Sahat Muradow
 | Bu maqola ayni damda faol tahrirlanyapti. Iltimos, mazkur ogohlantirish xabari sahifadan olib tashlanmagunga qadar sahifaga oʻzgartirishlar kiritmay turing. Aks holda, tahrirlar toʻqnashuvi yuz berishi mumkin. Bu sahifa oxirgi marta 08:33, 11-avgust 2026 (UTC) (2 oy avval) da tahrir qilingan. |
| Sahat Muradow | |
|---|---|
| Сахат Непесович Мурадов | |
| Tavalludi |
Sahat Nepesovich Muradow 1932-yil 7-may Ivanovo, Sovet Ittifoqi |
| Vafoti |
29-oktyabr 2011-yil (79 yoshda) Ashxobod, Turkmaniston |
| Fuqaroligi | Sovet Ittifoqi; Turkmaniston |
| Taʼlimi | Turkman qishloq xo‘jaligi instituti |
| Kasbi | Siyosatchi, muhandis, olim |
| Faoliyat yillari | 1951–2001 |
| Mashhur ishlari | 3 ta ilmiy kitob |
| Unvoni | Texnika fanlari doktori |
| Mukofotlari | Mehnat Qizil Bayroq ordeni (2 marta); «Vatanga muhabbat uchun» medali |
Sahat Nepesovich Muradow (Сахат Непесович Мурадов (rus tili); 7 may 1932 – 29 oktyabr 2011) — turkman siyosatchisi bo‘lib, 1995–2001-yillarda Turkmaniston Majlisi raisi lavozimida ishlagan. Shuningdek, u 1990–1992-yillarda Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasining Oliy Soveti raisi bo‘lib faoliyat yuritgan.
Biografiya
Muradow 1932-yil 7-mayda Ivanovo shahrida, turkmanlarning Teke qabilasi a’zosining oilasida tug‘ilgan. U Turkman qishloq xo‘jaligi institutida tahsil olib, gidrotexnika muhandisligi yo‘nalishida o‘qigan va 1956-yilda tamomlagan, keyinchalik 1960-yilgacha aspiranturada o‘qigan. U 1951-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga a’zo bo‘lgan va o‘sha yili Qishloq xo‘jaligi institutida Ukraina komsomoli qo‘mitasida kotib sifatida ishlay boshlagan. Muradow 1956–1957-yillarda TSHI kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi bo‘lib ishlagan, shu bilan birga katta laboratoriya assistenti lavozimida faoliyat yuritgan. 1957–1960-yillarda Seysmik muhandislik institutida aspirant bo‘lgan va 1960-yilda Texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan[1].
Muradow agronom sifatida faoliyat yuritgan hamda geodezist va gidrotexnika muhandisi sifatida ishlagan[2]. 1960–1964-yillarda u Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasining Seysmik muhandislik institutida kichik ilmiy xodim bo‘lib ishlagan hamda Suv muammolari va gidrotexnika ilmiy-tadqiqot institutida bo‘lim boshlig‘i bo‘lgan. 1964–1965-yillarda u Fanlar akademiyasining ilmiy faoliyatni muvofiqlashtirish kengashi raisi o‘rinbosari lavozimida ishlagan. 1965-yilda u Turkmaniston Kommunistik partiyasi Markaziy qo‘mitasi apparatining ta’lim muassasalari bo‘yicha fan bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan[1].
Muradow professor va uchta kitob muallifi bo‘lib, 1970–1979-yillarda Turkman davlat universiteti rektori bo‘lib ishlagan, keyinchalik 1979–1985-yillarda Turkmaniston SSRning Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziri lavozimida faoliyat yuritgan. 1985–1990-yillarda u Turkman politexnika instituti rektori bo‘lgan. 1990-yil may oyida u Turkmaniston Kommunistik partiyasi Markaziy qo‘mitasi a’zosi bo‘lgan, 1991-yil aprel oyida esa Byuro a’zosi etib saylangan. Muradow 1990-yil yanvar oyida Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasining Oliy Soveti deputati etib saylangan va keyinchalik uning birinchi o‘rinbosari bo‘lgan.[1]
1990-yilda Muradow Saparmurat Niyazov o‘rniga Oliy Sovet raisi etib tayinlangan[2]. Keyinchalik Oliy Sovet Turkmaniston Majlisi (Mejlis) bilan almashtirilgan va Muradow 1995-yilda uning raisi bo‘lgan[3]. U 2001-yil may oyida lavozimidan iste’foga chiqib, “parlamentni shakllantirish va uzoq yillik davlat faoliyatiga qo‘shgan hissasi uchun” minnatdorchilik maktubini yozgan. U ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan va “Turkmanistonda oliy ta’limning xizmat ko‘rsatgan xodimi” faxriy unvoniga sazovor bo‘lgan[1]. Muradow oilali bo‘lgan va 2011-yil 29-oktyabrda Ashxobodda 79 yoshida vafot etgan[1][3]. 2016-yilda u vafotidan so‘ng Prezident Gurbanguli Berdimuhamedov tomonidan “Turkmaniston mustaqilligi va suverenitetini mustahkamlashdagi katta xizmatlari uchun” «Vatanga muhabbat uchun» medali bilan taqdirlangan[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „МУРАДОВ Сахат Непесович“ [MURADOV Sakhat Nepesovich] (Russian). CentrAsia.org. 2025-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 2,0 2,1 Постсоветская Центральная Азия: потери и обретения (Russian). Восточная лит-ра, 1998 — 164-bet.
- ↑ 3,0 3,1 „Sakhat Muradov dies“ (2011-yil 31-oktyabr). 2025-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Berdimuhamedow, Gurbanguly. „УКАЗ Президента Туркменистана О награждении государственными наградами Туркменистана“ [Turkmaniston Prezidenti farmoni: davlat mukofotlari bilan taqdirlash haqida] (Russian). parahat.info (2016-yil 21-oktyabr). 2020-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.