Sakineh Peri
Sakineh Peri yoki Sakineh Pari Hamedani (1902–1978) – Eronning birinchi ayol shifokor va jarroh[1][2]. U 1934-yilda Eronning birinchi ayol shifokori va jarrohi bo‘ldi[3].
Hayoti
Sakineh Peri Nasrollah Hamedani oilasida tug‘ilgan. Ba’zi manbalarga ko‘ra, u Rossiyada tug‘ilgan va bolaligini ota-onasi bilan u yerda o‘tkazgan. U Sovet Ittifoqida tibbiyot o‘qigan va 1933-yilda jarrohlik diplomini olgan. 1934-yilda Eronga qaytgan va shu yil Tehron Universiteti Tibbiyot fakultetida imtihondan o‘tib, rasmiy ravishda litsenziya olgan[4].
Kasbiy faoliyati
Peri hayotining aksar qismini Bender Gaz shahrida ishlash bilan o‘tkazdi. U jarrohlik amaliyotini boshlagan birinchi ayol shifokor sifatida tanilgan. Shuningdek, u Eronning birinchi ayol shifokori deb ham ataladi, ammo 1910-yilda faol bo‘lgan "Lady Dr. Kahhal" ham birinchi ayol shifokor bo‘lishi mumkinligi ta’kidlanadi[5].
Peri zamonaviy jarrohlik va ayol kasalliklariga ixtisoslashgan. U jarrohlik usullari, bachadon ichidagi spiral va boshqa kontratseptsiya vositalari bilan ishlashni ilgari surgan. Shuningdek, u ayollarning sog‘lig‘i va reproduktiv huquqlarini targ‘ib qilgan[6].
Shaxsiy hayoti
Peri oilasida tug‘ilgan va o‘zining kasbiy faoliyati davomida oila bilan birga yashagan. U tibbiy faoliyatini Eronning turli shaharlarida davom ettirgan. Hayotining oxirgi yillarini Bender Gaz shahrida o‘tkazgan[7].
Merosi va e’tiroflari
Sakineh Peri Eronning ayol shifokorlarining rivojlanishiga asos solgan shaxs sifatida yod etiladi. U Eron tibbiyot tarixida birinchi ayol jarroh va shifokor sifatida e’tirof etilgan. Ilmiy maqolalarda unga hurmat bilan murojaat qilinadi va turli manbalar tomonidan keltiriladi[8].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „معرفی زنان نامی در عرصهی تاریخ“ (fa). پايگاه خبری افکارنيوز. Qaraldi: 2021-yil 2-oktyabr.
- ↑ „زنان تاثیرگذار ایرانی: سکینه پری“ (fa). IranWire | خانه. Qaraldi: 2021-yil 2-oktyabr.
- ↑ Zarrintan, Sina; Aslanabadi, Saeid (2015). "DR. SAKINEH PARI, THE FIRST IRANIAN FEMALE SURGEON". Acta medico-historica Adriatica 13: 41–44. PMID 26959630. https://hrcak.srce.hr/ojs/index.php/amha/article/view/19243.
- ↑ https://iranwire.com/en/women/118459-iranian-influential-women-sakineh-pari-hamedani-1902-1978/
- ↑ Golshani, S. A.; Daneshfard, B. (2020). "New Documents about Lady Kahhal, First Female Ophthalmologist in Iran". Galen Medical Journal 9. doi:10.31661/gmj.v9i0.1898. PMID 34466607. PMC 8344080. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=8344080.
- ↑ Zarrintan, Sina; Aslanabadi, Saeid (2015). "DR. SAKINEH PARI, THE FIRST IRANIAN FEMALE SURGEON". Acta medico-historica Adriatica 13: 41–44. PMID 26959630. https://hrcak.srce.hr/ojs/index.php/amha/article/view/19243.
- ↑ https://iranwire.com/en/women/118459-iranian-influential-women-sakineh-pari-hamedani-1902-1978/
- ↑ „زنان تاثیرگذار ایرانی: سکینه پری“ (fa). IranWire | خانه. Qaraldi: 2021-yil 2-oktyabr.