Saidmukarram Abdulqodirzoda
Saidmuqarram Abdulqodirzoda (tojikcha: Саидмукаррам Абдулқодирзода / سعیدمکرم عبدالقادرزاده; baʼzan uning familiyasi Abduqodirzoda deb xato yozilgan; 1963-yil 10-avgustda, Sovet tumani, Koʻlob viloyati, Tojikiston SSRda tugʻilgan) — tojikistonlik diniy va ilmiy arbob, jurnalist, 2010-yil oktyabr oyidan buyon Tojikiston Respublikasi Ulamolar kengashi hamda bir vaqtning oʻzida Milliy islom markazi raisi sifatida Tojikiston bosh muftiysi, filologiya fanlari doktori.
1963-yilda tavallud topgan. Koʻlob (hozirgi Xatlon) viloyatining Sovet (hozirgi Temurmalik) tumanida tugʻilgan. Taniqli ulamolar oilasiga mansub. Otasi — oʻz hududida tanilgan mulla Abdulqodirdir. Boshlangʻich diniy taʼlimni oʻz otasidan olgan.
1995—2000-yillarda Islomobod shahridagi Xalqaro islom universitetining Usul ad-din fakultetida tahsil olib, u yerda, xususan, tafsir va hadisshunoslik ilmlaridan saboq oldi. 2000—2003-yillarda ushbu islom oliy oʻquv yurtining aspiranturasida oʻqishni davom ettirdi. Tojikistonga qaytgach, 2003—2004-yillarda Dushanbedagi Imom Aʼzam Abu Hanifa nomidagi Tojikiston Islom institutida oʻqituvchi, 2004—2005-yillarda esa mazkur institutning tayyorlov kurslari boʻlimi rahbari lavozimlarida ishladi. 2004-yildan boshlab keng jamoatchilikka tanilib, televideniye va radioda chiqishlar qildi hamda islomiy mavzudagi mualliflik koʻrsatuvini olib bordi.
2005-yil apreldan 2008-yil avgustgacha yuqorida tilga olingan Dushanbe islom instituti rektorining oʻquv va intizom ishlari boʻyicha oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Shu davrning oʻzida Tojikiston Milliy universitetining jurnalistika fakultetida sirtdan tahsil olgan. 2007-yilda mazkur universitetning magistratura bosqichiga oʻqishga kirib, uni 2008-yilda tamomlagan. 2008-yil iyuldan 2010-yil maygacha Tojikiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Anʼanalar, tantanalar va marosimlarni tartibga solish boshqarmasida diniy tashkilotlar bilan ishlash boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. 2010-yilning may oyidan avgust oyigacha Tojikiston Respublikasi Hukumati huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita qoshidagi Diniy uyushmalar boshqarmasi rahbari boʻlgan.
2010-yil sentyabr oyida Tojikiston bosh muftiysi, 1997-yildan buyon ushbu lavozimni egallab kelgan Amonullo Neʼmatzoda 75 yoshida saraton kasalligidan vafot etdi. 2010-yil 1-oktyabrda Saidmukarram Abdulqodirzoda Milliy islom markazi raisi va bir vaqtning oʻzida mamlakatdagi islom dinini tartibga soluvchi asosiy tashkilot — Tojikiston Respublikasi Ulamolar kengashi raisi, lavozimiga koʻra esa Tojikiston bosh muftiysi etib saylandi.
Islomning turli sohalariga oid 60 dan ortiq maqola muallifi. 2012-yilda filologiya fanlari boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. Oilali, yetti nafar farzandning otasi va koʻplab nabiralarning bobosi. Tojik tilidan tashqari fors, arab, urdu va rus tillarini biladi.
2011—2012-yillarda Saidmukarram Abdulqodirzoda Tojikistonning bosh muftiysi lavozimida ishlab yurgan kezlarida Hoji Akbar Toʻrajonzoda va uning akasi (yoki ukasi) bilan ziddiyatga borib, turli islomiy masalalarda bahslashgan hamda namozxonlar va din peshvolarini ularga qarshi qayragan. Shundan soʻng aka-uka Toʻrajonzodalar uni tuhmatda ayblab sudga berishgan, biroq ishni yutqazishgan. Shu sababli mamlakatdagi dindorlarning bir qismi aka-uka Toʻrajonzodalar tarafini olib, Saidmukarram Abdulqodirzodani tanqid ostiga oldi va uning muftiyligi qonuniyligini shubha ostiga qoʻydi. Mamlakatda koʻpchilik Saidmukarram Abdulqodirzodani „zamonasoz“ va hukumatga sodiq odam deb bilgani, qolaversa, yurtimizda yoshi ulugʻroq, ilmi mukammalroq hamda tarjimai holi boyroq boʻlgan bir qator munosib nomzodlar borligini taʼkidlagani holda, uni davlat bosh muftiysi boʻlishga noloyiq deb hisoblaydi. U turli-tuman radikal va moʻtadil tojik islomiy muxolifatining asosiy tanqid nishonlaridan biri hisoblanadi.