Regine Ulmann
Regine Ulmann qizlik familiyasi Kohn (1847–1938), Gertrud Bürger va Agnes Thai taxalluslari bilan ham tanilgan, avstriyalik maktab direktori, muharrir va feminist edi. Yahudiy ayollar harakati faol aʼzosi sifatida u 1866-yilda olti ayoldan biri boʻlib, Mädchen Unterstutzungs-Verein (Qizlarni qoʻllab-quvvatlash jamiyati)ga asos solgan, keyinchalik esa kambagʻal yahudiy qizlar uchun jamiyatning hunar oʻrgatuvchi maktablari direktori boʻlgan[1][2].
Oila va taʼlim
1847-yil 1-sentabrda Venada tugʻilgan Regine Kohn savdogar Wolf (Wilhelm) Kohn (taxm. 1810–1884) va uning rafiqasi Netty (qizlik familiyasi Bisenz) (taxm. 1813–1855)ning qizi edi. 1867-yilda u savdogar Sigmund Ulmann (1835–1914)ga turmushga chiqqan. Onasining erta vafotidan soʻng Kohn oʻgay onasi rahbarligida xususiy ravishda taʼlim olgan[3].
Faoliyati
1867-yilda, atigi 19 yoshida, Regine Ulmann kambagʻal yahudiy oilalaridan chiqqan qizlarga taʼlimiy yordam va kasb-hunar oʻrgatishni maqsad qilgan Mädchen Unterstutzungs-Verein jamiyatining hammuassisi boʻlgan. 1889-yilda u ayollar uchun bolalar parvarishi boʻyicha oʻquv kursini tashkil etdi, 1905-yilda esa ayollarning yuridik xodimlar sifatida ishga joylashishiga olib boradigan kurslarni yoʻlga qoʻydi[3].
Oilasi 1874-yildagi fond birjasi inqirozidan aziyat chekkanidan soʻng, u oʻqituvchilikka tayyorlov kursini tamomlab, avvaliga hunar oʻrgatuvchi maktabni boshqargan, keyin esa qizlarni qoʻllab-quvvatlash jamiyatini yanada rivojlantirish ishlarini oʻz zimmasiga olgan. Keyingi bir necha yil davomida hunar oʻrgatuvchi maktabga qatnagan qizlar soni ancha oshdi. Paula Frankl-Hochwart 1895-yilda vafot etgach, Ulmann jamiyat direktori boʻldi; bu jamiyat 1902-yildan boshlab Bund Österreichischer Frauenvereine (Avstriya ayollar uyushmalari federatsiyasi) nomi bilan tanildi[3].
1896-yilda, Marianne Hainisch bilan hamkorlikda, u diniy mansubligidan qatʼi nazar barcha uchun moʻljallangan Frauenvereinigung für soziale Hilfstätigkeit (Ijtimoiy yordam boʻyicha ayollar uyushmasi)ni boshqardi va Avstriya ayollar harakatining eng muhim arboblaridan biriga aylandi. Shuningdek, u boshqa koʻplab ayollar tashkilotlarida ham faol boʻlib, jumladan keyinchalik 1938-yilgacha raislik qilgan Verband Weiblische Fürsorge (Ayollar farovonligi uyushmasi)da ishladi. Xususan, bu uyushma Birinchi jahon urushi davrida yordam ishlarini yanada yaxshi muvofiqlashtirish maqsadida 40 ta siyosiy boʻlmagan xayriya tashkilotini birlashtirdi[3].
1923-yilda Regine Ulmann Anitta Müller-Cohen va Marianne Hainisch bilan birgalikda Yahudiy ayollarning birinchi jahon qurultoyini tashkil etdi; qurultoy Hofburgda ochilgan[3]. Qurultoy chogʻida u Avstriyadagi yahudiy ayollar tashkilotlari tarixini taqdim etgan[4].
Ulmann jurnalist va muharrir sifatida ham faol boʻlib, ayollar harakatining barcha asosiy nashrlariga maqolalar yozgan. Taxminan 27 yil davomida u Das Blatt der Hausfrau (Uy bekasi gazetasi)ning bosh muharriri boʻlgan. Shuningdek, u Avstriya, Germaniya va Shveysariya matbuotiga, ayniqsa Neue Freie Presse, Osterreichische Volkszeitung, Wiener Mode, Vossische Zeitung va Neues Wiener Tagblatt nashrlariga maqolalar yozgan[3].
Regine Ulmann 1939-yil 13-mart kuni Venada vafot etdi[3].
Mukofot va faxriy unvonlar
1937-yilda Ulmann oltin rangdagi Avstriya fuqarolik xizmatlari medali (Goldenes Verdienstzeichen des österreichischen Verdienstordens) bilan taqdirlangan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Ulmann Regine, geb. Kohn, Ps. Gertrud Bürger, Agnes Thal Schuldirektorin, Redakteurin und Vereinsfunktionärin“ (de). Universität Wien. Qaraldi: 2018-yil 25-noyabr.
- ↑ „Regine Ulmann“ (de). Ariadne: Frauen in Bewegung: 1848-1938. 2019-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 25-noyabr.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 „Ulmann, Regine; geb. Kohn, Ps. Gertrud Bürger, Agnes Thal (1847–1939), Vereinsfunktionärin, Journalistin und Frauenrechtlerin“ (de). Österreichisches Biographisches Lexikon. Qaraldi: 2018-yil 25-noyabr.
- ↑ World Congress of Jewish Women, Vienna, May 6—11th, 1923. Steering Committee of the World Congress of Jewish Women, 1923 — 55--bet.