Sankt-Peterburg xalqaro ekologik forumi
Sankt-Peterburg Xalqaro Iqtisodiy Forumi (SPIEF; ruscha: Санкт-Петербургский международный экономический форум) — Rossiya Federatsiyasi mezbonligida har yili Sankt-Peterburg shahrida o‘tkaziladigan yirik xalqaro iqtisodiy forumdir. U Rossiya iqtisodiyoti, global bozorlar, mintaqaviy integratsiya va investitsion imkoniyatlar kabi mavzularda siyosatchilar, investorlar, biznes rahbarlari, olimlar va jamoatchilik vakillarini birlashtiradi[1].
Tarixi
SPIEF ilk bor 1997-yilda tashkil etilgan. Dastlab, u faqat MDH mamlakatlari ishtirokida o‘tkazilgan bo‘lsa, 2006-yildan boshlab, Rossiya Prezidenti homiyligida o‘tkazila boshlandi va global darajadagi tadbirga aylandi[2]. 2007-yildan boshlab Rossiya prezidenti forumning doimiy ishtirokchisiga aylandi va ochilish nutqini aytib keladi.
Maqsadi
SPIEF quyidagi maqsadlarni ko‘zlaydi:
• Rossiya iqtisodiyotining ochiqligini va investitsion jozibasini targ‘ib qilish;
• Global va mintaqaviy iqtisodiy muammolarni muhokama qilish;
• Davlatlar, kompaniyalar va investorlar o‘rtasida yangi hamkorlik aloqalarini o‘rnatish.
Ishtirokchilar
Forumda har yili 100 dan ortiq davlatdan:
Prezidentlar, vazirlar, siyosiy arboblar;
Xalqaro kompaniyalar rahbarlari (Gazprom, Rosneft, TotalEnergies, Huawei, Qatar Airways, Siemens, Sberbank va boshqalar);
Xalqaro tashkilotlar (BMT, OPEK, BRIKS, Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi);
NUF va NNT vakillari qatnashadilar.
Asosiy yo‘nalishlar
Forum quyidagi tematik yo‘nalishlarda o‘tkaziladi:
•Energetika, transport, infratuzilma;
•Raqamli iqtisodiyot va sun’iy intellekt;
•Global moliyaviy xavfsizlik;
•Ishbilarmonlik muhiti va soliq siyosati;
•Iqlim o‘zgarishi va yashil iqtisodiyot.
Muhim lahzalar
• 2016-yil — BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun va Yevrokomissiya Prezidenti Jan-Klod Yunker ishtirok etgan.
• 2018-yil — Emmanuel Makron (Fransiya Prezidenti) va Shinzo Abe (Yaponiya Bosh vaziri) ishtirok etgan.
• 2021-yil — Pandemiyadan keyingi ilk forum; oflayn va onlayn formatda o‘tkazildi.
• 2023[3]–2024-yillar — G‘arbiy sanksiyalar fonida ko‘proq Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi<dan ishtirokchilar jalb qilindi[4].
• 2024-yil SPIEF (27-iyun – 1-iyul)[5].
• 136 mamlakat va hududdan vakillar qatnashgan.
• 900 dan ortiq shartnoma va bitimlar imzolangan, umumiy qiymati: 6,8 trillion rubl.
Asosiy mavzu: “Rossiya: Suveren rivojlanish va global iqtisodiy hamkorlik”.
Tashkiliy tuzilma
Tashkilotchi: Roscongress Foundation.
Joylashuv: ExpoForum markazi, Sankt-Peterburg.
Format: Plenar sessiyalar, “yuqori darajali” uchrashuvlar, ko‘rgazmalar, “Russia House” platformasi.
Tanqidlar
SPIEF siyosiy va iqtisodiy jihatdan:
• Rossiya tashqi siyosati bilan bog‘liq bahslar tufayli baʼzi G‘arb davlatlari tomonidan boykot qilingan[6];
• Rossiya ichki investitsiya muhiti va sud-huquqiy tizimi haqidagi tanqidlar muhokama etilgan.
Ahamiyati
SPIEF Rossiyaning global iqtisodiy siyosatdagi o‘rnini namoyon etish, sanksiyalar sharoitida yangi hamkorlarni jalb qilish va Osiyo, Afrika hamda Lotin Amerikasi davlatlari bilan aloqalarni mustahkamlashda muhim o‘rin tutadi.
Manbalar
- ↑ SPIEF rasmiy sayti (forumspb.com)
- Roscongress Foundation — Tashkilotchi tashkilot . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun
- ↑ BBC Russian: SPIEF 2018 tahlili[sayt ishlamaydi] . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun
- ↑ RT.com: SPIEF 2023 asosiy natijalari . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun
- ↑ TASS: SPIEF 2024 – asosiy shartnomalar va forum raqamlari . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun
- ↑ Reuters: SPIEF 2024 yakunlari . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun
- ↑ https://www.dw.com/en/st-petersburg-economic-forum-snubbed-by-west/a-57785714+DW:&[sayt ishlamaydi]#x20;SPIEF va G‘arb davlatlarining ishtirokiga doir bahslar . Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
Havolalar
1. SPIEF rasmiy sayti
Rossiya Federatsiyasi mezbonligida har yili o‘tkaziladigan forumning rasmiy sahifasi. Unda ishtirokchilar, sessiyalar, shartnomalar va fotogalereyalar mavjud.
2. Roscongress Foundation – Tashkilotchi tashkilot
SPIEF va boshqa iqtisodiy forumlarni tashkil etuvchi davlat fondining rasmiy sayti.
3. Reuters: Putin touts Russia's economic resilience at SPIEF 2024
2024-yil SPIEF doirasida Rossiya prezidenti chiqishi va asosiy iqtisodiy bayonotlar haqida.
4. RT.com: SPIEF 2023 — asosiy natijalar
https://www.rt.com/business/578547-spief-2023-key-takeaways/ .
SPIEF 2023 yili qanday o‘tdi, qanday bitimlar imzolandi va forumdagi asosiy mavzular haqida.
5. TASS: SPIEF 2024 – bitimlar va statistikalar
https://tass.com/economy/1671265 .
Forum davomida imzolangan shartnomalar, forumda ishtirok etgan davlatlar va kompaniyalar ro‘yxati.
6. BBC Russian: SPIEF 2018 tahlili
https://www.bbc.com/russian/news-44422877[sayt ishlamaydi] .
Fransiya va Yaponiya rahbarlarining SPIEF 2018 dagi ishtiroki va forumning xalqaro siyosatdagi o‘rni haqida.
7. DW (Deutsche Welle): SPIEF va G‘arb davlatlarining boykoti
https://www.dw.com/en/st-petersburg-economic-forum-snubbed-by-west/a-57785714[sayt ishlamaydi]
G‘arb davlatlarining forumdagi ishtirokini to‘xtatgani va buning sabablari haqida tahliliy maqola.