Sabo Kurd Afshoriy
Sabo Kurd Afshoriy (forscha: صبا کردافشاری, 1998-yil 7-iyul) eronlik siyosiy mahbus. U Eronda majburiy hijob qonunlariga qarshi chiqib, omma oldida roʻmol oʻramasdan koʻringan hamda bu haqda ijtimoiy tarmoqlarda video joylashtirgan.
Hibsga olinishi
Sabo Kurd Afshoriy 2018-yil 2-avgust kuni hibsga olingan va soʻngra Tehron inqilobiy sudi 28-boʻlimida, sudya Mogʻiseh raisligida „ommaviy tartibni buzish“ aybi bilan bir yil qamoq jazosiga hukm qilingan. 2019-yil 14-fevral kuni Ali Xomanaiy tomonidan koʻplab mahbuslarga avf eʼlon qilinganda ozod etilgan. Ozodlikka chiqqach, Afshariy, Maryam Akbariy Monfared va Yosamon Aroyoniy Erondagi qamoqxona sharoitlarini qoralovchi maktub yozishgan[1].
2019-yil 1-iyun kuni xonim Kord Afshariy qayta hibsga olingan; uning sudi 2019-yil 19-avgust kuni boʻlib oʻtgan[2]. Onasi Rohile Ahmadiy ham hibsga olingan[3]. 2019-yil 26-sentabr kuni u Tehron inqilobiy sudi 26-boʻlimi tomonidan, sudya Imon raisligida hukm qilingan. Hukmlari orasida „omma orasida roʻmolsiz koʻrinish orqali buzuqlik va fohishalikni targʻib qilish“ aybi boʻyicha 15 yil qamoq, „davlatga qarshi tashviqot“ aybi boʻyicha 1 yil 6 oy qamoq va „milliy xavfsizlikka qarshi jinoyat sodir etish maqsadida toʻplanish va til biriktirish“ aybi boʻyicha 7 yil 6 oy qamoq jazolari boʻlib, jami 24 yil qamoq jazosini tashkil qilgan. 2019-yil dekabr oyida Tehron apellyatsiya sudi uning jazosini 9 yilga, shundan 7,5 yilini qonun boʻyicha ijro etilishi mumkin boʻlgan muddatga qisqartirgan[4][5][6][7]. Keyinchalik jazo muddati 5 yilga tushirilgan[8].
2020-yil dekabr oyida u Evin qamoqxonasidan Qarchak ayollar qamoqxonasiga oʻtkazilgan[9]. U yerda boʻlar ekan, Sabo Kurd Afshoriy surunkali yara kabi bir qator sogʻliq muammolaridan aziyat chekkan va ularni davolash muolajasi olishda qiynalgan[1]. U kamida bir marta COVID-19 bilan kasallangan[8].
2023-yil 8-fevral kuni, Mahso Aminiy oʻlimiga qarshi noroziliklaridan bir necha oy oʻtib, u Eron inqilobi xotirasiga bagʻishlangan ommaviy amnistiya doirasida qamoqdan ozod etilgan[10].
Xalqaro munosabat
118-chaqiriq Kongressi Eron rejimini „ijtimoiy tarmoqlarda hijobsiz video joylashtirgani uchun 15 yilga qamoq jazosiga hukm qilingan va badnom Qarchak ayollar qamoqxonasining 6-boʻlimiga oʻtkazilgan Sabo Kurd Afshoriy“ga nisbatan munosabati uchun qoralagan[11]. Qoralash ikki partiyali va deyarli yakdil boʻlgan.
2023-yil mart oyida BMT Asossiz hibslar boʻyicha ishchi guruhi uning hibsda saqlanishi xalqaro huquqni buzishini eʼlon qilgan[12].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Adam Lhedmat; Agathe Fortin; Victoria King; Andrew Pontano; Delphine Strohl „PETITION TO: UNITED NATIONS WORKING GROUP ON ARBITRARY DETENTION In the Matter of Saba Kord Afshari & Raheleh Ahmadi“. Freedom Now.
- ↑ „IRAN: ACTIVIST SENTENCED TO 24 YEARS IN PRISON: SABA KORDAFSHARI“ (en). www.amnesty.org. Qaraldi: 2020-yil 11-yanvar.
- ↑ „Imprisoned Mother Demands Justice for Activist Daughter“. Radio Farda (2020-yil 6-iyun). Qaraldi: 2022-yil 20-sentyabr.
- ↑ „Saba Kord Afshari was sentenced to extra 15 years of imprisonment despite being acquitted“ (en-US). HRANA (2020-yil 2-iyun). Qaraldi: 2020-yil 20-oktyabr.
- ↑ „Anti-Hijab Activist In Iran Sentenced To 15 Years In Prison“ (en). RFE/RL. Qaraldi: 2020-yil 11-yanvar.
- ↑ „Saba Kord Afshari Sentenced To 24 Years For Protesting Compulsory Hijab“ (en-US). Iran HRM (2019-yil 28-avgust). Qaraldi: 2020-yil 11-yanvar.
- ↑ „How protesting the hijab put a 24-year sentence on Saba Kord Afshari“ (en). Global News. Qaraldi: 2020-yil 11-yanvar.
- ↑ 8,0 8,1 „PRISON SENTENCE OF SABA KORD AFSHARI REDUCED TO FIVE YEARS“. Front Line Defenders. Qaraldi: 2022-yil 20-sentyabr.
- ↑ „IRAN: Iran Transfers Ninth Female Dissident to Harsher Prison“. Voice of America (2020-yil 18-dekabr).
- ↑ „SABA KORD AFSHARI WAS RELEASED FROM EVIN PRISON“. Frontline Defenders. Qaraldi: 2023-yil 22-may.
- ↑ Rep. Tenney, Claudia [R-NY-24 „Text - H.Con.Res.7 - 118th Congress (2023-2024): Condemning the Iranian regime's human rights abuses against the brave women and men of Iran peacefully demonstrating in more than 133 cities.“. www.congress.gov (2023-yil 26-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 8-dekabr.
- ↑ „Opinions adopted by the Working Group on Arbitrary Detention at its ninety-sixth session, 27 March – 5 April 202“ (2023-yil 15-may). Qaraldi: 2023-yil 22-may.