Kontent qismiga oʻtish

Rauan Kenjexanuli

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Rauan Kenjexanuli
Рауан Кенжеханұлы
Tavalludi 1979-yil 1-may (1979-05-01) (47 yosh)
Sharqiy Qozogʻiston (viloyat), Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi
Fuqaroligi Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston
Taʼlimi Qozoq milliy pedagogika universiteti, Rossiya xalq xoʻjaligi va davlat xizmati akademiyasi, Harvard universiteti
Kasbi jurnalist, pedagog, diplomat
Partiyasi Nur Otan
Dini Islom (sunniy)
Unvoni Yil vikimediachisi (2011),
Lavozim „Xalqaro qozoq tili fondi“ Prezidenti
Turmush oʻrtogʻi Rayimbekova Mira Xariyevna
Bolalari Sirim (2007), Kerim (2019), Shugila (2010), Alua (2015)
Mukofotlari

Rauan Kenjexanuli (qozoqcha: Rauan Kenjexanұli; 1979-yil 1-mayda tugʻilgan, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR) — qozogʻistonlik jamoat arbobi, jurnalist, diplomat, vikipediyachi va tadbirkor. 2023-yil iyul oyidan buyon „Xalqaro qozoq tili fondi“ jamoat birlashmasi prezidenti sifatida faoliyat yuritib kelmoqda[1]. Qozoq tilidagi Vikipediya hamjamiyatini rivojlantirish va ommalashtirishga qoʻshgan hissasi uchun 2011-yilda „Vikimedia jamgʻarmasi“ning yillik xalqaro konferensiyasida butunjahon onlayn ensiklopediyasi asoschisi Jimmi Ueyls tomonidan „Yil vikimediachisi“ deb topilgan[2]. Ushbu mukofot tarixda ilk bor topshirilishi edi.

Biografiyasi

1979-yil 1-mayda Qozogʻiston Respublikasining Sharqiy Qozogʻiston viloyatida tugʻilgan. Otasi — Matijanov Kenjexan Slyamjanovich, onasi — Almetova Asipat Sautbekovna, ikkalasi ham mutaxassisligi boʻyicha filolog, fan doktorlari. 2001-yilda Pedagogika universitetini „Xalqaro munosabatlar“ yoʻnalishini tamomlagan. 2004-yilda Rossiya Federatsiyasi Hukumati huzuridagi Xalq xoʻjaligi akademiyasida „Strategik menejment va moliya“ mutaxassisligi boʻyicha fan magistri darajasini olgan. 2009—2011-yillarda AQShning Harvard universiteti qoshidagi xalqaro munosabatlar markazida (Weatherhead Center for International Affairs) „Xalqaro munosabatlar“ mutaxassisligi boʻyicha oʻqishni davom ettirgan)[3][4].

Faoliyati

„Debat“ taʼlim dasturi koordinatori sifatida 1998—2001 yillar „Milliy debat markazi“da ishlagan. 2001-yildan buyon jurnalist va „Xabar“ telekanalida tahliliy dastur muharriri boʻlib ishlagan. 2005—2006-yillarda — Qozogʻiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi Elchixonasi matbuot xizmati rahbari, madaniy-gumanitar hamkorlik boʻlimi mudiri, ikkinchi va birinchi kotibi boʻlib ishlagan[5]. 2006-2008 yillarda „Qazaqstan“ respublika teleradiokorporatsiyasi direktori boʻlib ishlagan[6]. 2008-2009 yillarda Mangʻistau (viloyat) hokimining ijtimoiy-siyosiy masalalar boʻyicha maslahatchisi boʻlib ishlagan. 2010—2011-yillarda — Harvard universitetining Tilshunoslik yoʻnalishii oʻqituvchisi boʻlib ishlagan[7]. 2011-yilda elektron taʼlim sohasida BilimLand kompaniyasiga, shuningdek, „WikiBilim“ jamoat fondiga asos solgan[8][9][10]. 2014-yil 23-dekabrdan 2016-yil 24-avgustgacha boʻlgan davrda Qiziloʻrda viloyati hokimi oʻrinbosari lavozimida davlat xizmatida ishlaganligi sababli kompaniyadagi faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan[11][12]. 2017-yil iyun oyidan buyon „Milliy tarjima byurosi“ jamoat fondi (sobiq WikiBilim) ijrochi direktori hisoblanadi[13][14]. Qozoq tilidagi maʼrifiy kontentni rivojlantirishga qaratilgan qator taʼlim loyihalarni amalga oshirgan. Xususan, Qozoqcha Vikipediyani rivojlantirish, qozoq tilini Google tarjimon tizimiga joriy etish[15][16][17], TED maʼruzalarini qozoq tiliga tarjima qilish[18][19][20] hamda Qozogʻistonning „Kitap.kz“ ochiq kutubxonasini yaratish loyihalariga rahbarlik qilgan[21][22][23]. 2011—2013-yillarda Creative Commons erkin litsenziyalarini rivojlantirish loyihasi ustida ishlagan. 2022-yilda Qozogʻiston Respublikasi Milliy sport turlari assotsiatsiyasi vitse-prezidenti etib saylangan. 2023-yil iyul oyida „Xalqaro qozoq tili fondi“ jamoat birlashmasi prezidenti etib saylangan.

Ijtimoiy loyihalari

2016-yil oktabr oyida „Bilim Foundation“ jamoat fondi Vasiylik kengashi raisi etib saylangan[24]. Fond oʻsmirlarning ruhiy salomatligi va hayotiy koʻnikmalarini rivojlantirish masalalari bilan shugʻullanadi[25]. 2017-yilda Qozogʻistonda ilk bor Shimoliy Qozogʻiston viloyati hokimligi bilan Peterfeld qishlogʻidagi maktablarni rivojlantirish boʻyicha davlat-xususiy sheriklik shartnomasi imzolangan[26][27]. 2017-yilda Coursera va EdX modeli asosida Qozog‘istonning ochiq universiteti notijorat loyihasini ishga tushirgan va Buyuk Britaniya ochiq universiteti loyihaning hamkori sifatida ishtirok etgan[28][29]. 2023-yilda Coursera onlayn platformasining 600 dan ortiq kurslari qozoq va rus tillariga tarjima qilinib, Qozogʻistonning 25 ta oliy oʻquv yurtiga kirish imkoniyati taqdim etilgan. 2017-yildan 2020-yilgacha ijtimoiy va gumanitar fanlarni rivojlantirish boʻyicha „Yangi gumanitar bilim. Qozoq tilidagi 100 ta yangi darslik“ loyihasi koordinatori boʻlgan[30][31]. Loyiha doirasida 100 ta darslik tarjima qilindi, nashr etildi va oliy taʼlim muassasalari kutubxonalariga bepul tarqatildi. 2019-yilda Qozogʻiston Madaniyat va sport vazirligi buyurtmasiga binoan, zamonaviy qozoq adabiyoti antologiyasini BMTning 6 ta tiliga — ingliz, fransuz, rus, ispan, arab va xitoy tillariga tarjima qilish boʻyicha „Global dunyodagi zamonaviy qozoq adabiyoti“ loyihasini boshladi. Toʻplam ikki jilddan — proza va sheʼriyatdan iborat boʻlib, har bir jildga 30 nafardan muallifning asarlari jamlangan. Loyihada rus tiliga tarjima qilish boʻyicha M. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti nashriyot uyi, ispan tilida Servantes instituti, fransuz tilida „Mishel de Mol“ nashriyot uyi, xitoy tilida Xitoy Xalq Respublikasining Millatlar nashriyoti hamkorlik qildi. Arab tilidagi nashri esa Misr Arab Respublikasi Madaniyat va taʼlim markazi ishtirokida tayyorlanmoqda. Antologiyalarni ingliz tiliga tarjima qilish va chop etish ishlari Kembrij universiteti nashriyoti bilan birgalikda amalga oshirildi[32][33][34]. 2020-yilda Abay Qoʻnonboyev tavalludining 175 yilligi tantanalari doirasida uning asarlari dunyoning 10 ta tiliga — ingliz, arab, xitoy, ispan, italyan, nemis, rus, turk, fransuz hamda yapon tillariga tarjima qilindi. Loyiha yakunlari boʻyicha bir qator tarjimon va muharrirlar orden hamda medallar bilan taqdirlandilar[35]. 2018-yildan 2022-yilgacha qozoq tilidagi Oksford lugʻatini yaratish loyihasi rahbari boʻldi[36].

Karyera

2018-yil 20-avgustda Amanat partiyasi raisining birinchi oʻrinbosar maslahatchisi etib tayinlangan[37]. 2019-yildan buyon Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Milliy jamoatchilik ishonchi kengashi (MJIK) aʼzosi. Ijtimoiy rivojlanish va taʼlim masalalari boʻyicha guruh tarkibiga hisoblanadi[38]. 2022-yildan buyon Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Milliy qurultoy aʼzosi. 2022-yilda Qozogʻiston Respublikasi Milliy sport turlari assotsiatsiyasi vitse-prezidenti etib saylangan. 2023-yil iyul oyida „Xalqaro qozoq tili fondi“ jamoat birlashmasi prezidenti etib saylandi[39][40].

Mukofotlari

Manbalar

  1. ↑ „Кенжеханулы Рауан (персональная справка)“. Информационная система ПАРАГРАФ. 2021-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  2. ↑ „First Ever «Wikipedian of the Year» Motivated by HKS Course“. 2014-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 6-fevral.
  3. ↑ „Weatherhead Center welcomes 2010-11 fellows“. 2021-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
  4. ↑ „Weatherhead Center for International Affairs Fellows, 1958–2015“. 2015-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 5-mart.
  5. ↑ „Рауан Кенжеханулы“. 2015-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 6-fevral.
  6. ↑ „Энциклопедия: Кто есть, кто в Казахстане, 2006“. 2015-yil 5-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 5-fevral.
  7. ↑ „Harvard University,Weatherhead Center Annual Report 2010-2011“. 2017-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
  8. ↑ „Как детская мечта учиться в Гарварде привела к созданию стартапа, охватившего всю образовательную систему Казахстана“. 2021-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
  9. ↑ Valeriy Platonov. „EdCrunch x HolonIQ: объявлены лучшие 100 EdTech стартапов в России и странах СНГ — Образование на vc.ru“. vc.ru (2020-yil 26-avgust). 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  10. ↑ „Bilim Media Group: как 4 болашаковца создали инновационный образовательный проект“ (ru). weproject.media. 2022-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  11. ↑ „В Кызылординской области назначен замакима“. 2015-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 5-mart.
  12. ↑ „Создатель казахской Википедии назначен заместителем акима Кызылординской области“. 2021-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
  13. ↑ „Задачи для рабочих групп“. 2018-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 15-may.
  14. ↑ „Нацкомиссия по модернизации общественного сознания провела первое заседание“. 2018-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 15-may.
  15. ↑ „Казахский язык появился в системе голосового перевода Google Translate“ (ru). informburo.kz (2021-yil 18-mart). 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
  16. ↑ „«Как думаете, какой запрос самый распространенный?» Глава Google Translate Барак Туровски — о том, как сервис переходит на нейросети“ (ru). Meduza. 2017-yil 11-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  17. ↑ Татьяна Трубачева. „Когда Google Translate заговорит по-казахски“. www.forbes.kz (2013-yil 9-dekabr). 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
  18. ↑ „Всемирно известные лекции теперь показывают в Казахстане на канале «Білім»“. 2015-yil 9-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 5-mart.
  19. ↑ „ТЕЛЕКАНАЛ «БІЛІМ» НАЧАЛ ПОКАЗ ВСЕМИРНО ИЗВЕСТНЫХ ЛЕКЦИЙ TED – «Білім шапағаты»“. bsh.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  20. ↑ „Всемирно известные лекции теперь показывают в Казахстане на канале "Білім"“ (ru). Tengrinews.kz (2012-yil 11-dekabr). 2016-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  21. ↑ „Запущено бесплатное приложение открытой библиотеки Казахстана Kitap.kz | Noviy reporter“ (ru-RU) (2015-yil 24-noyabr). 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  22. ↑ „Creative Commons в Казахстане: за свободное распространение контента | Noviy reporter“ (ru-RU) (2012-yil 28-sentyabr). 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  23. ↑ „Открытая библиотека Казахстана KITAP.kz получила сразу две интернет-премии - PRS“. prs.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  24. ↑ „Рауан Кенжеханулы, руководитель Bilim Foundation: «Важно, чтобы каждый из нас мог действовать как „стражник суицида“»“. 2017-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 15-may.
  25. ↑ Нуржан БАЙМУЛДИН. „В Акмолинской области общественный фонд Bilim Foundation завершил исследование причин суицида среди несовершеннолетних“ (ru). Новостной портал «Экспресс К» (2018-yil 30-noyabr). 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
  26. ↑ Kazinform. „Первую в стране государственно-частную сельскую школу открыли в СКО“ (Русский). Kazinform. ИА Kazinform (2020-yil 5-noyabr). 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
  27. ↑ „Передовая школа на селе: школа в Петерфельде делится успешным опытом ГЧП“. МТРК. 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
  28. ↑ Profit Online LLP. „«Открытый университет Казахстана» запускает первые курсы“ (ru). Profit.kz — ИТ в Казахстане. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  29. ↑ „Открытый университет Казахстана“ (ru). Деловой портал Капитал.кз. 2020-yil 13-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  30. ↑ „Какие преимущества дал казахскому языку проект «100 новых учебников»“ (ru). Казинформ (2021-yil 22-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.[sayt ishlamaydi]
  31. ↑ „Спецвыпуск. «Новое гуманитарное знание. 100 новых учебников на казахском языке»“ (ru). khabar.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  32. ↑ „В Британской библиотеке презентовали антологию современной казахской литературы“ (ru). khabar.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  33. ↑ „Кембриджский университет примет участие в проекте“ (ru). informburo.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  34. ↑ „Kazakh literature from over 60 authors translated into the English language“ (en). Cambridge University Press & Assessment. 2022-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  35. ↑ „Касым-Жомарт Токаев провел встречу с абаеведами — Официальный сайт Президента Республики Казахстан“ (ru). Akorda.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  36. ↑ „Словарь казахского языка по типу Оксфордского предлагают создать эксперты - Аналитический интернет-журнал Власть“ (ru). vlast.kz. 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  37. ↑ „Рауан Кенжеханулы стал советником Маулена Ашимбаева“. https://ru.egemen.kz.+2018-yil 27-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-avgust.
  38. ↑ „Кто вошёл в состав Нацсовета общественного доверия“. 2021-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 25-yanvar.
  39. ↑ „50 казахстанских предпринимателей едут на программу цифровой трансформации Singularity University в США“ (ru-RU). «Голос Народа» - информационно-аналитический сайт (2022-yil 3-may). 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
  40. ↑ Kursiv Media. „О чем говорили на третьем форуме YPO в Шымкенте“ (ru). Kursiv Media Казахстан (2021-yil 19-noyabr). 2023-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Rauan_Kenjexanuli&oldid=729551" dan olindi