Roy Radner
| Roy Radner | |
|---|---|
| Tavalludi |
29-iyun 1927-yil Chicago, Illinois, U.S. |
| Vafoti |
6-oktyabr 2022-yil (95 yoshda) Newtown, Bucks County, Pennsylvania, U.S. |
| Sohasi | Matematik iqtisodiyot |
| Ish joylari |
Yale universiteti California universiteti, Berkeley New York universiteti |
| Taʼlimi | Chikago universiteti |
| Tezis sarlavhasi | Team Decision Functions(Jamoa qaror qabul qilish funksiyalari) |
| Akademik rahbarlari | Leonard Jimmie Savage |
Roy Radner (29-iyun 1927-yil – 6-oktyabr 2022-yil)[1][2] Nyu-York universiteti Stern biznes maktabining Leonard N. Stern Maktab professori bo‘lgan[3]. U mikroiqtisodiy nazariyotchi edi. Radnerning tadqiqot yo‘nalishlari iqlim o‘zgarishining strategik tahlili, chegaralangan ratsionallik, korrupsiyaning o‘yin-nazariy modellari, axborot tovarlari narxlari va ma’lumotlarni qazib olishning statistik nazariyasini o‘z ichiga olgan[4]. U avval Kaliforniya universiteti, Berkeley va AT&T Bell Laboratoriesda ham faoliyat yuritgan.
Hayot va faoliyati
Roy Radner 1945-yilda Chikago universitetida gumanitar fanlar bo‘yicha Ph.B. darajasini olgan. U ta’limini shu universitetda davom ettirib, 1950-yilda matematika bo‘yicha bakalavr darajasini, 1951-yilda matematika bo‘yicha magistr darajasini va 1956-yilda matematik statistika yo‘nalishida falsafa doktori (Ph.D.) darajasini olgan[5]. U 2022-yil 6-oktabr kuni Pensilvaniya shtatining Bucks okrugidagi Newtown shahrida joylashgan Pennswood Village nomli maskanda 95 yoshida vafot etgan[6].
Radner muvozanati
Radnerning eng muhim hissalaridan biri uning nomi bilan atalgan Radner muvozanati(Radner equilibrium) (1968) bo‘lib, u moliyaviy bozorlar modelidir[7][8][9]. An’anaviy yondashuvda agar aktiv yoki shartli talab qiymati mavjud bo‘lsa, u amalga oshirilishi mumkin deb qaraladi. Biroq to‘liq bo‘lmagan bozorlarda bunday emas, chunki to‘lovlar mavjud aktivlar bilan savdo qilish orqali qayta tiklanishi kerak bo‘ladi va ular iqtisodiyot ta’rifining bir qismiga aylanadi. Buning birinchi oqibati shuki, byudjet to‘plamlari mavjud fazoni to‘liq qoplamaydi va odatda gipertekisliklardan kichik bo‘ladi. Byudjet to‘plamiga ortogonal vektorlar o‘lchami birdan katta bo‘lgani uchun muvozanatni qo‘llab-quvvatlovchi narx tizimlarining yagonaligi kafolatlanmaydi, xuddi shuningdek birinchi tartibli shartlar agentlar gradientlarining kollinear bo‘lishini talab qilmaydi. Ikkalasi ham odatda bajarilmaydi: shu sababli umumiy muvozanat nazariyasining birinchi farovonlik teoremasi buziladi. Pareto samaradorligi odatda ta’minlanmaydi[10]. An’anaviy to‘liq bozorlarda har qanday siyosat ratsional agentlar savdosi orqali bekor qilinishi mumkin. Ammo to‘liq bo‘lmagan bozorlarda bu imkon yo‘q, shuning uchun bunday neytrallash savdosi har doim ham mumkin emas. Turli siyosatlar (soliq[11], pul-kredit[12][13], va boshqalar) to‘liq bo‘lmagan bozorlarda joriy etilganda real ta’sirga ega bo‘ladi. Bundan tashqari, bozorlarning to‘liq emasligi real ta’sirga ega bo‘lgan moliyaviy innovatsiyalar nazariyasiga yo‘l ochadi[14]. Bu esa an’anaviy to‘liq bozorlar modelida mumkin emas edi, chunki har qanday shartli talab savdo orqali qayta tiklanishi mumkin bo‘lardi va moliyaviy innovatsiya real ta’sirga ega bo‘lmas edi.
Mukofotlar va e’tirof
- AQSh Milliy Fanlar Akademiyasi va Amerika San’at va Fanlar Akademiyasi a’zosi
- Amerika Iqtisodiy Assotsiatsiyasi va Amerika Ilm-fanni rivojlantirish assotsiatsiyasining faxriy a’zosi
- Iqtisodiy nazariya rivojlantirish jamiyatining a’zosi
- Ekonometrik Jamiyatning a’zosi va sobiq prezidenti
Tanlangan bibliografiya
- Kitoblari
- Jorgenson, Dale Weldeau; McCall, John Joseph; Radner, Roy. Optimal Replacement Policy (en). North-Holland Publishing Company, 1967. ISBN 978-0-444-10728-2.
- Decision and organization: a volume in honor of Jacob Marschak, Studies in Mathematical and Managerial Economics Series (volume 12). Amsterdam: North-Holland Pub. Co, 1972. ISBN 9780720433135.
- Marschak, Jacob; Radner, Roy. Economic theory of teams, Cowles Foundation for Research in Economics at Yale University. New Haven London: Yale University Press, 1972. ISBN 978-0-300-01279-8.
- Information, Incentives, and Economic Mechanisms: Essays in Honor of Leonid Hurwicz (en). U of Minnesota Press, 1987. ISBN 978-1-4529-0804-5.
- Ilmiy maqolalar
- Radner, Roy; Hurwicz, Leonid; Reiter, Stanley (March 1975). "A stochastic decentralized resource allocation process: Part I". Econometrica (Jurnal) 43 (2): 187–221. doi:10.2307/1913581. https://archive.org/details/sim_econometrica_1975-03_43_2/page/187. Cowles Commission Discussion Paper: Economics No. 2112, (pdf).
Manbalar
- ↑ Roy Radner
- ↑ Roy Radner's Curriculum Vitae - NYU Stern School of Business
- ↑ „Prof. Roy Radner“.
- ↑ „NYU Stern - Roy Radner - Leonard N. Stern Professor of Business, Emeritus“.
- ↑ „Roy Radner“.
- ↑ „Roy Radner Obituary“ (2022-yil 11-oktyabr).
- ↑ Radner (Jan. 1968) "Competitive Equilibrium under Uncertainty", Econometrica, pp. 31-58. [1]
- ↑ Chiaki Hara (2006) "General Equilibrium Theory: Lecture Note," Kyoto University. „Archived copy“. 2006-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 14-oktyabr.
- ↑ Magill and Quinzii (2002) "Theory of incomplete markets. 1," MIT Press.
- ↑ Geanakoplos and Polemarchakis (1985) "Existence, Regularity, and Constrained Suboptimality of Competitive Allocations When the Asset Market Is Incomplete." [2]
- ↑ John Geanakoplos and H. M. Polemarchakis (2008) "Pareto improving taxes," [3]
- ↑ Drèze, J.H. and Polemarchakis, H. (2001). "Monetary equilibria", ch. 5 in Debreu, G., Neuefeind, W. and Trockel, W. (eds.), Economics Essays. A Festschrift for Werner Hildenbrand, Berlin: Springer.
- ↑ Magill, M.; Quinzii, M. (1992). "Real effects of money in general equilibrium". Journal of Mathematical Economics 21 (4): 301–342. doi:10.1016/0304-4068(92)90012-v. https://archive.org/details/sim_journal-of-mathematical-economics_1992_21_4/page/n1.
- ↑ Elul, Ronel (1995). "Welfare Effects of Financial Innovation in Incomplete Markets Economies with Several Consumption Goods". Journal of Economic Theory 65 (1): 43–78. doi:10.1006/jeth.1995.1002.