Saw Sa

Saw Sa ; စောဆ
	; Saw Sa, 1922-yildagi nashrdan
Tavalludi	1-avgust 1884-yil ; Juma, Vagaung oyining 10-kuni, 1246 Birma taqvimi; Prome (Pyay), Britaniya Birmasi
Vafoti	28-fevral 1962-yil ; (77 yoshda) ; Chorshanba, Tabodwe oyining 9-kuni, 1323 Birma taqvimi; Rangoon (Yangon), Birma
Fuqaroligi	Birmalik
Taʼlimi	Kalkutta universiteti (MB) ; Irlandiya Qirollik Jarrohlar kolleji (FRCS)
Kasbi	Shifokor; doya; shifoxona boshqaruvchisi; davlat arbobi;

Saw Sa (စောဆ (birma tili); shuningdek Saw Hsa, Ma Saw Sa, Daw Saw Sa nomlari bilan ham tanilgan; 1884-yil 1-avgust — 1962-yil 28-fevral) — birmalik shifokor, doya, shifoxona boshqaruvchisi, xristian missioner, ayollar saylov huquqi tarafdori va davlat arbobi. U Birmada ilgʻor tibbiy darajani olgan birinchi ayol va mustamlaka davridagi parlament yuqori palatasida xizmat qilgan birinchi ayol edi.

Ilk hayoti

Saw Sa birmalik xristian oilasida tugʻilgan^[1]. Uning otasi Po Saw Prome shahrida davlat amaldori (wundauk) boʻlgan^[2].

U Rangoondagi baptistlar tomonidan boshqarilgan Judson kollejini bitirgan birinchi ayol boʻlgan. Keyinchalik u missionerlik stipendiyasi asosida Kalkuttada tibbiyot tahsilini davom ettirib, 1911-yilda tibbiy litsenziya olgan birinchi birmalik ayolga aylandi^[3].

U keyinchalik Dublindagi Qirollik shifokorlar va jarrohlar kollejida jamoat salomatligi boʻyicha tahsil olib, ushbu muassasada stipendiya (fellowship) olgan birinchi birmalik talaba boʻldi^[4].

Tibbiy faoliyati va missionerlik ishlari

1913-yilda Rangunga qaytgach, Saw Sa Birmadagi yagona ayol shifokor sifatida tanilgan. 1914–1921-yillarda u Rangundagi Lady Dufferin tugʻruqxonasining rahbari boʻlib ishlagan. Uning opa-singillari va qarindoshlari ham ushbu shifoxonada hamshira boʻlib ishlashgan^[5].

1921-yilda u Midwifery (Doyalik) nomli darslikni nashr etgan.

Keyinchalik u Rangunda xususiy tibbiy amaliyot olib borgan va xayriya shifoxonasini boshqargan. Ikkinchi jahon urushi davrida u urush yaradorlarini davolagan.

1921-yilda u AQShga safar qilib, Des Moines, Ayova shahrida boʻlib oʻtgan ayollar missionerlik yigʻilishida qatnashgan. U yerda unga Rangundagi talabalar uchun 800 ga yaqin ingliz tilidagi kitob va jurnallar sovgʻa qilingan.

Shuningdek, u Xalqaro missionerlik kengashi yigʻilishida Nyu-York shtatidagi Lake Mohonkda qatnashgan va Johns Hopkins universitetida qoʻshimcha tibbiy taʼlim olgan. U dunyo boʻylab sayohat qilgan birinchi birmalik ayollardan biri sifatida ham qayd etiladi.

Siyosiy faoliyati

1926-yilda u Butun Birma Baptist ayollar missionerlik jamiyati ijroiya qoʻmitasida ishlagan.

1934-yilda u Londondagi ayollar huquqlari yigʻilishida turmush qurgan ayollarga saylov huquqi berilishini qoʻllab-quvvatlagan. U shunday degan:

„Biz boshqa mezonlar asosida ovoz berayotgan erkaklarning xotinlariga ham saylov huquqi berilishini talab qilamiz.“

Shuningdek, u erkaklar bilan teng huquqlilik prinsipini qoʻllab-quvvatlab, ayollar uchun alohida kvotalar ajratilishiga qarshi chiqqan.

1937-yilda u Birma Senatining yuqori palatasiga saylanib, ushbu lavozimni egallagan birinchi ayolga aylandi.

1935-yil 3-iyunda u Britaniya imperiyasi ordeni (MBE) bilan taqdirlangan.

Shaxsiy hayoti

Saw Sa 1962-yil 28-fevralda 77 yoshida vafot etgan.

Manbalar

↑ "The First Burmese Woman to Get a College Education". Record of Christian Work 36: 336. 1917.
↑ Baptists in Burma, 1931 — 99-bet.
↑ Only Burmese Girl Physician is Here (1921).
↑ Dr. Ma Saw Sa. 1922.
↑ Ma Saw Sa's Hospital and Clinic in Rangoon, Burma. 1923.

[1] "The First Burmese Woman to Get a College Education". Record of Christian Work 36: 336. 1917.

[2] Baptists in Burma, 1931 — 99-bet.

[3] Only Burmese Girl Physician is Here (1921).

[4] Dr. Ma Saw Sa. 1922.

[5] Ma Saw Sa's Hospital and Clinic in Rangoon, Burma. 1923.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]