juda qiyinlashgan edi. Taxminan 5 yildan soʻng Selma uchun Hindistonda kuyov topildi. Selma 1937-yilda Hindistonga borib, Kotvara rojasi Syed Sajid Husain Aliga turmushga chiqdi. Hindistonda Selma Kotvara ranisi va Usmoniylar imperiyasi malikasi sifatida Malika Selma unvonini oldi[2][3][5][6].
Biroq Istanbuldagi shohona hayot dabdabasi, soʻng kosmopolit Bayrut muhitida ulgʻaygan Selma yangi muhitga moslashishda juda qiynaldi[6]. Ularning nikohi baxtli kechmadi. 1939-yil yozida birinchi farzandiga homilador Selma yaqinlashib kelayotgan tugʻruq bahonasi bilan Parijga yoʻl oldi. Unga faqat Usmoniylar oilasining sodiq xizmatchisi, Hindistonga u bilan birga kelgan Zeynel ogʻa ismli hadim hamroh boʻldi. Ikkinchi Jahon urushi tez yaqinlashib kelar ekan, uning mablagʻi tugab qoldi[5][6]. Uning qizi Kenizé Murod oʻsha yil 11-noyabrda tugʻildi[8]. Selma eriga xabar bermadi, buning natijasida qaynotalari bolani oʻlik tugʻilgan deb oʻylashdi[6].
Vafoti
1942-yilda jahon urushi avjiga chiqqan edi. Har qanday manbalardan uzilib qolgan Selma oʻta qashshoqlikda yashadi. Oʻsha qishda u ogʻir kasal boʻlib qoldi va oxir-oqibat 1942-yil 13-yanvarda sepsisdan vafot etdi. Vafotidan keyin malika Parijdagi Bobigny qabristoniga dafn qilindi[1][5][6].
Farzandlari
| Ism | Tugʻilgan sana | Izohlar |
|---|---|---|
| Kenizé Murod | 1939-yil 11-noyabr | Fransiyaning Parij shahrida tugʻilgan Parij, turmush qurmagan va farzandsiz. |
Nasabi
| Selma Xonimsulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 21-bet.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Ekinci, Ekrem Buğra „Padişah Torunu Bir Savaş Muhabiri: Kenîze Murad'ın Hikâyesi“ (tr). ekrembugraekinci.com (2018-yil 12-fevral). Qaraldi: 2022-yil 3-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Ekinci, Ekrem Buğra „Acılarla Ödenen Kefâret: Hadice Sultan'ın Hikâyesi“ (tr). ekrembugraekinci.com (2017-yil 4-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 3-aprel.
- ↑ Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010 — 282-bet. ISBN 978-0-292-78335-5.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Bardakçı, Murat. Son Osmanlılar: Osmanlı Hanedanı'nın Sürgün ve Miras Öyküsü. İnkılâp, 2008 — 87-bet. ISBN 978-9-751-02616-3.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 Khan, Elisabeth „Ottoman Princesses In India (1). Part One: The sad case of Princess…“. Medium (2020-yil 26-iyun). Qaraldi: 2022-yil 3-aprel.
- ↑ Necdet Sakaoğlu. Famous Ottoman women. Avea, 2007 — 277-bet.
- ↑ قاسم, محمود. موسوعة أدباء القرن 21 - الجزء الثاني, موسوعة أدباء العالم في القرن 21. E-Kutub Ltd — 283-bet. ISBN 978-1-78058-423-2.