Раума
Раума | |
|---|---|
| Мамлакат | Финландия |
| {{{минтақа_тури}}} | Европа |
| Расмий тил(лар)и | Фин тили |
| Телефон коди | 358 |
Раума — Финландиянинг ғарбий соҳилидан 92 километр (57 ми) ) узоқда жойлашган. 39,000 ( 31–декабр 2021–йил ) аҳолиси бўлган шаҳар ва муниципалитет. Унинг қўшни муниципалитетлари - Эвра, Эвражоки, Лаитила ва Пйҳäранта . 1442–йил 17–апрелда (ўша пайтда Швеция ҳукмронлиги остида) шаҳар имтиёзлари берилган Раума қоғоз ва денгиз саноати, юқори сифатли тўр (18-асрдан) ва шаҳар марказининг эски ёғоч архитектураси ( Эски Раума, Ванҳа Раума) билан машҳур. ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган[1].
Тарихи
14–асрда, шаҳар деб эълон қилинишидан олдин, Раумада франсиск монастири ва католик черкови бўлган. 1550–йилда Раума шаҳри аҳолисига Хелсинкига кўчиб ўтишга буйруқ берилгаан, аммо бу муваффақияциз бўлди ва Раума ўсишда давом этди.
Раума шаҳрининг деярли бутун ёғоч қисми 1640–йил ва 1682–йиллардаги ёнғинларда вайрон бўлган. 1809–йилгача бўлган даврда шаҳарча катта бўлган шаҳар марказида тахминан 600 та ёғоч бинолар мавжуд бўлган.1897–йилда Раума Финландияда 57 та кемадан иборат энг катта елканли қайиқлар флотига эга эди. 1853–йилда Қрим уруши бошланганда, Раума 1855–йилда Аланд уруши пайтида Франсия денгиз флоти ва Британия флоти томонидан ҳужумга учради. Товарлар асосан Германия, Стокголм ва Болтиқбўйи давлатларига экспорт қилинди. 1890-йилларда Раума ўқитувчилар коллежига ("семинар") эга бўлди, кейинчалик у Турку университетига қўшилди. Таълим бўлимининг бир қисми ҳали ҳам Раумада мавжуд.
Раума номи немисча страума сўзидан келиб чиққан бўлиб, "оқим" деган маънони англатади[2].
Географияси
Рауманинг маҳаллалари ва чекка ҳудудларига қуйидагилар киради:
Иқлими
Раума қиши совуқ ва ёзи иссиқ бўлган нам континентал иқлимга эга. Ботния кўрфазининг денгизга таъсири натижасида қишда ҳам илиқлик, ёзда эса совуқроқ ҳароратни олиб келади. Ва жанубдаги Финландиянинг бошқа қирғоқ шаҳарларига ўхшаб, Раумада ўртача йиллик ҳарорат тахминан 6 ° C (42,8 ° Ф) ни ташкил қилади. 1966–йил 3–февралда Раума марказида қайд этилган энг паст ҳарорат −33,6 °C (-28,5 °Ф) ни ташкил этди ва энг юқори ҳарорат 33 °C (91,4 °Ф) атрофида эди, бунинг сабабига аниқ маълумот йўқ. маълумотлар фақат 2010–йилларнинг охиридан қўлланила бошланди.
Иқтисодиёти
Иккинчи жаҳон урушидан кейин Раума саноат шаҳрига айланди, унинг асосий тармоқлари кемасозлик, қоғоз ва селлюлоза заводлари ва металл саноати эди. Раума, шунингдек, йилига деярли 6 млн тонна юк ташиш билан Финландиядаги бешинчи йирик портдир. Олкилуото атом электр станцияси Рауманинг ёнида, Эуражокида жойлашган. Раума яқинида Фенно-Сканнинг статик-инвертер заводи мавжуд.
2019–йилда Раумадаги энг йирик солиқ тўловчилар Раумастер,Форчем, Лäнси-Суомен Осууспанкки, Орас, Алфа Лавал Аалборг ва ЛäҳиТапиола Лäннен эди[3].
Демографияси
| Раума аҳолиси 1980–2018 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Йил | Аҳолиси | |||
| 1980 | 42 973 | |||
| 1985 | 43 564 | |||
| 1990 | 42 410 | |||
| 1995 | 42 089 | |||
| 2000 | 41 001 | |||
| 2005 | 40 381 | |||
| 2010 | 39 715 | |||
| 2015 | 39 809 | |||
| 2018 | 39 360 | |||
| Манба: Финландия статистикаси | ||||
Транспорти

Раума-Турку ва Пори ўртасида миллий 8 (Э8) йўлида жойлашган. Финландиянинг 12-миллий йўли Раума шаҳридан бошланади ва 2008-йилда Раума портига қадар узайтирилди.
Кокемаки шаҳридан темир йўл алоқаси юк ташишда ишлатилади, чунки оғир саноат ҳудудлари ва Раума портига тўғридан-тўғри алоқа мавжуд. 1988-йилда темир йўлда йўловчи ташиш тугатилади.
Сатакуннан Лиикенне маҳаллий Ой автобус ҳаракатини бошқаради ва Раумада 3 та линияга эга[4]. Маҳаллий автобуслар учун марказ Савила шаҳрида жойлашган, узоқ масофали автобуслар эса Раума автовокзалидан қатнайди.Узоқ масофали автобуслар йўловчиларни тўғридан-тўғри Пори ва Туркуга, Тампере ва Ҳелсинкига Ҳуиттиненда бир трансфер билан олиб боради[5].
Энг яқин аэропорт Пори шаҳрида жойлашган. Раума порти эафақат юк кемаларига тез-тез хизмат кўрсатади.
Маданияти
Рауманинг фин тилининг ўзига хос Лаҳжаси " Рауман гиäл " борлиги. Диалект денгизчилик ўтмиши туфайли швед, инглиз ва немис каби тиллардан сўзларни мерос қилиб олади. Лаҳжа кундалик фойдаланишда асосий фин тилига аосланган,аммо у жуда яхши ўрганилган.
Шаҳар шунингдек, Раумизмнинг туғилган жойи бўлиб, яратилган тил эсперантога халқаро ёрдамчи тил сифатида эмас, балки маданият воситаси сифатида идеалист бўлмаган қарашдир.
Раума денгиз мактаби биносидаги Раума денгиз музейи 1999-йилда ташкил этилган.
Дантелли ҳафта
Раумада 1971-йилдан бери ҳар йили тўр ҳафталиги ўтказиб келинади. Дантел ҳафталигида маҳаллий ҳунармандлар Эски Раума ҳудудида кичик кўргазмалар ташкил қилади. Дантелли ҳафталик қора тўр кечаси билан якунланади, бу вақтда кичик бутиклар кечқурун очиқ, турли шоу ва концертлар ўтказилади ва одамлар қора дантелли кийинадилар.
Спорти
Рауман Лукко - маҳаллий хоккей жамоаси. 1936-йилда ташкил этилган.Лукко Финландиянинг энг юқори профессионал лигаси Лиигада ўйнайди. Лукко икки марта, 1963-йил ва 2021-йилларда Финландия чемпионлигини қўлга киритган. Уларнинг уй аренаси - Äижäнсуо Арена . Маҳаллий футбол жамоалари Палло-Иирот ва ФC Раума . Бу икки жамоа Äижäнсуо спорт марказида бир хил майдонда жойлашган. Сеа Cитй Сторм — Финландия Америка футбол ассоциациясининг 2-дивизионида ўйнайдиган америкалик футбол жамоаси. Фера Финландия аёллар бейсбол жамоаси бўлиб, уларнинг спорт майдони Отанлаҳти спорт марказидаги Лäнси-Суоми Арена ҳисобланади. Рауманинг шунингдек, ўз ориэнтиринг клуби Расти-Лукко, Каарон Роима ва Раума Баскет номи билан танилган иккита баскетбол жамоаси мавжуд. УКП деб номланган ринкбол жамоаси ва СалБа номли флотбол жамоаси бор.
Дам олиш

Қизиқ маълумотларга қараганда, Раумадаги ҳар бир оилада қайиқ бор. Меҳмонхона ва дам олиш маскани вазифасини бажарадиган Кйлмäпиҳлажа Лигҳтҳоусе -га бориш учун одамлар ўзларининг қайиқлари ёки сув автобусларидан фойдаланишлари мумкин. Сув автобуслари одамларни Рексаари оролига ва собиқ гарнизони Куускажаскари оролига олиб боради. Иккала оролдан ҳам дам олиш мақсадида фойдаланилади.
Муниципалитетларни бирлаштириш
Раума ва унинг атрофидаги Рауман Маалаискунта муниципалитети ("Раума қишлоқ муниципалитети") 1993-йилда иккаласи бирлаштирилган, 2007-йилда Кодисжоки муниципалитети бирлашиши билан давом этган. Лаппи муниципалитети 2009-йилда Раумага бирлаштирилган.
-
Муқаддас Хоч черковининг минораси
-
Рауманинг эски шаҳар саройи
-
Шаҳар марказидаги кўча
-
Фåфäнга
Манбалар
- ↑ „Олд Раума“. УНЕСCО Wорлд Ҳеритаге Cентре. Унитед Натионс Эдуcатионал, Сcиэнтифиc, анд Cултурал Организатион. Қаралди: 2021-йил 25-сентябр.
- ↑ „Кескиаика - Суомен каупунгит кескиажалла“. 2016-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 16-сентябр.
- ↑ „Рауман сеудулла палжон сууриа йҳтеисöверон максажиа: Раумастер, Форчем, Осууспанкки, Орас жа ниин эделлеэн“ (фи). ЛС24 (2019-йил 4-ноябр). Қаралди: 2021-йил 27-май.
- ↑ „Лоcал бус тиметаблес“ (фи). Сатакуннан Лиикенне. Қаралди: 2009-йил 4-ноябр.
- ↑ „Лонг дистанcе бус тиметаблес“ (фи). Сатакуннан Лиикенне. Қаралди: 2009-йил 4-ноябр.