Refia Sulton
| Refia Sulton | |
|---|---|
 | |
| Tugʻilishi |
15-iyun 1891-yil Yıldız saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi |
| Vafoti |
tax. 1938 (yoshi 46–47) Bayrut, Livan |
| Dafn etilgan joy | |
| Turmush oʻrtogʻi |
Damat Ali Fuad bey (turm. 1910–1938) |
| Farzandlari |
|
| Sulola | Usmoniylar |
| Otasi | Abdulhamid II |
| Onasi | Sazkar xonim |
| Dini | Islom, sunniylik |
Refia Sulton (usmonli turkcha: رفیعه سلطان; 1891-yil 15-iyun — tax.1938-yil) — Usmoniylar malikasi, sulton Abdulhamid II va Sazkar xonimning qizi.
Yoshligi
Refia Sulton 1891-yil 15-iyunda Yıldız saroyida tugʻilgan. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulhamid II boʻlib, u Abdulmajid I va Tirimüjgan Kadınning oʻgʻli edi. Onasi Sazkar xonim[1][2][3][4] Recep Bata bey Maan va Rukiya Havvo xonim Mikanbaning qizi edi. Refia Sulton Sazkar xonimning yagona farzandi, shuningdek, Abdulhamid II ning ham goʻdakligida omon qolib, voyaga yetgan eng kenja qizi edi. Bolaligida u sultonning boshqa farzandlariga ham dars bergan fransuz musiqa oʻqituvchisi Lombardi beydan pianino chalishni oʻrgangan[5].
Nikohi
Sulton Abdulhamid hukmronligining oxirlariga kelib, qizi Refia Sultonni Müşir Ahmad Eyüp poshoning oʻgʻli Ali Fuad beyga unashtirgan. Biroq 1909-yilda Abdulhamid taxtdan agʻdarilgach, Refia Sulton ota-onasi bilan birga Salonikiga surgun qilingan. Keyingi yili esa Istanbulga qaytgan[3].
Ularning nikohi 1910-yil 3-iyunda Dolmabahçe saroyida oʻgay opasi Hamide Oysha Sultonning toʻyi bilan bir kunda boʻlib oʻtgan. Ali Fuad bey damat unvonini olgan. Ularning ikki qizi boʻlgan. Birinchi qizi Robiya Xonimsulton 1911-yil 13-iyulda, ikkinchi qizi Oysha Hamida Xonimsulton 1918-yilda tugʻilgan[6].
1924-yil martida Usmoniylar sulolasi oila aʼzolari surgun qilingach, er-xotin va ularning qizlari avval Fransiyaning Nice shahriga joylashgan. 1936-yilda Hamida 18 yoshida bir hodisa oqibatida vafot etgan. Keyinchalik er-xotin Livanning Bayrut shahriga koʻchib oʻtgan[3][4].
Neslişah Sultonning aytishicha, Refia Sulton Abdulhamid II ning qizlari orasida eng dunyoqarashi keng qiz boʻlgan. Uning oʻzi juda nafis ayol, eri Fuad bey esa unga aʼlo darajada mos turmush oʻrtoq boʻlgan[7].
Vafoti
Refia Sulton 1938-yilda Livanning Bayrut shahrida 47 yoshida vafot etgan va Suriyaning Damashq shahrida joylashgan Sulaymoniya takyasi qabristoniga dafn etilgan[6][1][3][2]. Uning onasi 7 yil koʻproq yashab, 1945-yilda vafot etgan[8].
Mukofotlari
- Usmon uyi ordeni[9]
- Majidiya ordeni[9]
- 1-darajali Saxovat ordeni[9]
- Oltin Liaqot medali[9]
- Oltin Iftixor Sanoat medali[9]
- Hijoz temiryoʻli oltin medali[9]
Farzandlari
| Ism | Tugʻilgan | Vafot etgan | Izohlar |
|---|---|---|---|
| 1910-yil 3-sentabrda turmush qurgan Damat Ali Fuad beydan (1887–1953)[10] | |||
| Robiya Xonimsulton | 1911-yil 13-iyul | 1998-yil 19-iyun | Istanbuldagi Kiziltoprak saroyida tugʻilgan. Turmushga chiqmagan, vafotidan keyin Mahmud II maqbarasiga dafn etilgan. |
| Oysha Hamida Xonimsulton | tax. 1918 | tax. 1936 | Istanbuldagi Kiziltoprak saroyida tugʻilgan. Turmush qurmagan. Fransiyaning Nice shahrida surgundaligida bir hodisa oqibatida vafot etgan va Sulaymoniya takyasi qabristoniga dafn etilgan. |
Ajdodlari
| Refia Sulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Uluçay 2011, s. 258.
- ↑ 2,0 2,1 Brookes 2010, s. 288.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Sakaoğlu 2008, s. 697.
- ↑ 4,0 4,1 Ekinci, Ekrem Buğra. Sultan Abdülhamid'in Son Zevcesi, June 2017. ISBN 9786050825039. Qaraldi: 2020-yil 24-iyul.
- ↑ Uluçay 2011, s. 250, 258.
- ↑ 6,0 6,1 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 28-bet.
- ↑ Bardakçı, Murat. Neslishah: The Last Ottoman Princess. Oxford University Press, 2017 — 100-bet. ISBN 978-9-774-16837-6.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 683-4.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Yılmaz Öztuna. Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken Yayınevi, 1978 — 165-bet.
- ↑ Ekinci, Ekrem Buğra. Sultan Abdülhamid'in Son Zevcesi. Timaş Tarih, March 31, 2017 — 185-bet. ISBN 978-6-050-82503-9.
Adabiyotlar
- Brookes, Douglas Scott. Choʻri, malika va ustoz: Usmonli haramidan ovozlar. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mulkning ayol sultonlari: Vâlide sultonlar, hâtunlar, hasekilar, kadınefendilar, sultanefendilar. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Podshohlarning ayollari va qizlari. Anqara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.