Rustam Abdurahmonov: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
{{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Abdurahmonov}} | {{ism+familiya|Rustam (ism)|Rustam|Abdurahmonov}} | ||
{{Jurnalist bilgiqutisi|ismi=Rustam Abdurahmonov|tugʻilgan_sanasi=1905-yil|tugʻilgan joyi=Buxoro|vafot etgan joyi=Toshkent|vafot_sanasi=sanasi | {{Jurnalist bilgiqutisi|ismi=Rustam Abdurahmonov|tugʻilgan_sanasi=1905-yil|tugʻilgan joyi=Buxoro|vafot etgan joyi=Toshkent|vafot_sanasi=sanasi maʼlum emas|fuqaroligi=Buxoro amirligi, BXSR, Oʻzbekiston SSR|sohasi=jurnalistika|sohalari=jurnalist, tarjimon, adabiy tanqidchi|ish_joylari=„Ozod Buxoro“, Lenin yoʻli“, „Ilgʻor Surxon uchun“, „Kolxoz yoʻli“, „Qizil Oʻzbekiston“ gazetalari; | ||
Oʻzbekiston kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi instituti.|taʼlimi=Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetining jurnalistika fakulteti}} | |||
'''Rustam Abdurahmonov''' (1905, Buxoro — ?, Toshkent) — [[jurnalist]], [[tarjimon]], adabiy tanqidchi. U matbuot sahifalarida [[Abdulla Qodiriy]], [[Shayxzoda|Maqsud Shayxzoda]] va boshqa yozuvchilar ijodi haqida | '''Rustam Abdurahmonov''' (1905, Buxoro — ?, Toshkent) — [[jurnalist]], [[tarjimon]], adabiy tanqidchi. U matbuot sahifalarida [[Abdulla Qodiriy]], [[Shayxzoda|Maqsud Shayxzoda]] va boshqa yozuvchilar ijodi haqida oʻzining vulgar-sotsiologik qarashlarini bayon etgan. | ||
== Dastlabki muxbirlik faoliyati == | == Dastlabki muxbirlik faoliyati == | ||
Rustam Abdurahmonov 1905-yilda [[Gʻijduvon tumani| | Rustam Abdurahmonov 1905-yilda [[Gʻijduvon tumani|Gʻijduvon tumani]]da dehqon oilasida tugʻilgan. 8 yoshida novvoyga shogird tushib, 9 yil novvoylik qilgan. 1922-yili Markaziy Rossiyadan [[Buxoro]]ga kelgan otliq askarlardan birining oilasi bilan tanishib, ulardan oʻqish-yozishni oʻrgangan. 1925-yilda [[Buxoro]]dagi ikki yillik pedagoglar tayyorlash kursini tugatgach, oʻzi tugʻilib oʻsgan qishloq maktabida oʻqituvchilik qila boshlagan. Shu voqeadan bir yil avval, 1924-yil kuzida, maktab sahnasida „[[Bosmachilik|bosmachi]]“larga qarshi yozilgan va [[amir]] amaldorlari masxara qilingan [[pyesa]]ni koʻrgan Rustam Abdurahmonov „Eski amaldorlar yoʻqolsin!“ degan maqola yozgan va maqola [[Ozod Buxoro gazetasi|„Ozod Buxoro“]] gazetasida bosilib chiqqan edi. U endi oʻqituvchilik qilish bilan birga qishloq muxbiri sifatida ham qalam tebratib, [[Oʻzbekiston ovozi|„Qizil Oʻzbekiston“]], „Yosh leninchi“ gazetalari va [[Mushtum|„Mushtum“]] jurnali sahifalarida „Koʻrgan“, „Chumchuq“, „Darakchi“, „Xabarchi“, „Kenjatoy“ taxalluslari bilan, [[Ozod Buxoro gazetasi|„Ozod Buxoro“]] gazetasining „Qarmoq“ hajviy boʻlimida esa „Mulla Tayoq“ taxallusi bilan xabar, maqola, [[feleton]] va hajviy sheʼrlarni eʼlon qiladi. | ||
== Jurnalistik faoliyati == | == Jurnalistik faoliyati == | ||
Rustam Abdurahmonov 1927-yildan boshlab [[Ozod Buxoro gazetasi|„Ozod Buxoro“]]da ishlay boshlaydi. 1928-yilda | Rustam Abdurahmonov 1927-yildan boshlab [[Ozod Buxoro gazetasi|„Ozod Buxoro“]]da ishlay boshlaydi. 1928-yilda Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetining [[jurnalistika]] fakultetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgach, 1930—1933-yillarda [[Ozod Buxoro gazetasi|„Ozod Buxoro“]] gazetasi oʻrniga chiqa boshlagan „Buxoro proletari“ gazetasiga muharrir etib tayinlanadi. 1933—1941-yillarda „Lenin yoʻli“, „Ilgʻor Surxon uchun“ viloyat hamda „Kolxoz yoʻli“ va [[Oʻzbekiston ovozi|„Qizil Oʻzbekiston“]] respublika gazetalariga muharrirlik qiladi. [[Ikkinchi jahon urushi]] boshlanganidan soʻng armiyaga chaqirilib, 1942-yilning noyabridan [[Voronej]] frontida oʻzbek tilida chiqa boshlagan „Vatan sharafi uchun“ gazetasiga 1946-yilgacha muharrirlik qilgan, [[mayor]] darajasigacha koʻtarilgan<ref>{{Kitob manbasi |title=Иккинчи жаҳон уруши ва фронт газеталари |year=2017 |author=Шамсутидинов Р |publisher=Akademnashr |location=Тошкент |page=7}}</ref>. | ||
== Ilmiy-ijodiy faoliyati == | == Ilmiy-ijodiy faoliyati == | ||
Armiya safidan ozod qilingan Rustam Abdurahmonov 1946—1959-yillarda | Armiya safidan ozod qilingan Rustam Abdurahmonov 1946—1959-yillarda Oʻzbekiston kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi institutida [[katta ilmiy xodim]], tarjima sektorida ilmiy mudir, maslahatchi, direktor oʻrinbosari lavozimlarida xizmat qiladi. [[Gogol Nikolay Vasilyevich|N.V.Gogol]]ning „Oʻlik jonlar“, [[Lev Tolstoy|L.N.Tolstoy]]ning „Urush va tinchlik“, [[Belinskiy Vissarion Grigorevich|V.G.Belinskiy]]ning „Gogolga xat“, B.Polevoyning „Chin inson qissasi“ asarlarini oʻzbek tiliga oʻgiradi. | ||
Rustam Abdurahmonov adabiy tanqid bilan ham | Rustam Abdurahmonov adabiy tanqid bilan ham shugʻullanib, „Mafkura maydonida kurashni kuchaytiraylik“, „Uzangiga koʻtarilgan“ („Ochilgan qoʻriq“ romanining tarjimasi toʻgʻrisida) (1934), „Obid ketmon“ qissasi haqida“ (1935) kabi maqolalar yozgan. Muallif bu maqolalarida badiiy adabiyotga vulgar sotsiologizm nuqtayi nazardan yondashgan<ref>{{Kitob manbasi |title=Абдулла Қодирий замондошлари. Энциклопедия |year=2019 |author=Каримов Н |publisher=Akademnashr |location=Тошкент |page=18}}</ref>. | ||
Rustam Abdurahmonov yetarli adabiy | Rustam Abdurahmonov yetarli adabiy maʼlumotga ega boʻlmagani holda keyin ham [[adabiyot]] va [[adabiyotshunoslik]] masalalari (masalan, [[Shayxzoda]] va [[Ahmad Yassaviy]] ijodlari)ga aralashib, vulgar-sotsiologik qarashlarini davom ettirgan. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 21-noyabr, 03:21 dagi (joriy) koʻrinishi
- Vikipediyada ismi Rustam va familiyasi Abdurahmonov boʻlgan boshqa kishilar haqida ham maqolalar mavjud.
| Rustam Abdurahmonov | |
|---|---|
| Tavalludi |
1905-yil Buxoro |
| Vafoti |
sanasi maʼlum emas Toshkent |
| Fuqaroligi | Buxoro amirligi, BXSR, Oʻzbekiston SSR |
| Sohasi | jurnalistikajurnalist, tarjimon, adabiy tanqidchi |
| Ish joylari |
„Ozod Buxoro“, Lenin yoʻli“, „Ilgʻor Surxon uchun“, „Kolxoz yoʻli“, „Qizil Oʻzbekiston“ gazetalari; Oʻzbekiston kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi instituti. |
| Taʼlimi | Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetining jurnalistika fakulteti |
Rustam Abdurahmonov (1905, Buxoro — ?, Toshkent) — jurnalist, tarjimon, adabiy tanqidchi. U matbuot sahifalarida Abdulla Qodiriy, Maqsud Shayxzoda va boshqa yozuvchilar ijodi haqida oʻzining vulgar-sotsiologik qarashlarini bayon etgan.
Dastlabki muxbirlik faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Rustam Abdurahmonov 1905-yilda Gʻijduvon tumanida dehqon oilasida tugʻilgan. 8 yoshida novvoyga shogird tushib, 9 yil novvoylik qilgan. 1922-yili Markaziy Rossiyadan Buxoroga kelgan otliq askarlardan birining oilasi bilan tanishib, ulardan oʻqish-yozishni oʻrgangan. 1925-yilda Buxorodagi ikki yillik pedagoglar tayyorlash kursini tugatgach, oʻzi tugʻilib oʻsgan qishloq maktabida oʻqituvchilik qila boshlagan. Shu voqeadan bir yil avval, 1924-yil kuzida, maktab sahnasida „bosmachi“larga qarshi yozilgan va amir amaldorlari masxara qilingan pyesani koʻrgan Rustam Abdurahmonov „Eski amaldorlar yoʻqolsin!“ degan maqola yozgan va maqola „Ozod Buxoro“ gazetasida bosilib chiqqan edi. U endi oʻqituvchilik qilish bilan birga qishloq muxbiri sifatida ham qalam tebratib, „Qizil Oʻzbekiston“, „Yosh leninchi“ gazetalari va „Mushtum“ jurnali sahifalarida „Koʻrgan“, „Chumchuq“, „Darakchi“, „Xabarchi“, „Kenjatoy“ taxalluslari bilan, „Ozod Buxoro“ gazetasining „Qarmoq“ hajviy boʻlimida esa „Mulla Tayoq“ taxallusi bilan xabar, maqola, feleton va hajviy sheʼrlarni eʼlon qiladi.
Jurnalistik faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Rustam Abdurahmonov 1927-yildan boshlab „Ozod Buxoro“da ishlay boshlaydi. 1928-yilda Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetining jurnalistika fakultetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgach, 1930—1933-yillarda „Ozod Buxoro“ gazetasi oʻrniga chiqa boshlagan „Buxoro proletari“ gazetasiga muharrir etib tayinlanadi. 1933—1941-yillarda „Lenin yoʻli“, „Ilgʻor Surxon uchun“ viloyat hamda „Kolxoz yoʻli“ va „Qizil Oʻzbekiston“ respublika gazetalariga muharrirlik qiladi. Ikkinchi jahon urushi boshlanganidan soʻng armiyaga chaqirilib, 1942-yilning noyabridan Voronej frontida oʻzbek tilida chiqa boshlagan „Vatan sharafi uchun“ gazetasiga 1946-yilgacha muharrirlik qilgan, mayor darajasigacha koʻtarilgan[1].
Ilmiy-ijodiy faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Armiya safidan ozod qilingan Rustam Abdurahmonov 1946—1959-yillarda Oʻzbekiston kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi institutida katta ilmiy xodim, tarjima sektorida ilmiy mudir, maslahatchi, direktor oʻrinbosari lavozimlarida xizmat qiladi. N.V.Gogolning „Oʻlik jonlar“, L.N.Tolstoyning „Urush va tinchlik“, V.G.Belinskiyning „Gogolga xat“, B.Polevoyning „Chin inson qissasi“ asarlarini oʻzbek tiliga oʻgiradi.
Rustam Abdurahmonov adabiy tanqid bilan ham shugʻullanib, „Mafkura maydonida kurashni kuchaytiraylik“, „Uzangiga koʻtarilgan“ („Ochilgan qoʻriq“ romanining tarjimasi toʻgʻrisida) (1934), „Obid ketmon“ qissasi haqida“ (1935) kabi maqolalar yozgan. Muallif bu maqolalarida badiiy adabiyotga vulgar sotsiologizm nuqtayi nazardan yondashgan[2].
Rustam Abdurahmonov yetarli adabiy maʼlumotga ega boʻlmagani holda keyin ham adabiyot va adabiyotshunoslik masalalari (masalan, Shayxzoda va Ahmad Yassaviy ijodlari)ga aralashib, vulgar-sotsiologik qarashlarini davom ettirgan.