Kontent qismiga oʻtish

Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi

Koordinatalari: 34°03′38.1″N 4°58′24.8″W / 34.060583°N 4.973556°W / 34.060583; -4.973556
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi
زاوية عبد القادر الفاس
Tasvir yaratishda xatolik:
Masjid minorasining uzoqdan koʻrinishi
Mamlakat  Marokash
Shahar Fos
Koordinatalar 34°03′38.1″N 4°58′24.8″W / 34.060583°N 4.973556°W / 34.060583; -4.973556
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
Asosiy sana:
17-asr
Minoralar soni 1 ta
Minoralar soni 1 ta
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi, shuningdek Zaviya al-Fassiya nomi bilan ham tanilgan[1], Marokashning Fes shahridagi eng muhim tarixiy zaviyalardan biri (diniy majmua va soʻfiylar ziyoratgohi) hisoblanadi[1][2]:133[3]:64–65[4]. U shahardagi yirik XVII asr ulamoi, muftiy va soʻfiy avliyosi boʻlgan va shu zaviya hududiga dafn qilingan Said Abdulqodir al-Fossiy (ismining yozilishi Abdulqodir al-Fassi shaklida ham uchraydi) nomi bilan atalgan[5][6][3]:278. Bino Fosning eski medinasi — Fos al-Balining janubidagi Qalqiliyin mahallasida joylashgan[5]. U shaharda va butun mamlakat boʻylab al-Fassiya tasavvufiy anʼanasi bilan bogʻlangan bir nechta zaviya maskanlaridan biri edi[1].

Tarixi

Birinchi „Zaviya al-Fassiya“ avvaliga Abdulqodirning ajdodi, 1604-yilda vafot etgan, Qasr al-Kabirdan boʻlgan va asl kelib chiqishi andalusiy boʻlgan burjua oilasiga mansub ulamo Abulmahosin tomonidan tashkil etilgan[1][7]. Fosga kelishidan avval Abuulmahosin 1578-yildagi Qasr al-Kabir jangida (Uch podsho jangi deb ham ataladi) jang qilish uchun joʻnatgan jangchilari tufayli Saʼdiylar sultoni Ahmad al-Mansurning marhamatiga sazovor boʻlgan[1]. U 1580-yilda Fosga koʻchib kelib, al-Muxfiya mahallasidagi (shahar Andalusiyin mavzesi ichida) oʻz uyida dars berish orqali zaviya tashkil etishni boshladi; bu joy tez orada mustaqil ravishda muhim ilmiy markazga aylandi[5][1][7]. Abuulmahosin zaviya kengayishi uchun yon-atrofdagi uylarni sotib oldi va 1596-yilda shu uylardan birini oʻz zaviyasi uchun masjidga aylantirdi hamda oʻgʻli Abulabbos Ahmad al-Hofizni imom etib tayin qildi[1]. Zaviya taʼlimoti al-Jazuliy (oʻzi esa Shaziliy tariqati doirasida) maktabi qarashlariga va Fosda yashab oʻtgan hamda Abuulmahosinning ustozlaridan boʻlgan avvalgi soʻfiy shayxi 1569-yilda vafot etgan Abdurahmon al-Majdubning taʼlimotlariga asoslangan edi[7][1].

Abuulmahosinning kichik ukasi, 1626-yilda vafot etgan Abdurahmon al-Orif al-Fassiy uning maʼnaviy vorisi boʻldi. U Fosning Qaraviyin mavzesidagi Qalqiliyin mahallasida ikkinchi zaviya tashkil etdi[1]. Bu ikkinchi maskan yangi shogirdlarni irshod qilish va sama kabi yanada botiniy amaliyotlar uchun bagʻishlangan boʻlib, Andalusiyin mavzesidagi asl zaviya esa tariqatning yanada ommaviy va institutsional jihatlari bilan bogʻlana bordi[1]. XVII asr davomida Zaviya al-Fassiya Fosning maʼnaviy hayotiga ustunlik qildi va qoʻshimcha ijtimoiy-siyosiy ahamiyat kasb etdi[1]. Abuulmahosinning boshqa ayrim shogirdlari ham butun Marokash boʻylab yangi zaviya shoxobchalarini tashkil etdilar; ularning eng muhimlaridan biri Qasr al-Kabirda joylashgan edi[7][1]. Shogirdlardan biri, Muhammad al-Maʼan al-Muxfiya mahallasida oʻz zaviyasini tashkil etgan[1].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Sanseverino, Ruggero Vimercati. Fès et sainteté, de la fondation à l'avènement du Protectorat (808-1912): Hagiographie, tradition spirituelle et héritage prophétique dans la ville de Mawlāy Idrīs. Rabat: Centre Jacques-Berque, 2014. ISBN 9791092046175. 
  2. ↑ Le Tourneau, Roger. Fès avant le protectorat: étude économique et sociale d'une ville de l'occident musulman. Casablanca: Société Marocaine de Librairie et d'Édition, 1949. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Gaudio, Attilio. Fès: Joyau de la civilisation islamique. Paris: Les Presse de l'UNESCO: Nouvelles Éditions Latines, 1982. ISBN 2723301591. 
  4. ↑ Métalsi, Mohamed. Fès: La ville essentielle. Paris: ACR Édition Internationale, 2003 — 194-bet. ISBN 978-2867701528. 
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Skali, Faouzi. Saints et sanctuaires de Fés. Marsam, 2007 — 61–62-bet. ISBN 9789954210864. 
  6. ↑ „Fès, l'âme du Maroc DOUZE SIÈCLES D'HISTOIRE La berbérité dans la construction de l'identité fassie“. Fès, l’âme du Maroc DOUZE SIÈCLES D’HISTOIRE La berbérité dans la construction de l’identité fassie. Qaraldi: 2020-yil 12-iyun.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Dennerlein, Bettina (2018-07-01). Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. eds. "al-Fāsī family". Encyclopaedia of Islam 3. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-fasi-family-COM_27016?s.num=1&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=Abu+l-Mahasin+Yusuf+al-Fasi. 

Havolalar

Vikiomborda „Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Said_Abdulqodir_al-Fossiy_zaviyasi&oldid=745302" dan olindi