Kontent qismiga oʻtish

Ramiz Mehdiyev

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ramiz Mehdiyev
Ozarbayjon Prezidenti Administratsiyasi boshligʻi
Mansab davri
1995-yil 7-fevral – 2019-yil 23-oktyabr
Prezident Haydar Aliyev, Ilhom Aliyev
Ozarbayjon fanlar akademiyasi prezidenti
Mansab davri
2019-yil 23-oktyabr – 2022-yil 14-fevral
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1938-yil 17-aprel (1938-04-17) (88 yosh)
Boku, Ozarbayjon SSR, Sovet Ittifoqi
(hozirda Boku, Ozarbayjon)
Siyosiy partiyasi Yangi Ozarbayjon partiyasi
Taʼlim Boku davlat universiteti
Moskva davlat universiteti (PhD, 1972)

Ramiz Anvar oʻgʻli Mehdiyev (ozarbayjoncha: Ramiz Ənvər oğlu Mehdiyev; ruscha: Рамиз Энвер оглы Meхтиев; 1938-yil 17-aprelda tugʻilgan) – ozarbayjonlik siyosatchi va akademik, 1994-yildan 2019-yilgacha Ozarbayjon Prezidenti maʼmuriyati rahbari va 2019–2022-yillar oraligʻida Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi rahbari lavozimlarida ishlagan[1][2][3].

2025-yil oktyabr oyida Ozarbayjondagi hukumatparast axborot vositalari Mehdiyev pul yuvish, davlatga xiyonat qilish va davlat toʻntarishiga urinishda ayblangani, sud esa toʻrt oylik uy qamogʻini belgilagani va unga 20 yilgacha qamoq jazosi berilishi mumkinligi haqida xabar berishgan[4][5].

Yoshlik yillari

Mehdiyev Bokuda tugʻilgan. Otasi Naxichevan Avtonom Respublikasining Sharur tumanida tugʻilgan. U yoshligida Boku dengizchilik maktabida[a] (hozirgi Ozarbayjon Davlat Dengiz Akademiyasi) da oʻqigan, 1957-yilda oʻqishni tugatgan.

Sovet Ittifoqidagi faoliyati

1957-yilda davlat neft kompaniyasi „Xəzər Dəniz Neft Donanması [az]“ga dengiz muhandisi sifatida ishga qabul qilingan va shu vaqt ichida u mahalliy komsomol boʻlimida faol ish boshlagan. 1961-yilda Mehdiyev Bokudagi Ozarbayjon davlat universitetining (hozirgi Boku davlat universiteti) tarix fakultetiga (oʻsha paytda S. M. Kirov kafedrasi deb nomlangan) oʻqishga kirgan. Boku komsomol boʻlimidagi faoliyati unga Ozarbayjon Kommunistik partiyasi rasmiylarining eʼtiborini tortgan va 1965-yilda Vladimir Lenin nomidagi Butunittifoq pionerlar tashkilotining Ozarbayjon boʻlimida talabalar maslahatchisi lavozimiga koʻtarilgan[1][6].

Aynan shu davrda u universitetdan bir koʻcha narida joylashgan Ozarbayjon KGBsining yuqori lavozimli amaldori boʻlgan, Naxchivon ildizlariga ega hamyurti Haydar Aliyev bilan tanishgan. Mehdiyev ODUni tugatgandan soʻng, 1967-yilda Naxchivon Kommunistik partiyasining (Ozarbayjon Kommunistik partiyasining Naxchivon ASSRga rahbarlik qilgan mintaqaviy boʻlimi) komsomol qanoti kotibi lavozimiga saylangan. Biroq, u tezda 1968-yilda Moskva davlat universitetiga (oʻsha paytda Lomonosov universiteti nomi bilan tanilgan) ijtimoiy falsafa fanlari doktori nomzodi sifatida qabul qilingan[6].

Mehdiyev 1969-yilda Moskvada boʻlgan vaqtida Haydar Aliyev Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi etib saylangan[7]. Mehdiyev „V. I. Leninning millatchilik va opportunizmning oʻzaro taʼsiri haqida“ nomli dissertatsiyasini himoya qilganidan soʻng,[b] Mehdiyev 1972-yil may oyida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Shundan soʻng, u darhol Bokuga qaytib, Ozarbayjon davlat universitetining ilmiy kommunizm kafedrasida professor lavozimida ish boshlagan[6]. Aliyevning Ozarbayjon SSRda taʼlimni takomillashtirish, mafkuraviy qatʼiyatni mustahkamlash va korruptsiyaga qarshi kurashish boʻyicha dadil rejalari Mehdiyevning Ozarbayjonga qaytishi va uning partiyaviy faoliyatini qayta boshlashi bilan qoʻllab-quvvatlangan. Bu faoliyat hamon asosan talabalar va yoshlarga qaratilgan edi[8].

1974-yilda Mehdiyev Mafkura va targʻibot boʻlimiga oʻqituvchi hamda Ozarbayjon Kommunistik partiyasining Fan va taʼlim qoʻmitasi direktor oʻrinbosari lavozimlariga tayinlangan. 1978-yilda u 26 Boku Komissarlari partiya qoʻmitasining birinchi kotibi etib tayinlangan. 1980-yilda partiyaning Markaziy qoʻmitasiga aʼzo boʻlib saylangan va Partiya tashkiloti rahbari lavozimiga koʻtarilgan[9].

Keyinchalik karyera

1988-yilda Mehdiyev Ozarbayjon Milliy Fanlar Akademiyasining Siyosiy tadqiqotlar institutining boʻlim direktori etib tayinlangan. 1980 va 1990-yillarda u Ozarbayjon SSR Oliy Kengashi deputati boʻlgan va ikki marta saylangan. 1993-yilda Haydar Aliyev Ozarbayjon Prezidenti etib saylangan va keyinchalik Mehdiyev Ozarbayjon Milliy Majlisiga saylangan. 1995-yil 7-fevralda Aliyev Mehdiyevni Ozarbayjon Prezident Maʼmuriyati rahbari etib tayinlangan. Bu harakat qisman Aliyevning mintaqada hokimiyatni mustahkamlash uchun Naxchivon maslahatchilaridan iborat yaqin guruhni saqlab qolish istagi bilan bogʻliq deb taxmin qilingan[10].

2007-yilda Mehdiyev Ozarbayjon Milliy Fanlar Akademiyasining (AMEA) doimiy aʼzosi etib saylangan[2]. Shuningdek, u Ozarbayjon Falsafasi va Ijtimoiy-Siyosiy Fanlar Assotsiatsiyasi (AFSEA) tomonidan nashr etiladigan „Falsafa va Ijtimoiy va Siyosiy Fanlar“ jurnalining tahririyat hay’atiga raislik qiladi[11][12].

Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev tomonidan 2020-yil 8-sentyabrda imzolangan „Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti huzuridagi Afv etish komissiyasining yangi tarkibini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi farmonga oʻzgartirish kiritish toʻgʻrisidagi farmonga muvofiq, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti huzuridagi Afv etish komissiyasi raisi Ramiz Mehdiyev lavozimidan ozod qilingan[13]. Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti maʼmuriyati rahbari Samir Nuriyev yangi rais etib tayinlangan[14].

Akademik asarlar va yozuvlar

Mehdiyev Ozarbayjonning postsovet rivojlanishiga bagʻishlangan ijtimoiy hodisalar, iqtisodiy rivojlanish, falsafa va dialektika boʻyicha 250 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. Shuningdek, uning 20 dan ortiq kitobi nashr etilgan boʻlib, ulardan 7 tasi turli tillarga tarjima qilingan. Ularga quyidagilar kiradi: XX asr oxirida millatlararo munosabatlar (uning ikkinchi doktorlik dissertatsiyasi), Ozarbayjon genotsidining voqeliklari, Ozarbayjonning rivojlanish dialektikasi, Ozarbayjon: tarixiy meros va mustaqillik falsafasi, Falsafa darsligi, Ozarbayjon: globallashuvga chaqiriqlar, 2005-yilgi parlament saylovlari: dastlabki tahlil, Gʻoyalar, fuqarolik jamiyatiga yoʻl ochish, Milliy mafkura, davlatchilik va mustaqillik yoʻlida ikki jildda, Demokratiya yoʻlida va rivojlanish strategiyasini belgilash: modernizatsiya kursi.

Mehdiyev ikkita Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni, Shon-sharaf ordeni (Shohrat ordeni) bilan taqdirlangan va 2001-yilda Nyu-York Fanlar akademiyasining aʼzosi etib saylangan[2][9][15].

Yana qarang

Izohlar

  1. ↑ Bakı Dənizçilik Məktəbini (ozarbayjon tili)
  2. ↑ V.İ.Lenin millətçiliyin və opportunizmin qarşılıqlı əlaqəsi haqqında (ozarbayjon tili)

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Official web-site of President of Azerbaijan Republic - ADMINISTRATION » Head of Administration Head of Administration“. en.president.az. Qaraldi: 2018-yil 19-aprel.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „WWW.SCIENCE.GOV.AZ“ (en). www.science.gov.az. Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.
  3. ↑ „Ramiz Mehdiyev AMEA Prezidenti postundan istefa verib - VİDEO - YENİLƏNİB“ (az). apa.az. Azeri Press Agency (2021-yil 14-fevral). Qaraldi: 2022-yil 14-fevral.
  4. ↑ „Ramiz Mehdiyev brought to criminal responsibility“ (en). Trend.Az (2025-yil 14-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 15-oktyabr.
  5. ↑ „Azerbaijan’s Former Presidential Chief of Staff Placed Under House Arrest“. OCCRP (2025).
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Mehdiyev, Ramiz. Milli məfkurə, dövlətçilik, müstəqillik yolu ilə (Azerbaijani). Baku, Azerbaijan: XXI-Yeni Nəşrlər Evi, 2007 — 3-bet. ISBN 978-9952-419-06-1. 
  7. ↑ „Baku State University“ (en). history.bsu.edu.az. 2018-yil 7-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.
  8. ↑ Aliyev, Heydar „Azerbaijan: Bring the Work of the Republic's Party Organization in the Ideological and Internationalist Upbringing of the Working People to the Level of New Tasks.“ (en-US). Seventeen Moments in Soviet History (1973-yil 20-aprel). 2017-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Сегодня исполняется 70 лет главе администрации президента Рамизу Мехтиеву“. Novosti Azerbaijana (2008-yil 14-aprel). Qaraldi: 2010-yil 30-noyabr.
  10. ↑ Cornell, Svante E.. Azerbaijan Since Independence. New York: M.E. Sharpe, 2011 — 169-bet. ISBN 978-0-7656-3002-5. 
  11. ↑ „Fəlsəfə və sosial-siyasi elmlər - jurnalı beynəlxalq status almışdır“ (az). www.anl.az. 2022-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.
  12. ↑ „Fəlsəfə dünyası“ (az). felsefedunyasi.org. Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.
  13. ↑ „Ramiz Mehdiyev və Səttar Möhbalıyev Komissiya üzvlüyündən azad edilib“ (az). Aze Voice (2020-yil 8-sentyabr). 2020-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-sentyabr.
  14. ↑ Aliyev, Ilham „"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Komissiyasının yeni tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 19 fevral tarixli 1792 nömrəli Sərəncamında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı“ (az) (2020-yil 8-sentyabr). 2020-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-sentyabr.
  15. ↑ „President Aliyev awards Ramiz Mehdiyev with Order of Glory (PHOTO)“ (en-EN). Trend.Az (2018-yil 16-aprel). Qaraldi: 2018-yil 20-aprel.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ramiz_Mehdiyev&oldid=728192" dan olindi