Rami

Rami (Boehmeria), xitoy chayon oʻti, qichitqon — gazandadoshlar oilasiga mansub koʻp yillik lub tolali usimliklar turkumi. Vatani — Xitoy. Yaponiya, Shimoliy Hindiston, Janubiy Sharqiy Osiyo mamlakatlarida koʻp ekiladi. Ramining 90 dan ortiq turi mavjud boʻlib, ulardan ikkitasi: oq R. (B.nivea Hook) va yashil R. (B.utilis Blume) keng tarqalgan. Issiqsevar, namsevar oʻsimlik hisoblanadi. Oq R. barglarining pastki tomoni oq tuklar bilan qoplangan. Yashil R.da bu belgi sezilmaydi. Ikkala turi ham tola olish maqsadida ekiladi. R. boʻyi 1–3 m ga boradi, juda tez oʻsuvchi bir qancha tik poyalardan iborat (bir tupda 50 tadan ortiq poya rivojlanadi). Bargining uzunligi 7—21 sm, navbatma-navbat joylashgan, barg Rami, bandining uz. 7—10 sm. Urugʻi juda mayda. R.ning tolasi yuqori texnologik sifatga ega, kanop tolasiga nisbatan 4 marta, paxta tolasiga nisbatan 7 marta pishiqdir. Tolasidan gazlama tukiladi, poyabzal ishlab chiqarishda, baliqchilikda ishlatiladi. XIX asrning 60-yillaridan Sharqiy Gruziyaga keltirilgan. XX asrning 30-yillarida Oʻzbekistonda lub tolali ekinlar bilan tajriba stansiyalarida kanop, kendir, jut bilan bir qatorda R.ni oʻstirish tajribalari olib borilgan. Sugʻorib ekiladi, ekilgandan keyin ikkinchi yildan boshlab bir yilda uch marta (oʻsish boshlanishi davrida 60— 70 kun oralatib) oʻrib olinadi. Hosildorligi quruq poya boʻyicha 500—800 s/ga va undan ortiq. Tolasi yashil poyalardan ajratib olinadi, tola chiqishi 22,5%.