Qutlu Arslan
Qutlu Arslan (gruzincha: ყუთლუ არსლანი) gruzin siyosatchisi boʻlib, 12-asrda yashagan. Uni baʼzan cheklanmagan shoh hokimiyatiga qarshi taxminan 1184-yildagi qoʻzgʻoloni uchun gruzin Simon de Montfortiga qiyoslashadi.
Gruzinlashgan qipchoq („naq’ivchaghari“, yaʼni sobiq qipchoq) boʻlgan Qutlu Arslonning nasl-nasabi qirol Dovud IV (1089–1125) davrida Gruziyaga joylashtirilgan Shimoliy Kavkaz dashtlaridan kelgan oʻsha turkiy qabilalarga borib taqaladi. Koʻpincha isyonkor boʻlgan eski gruzin feodallaridan keskin farqli oʻlaroq, Qutlu Arslan obroʻ-izzatga oʻzlarining gruzin qiroli Giorgi IIIga (1156–1184) sadoqati tufayli erishgan nasl-nasabi orqali koʻtarilgan oddiy xalq vakillari va harbiy xizmatchilar qatlamini ifodalar edi. Qutlu Giorgi IIIga vazir va mechurchletukhutsesi (xazinachi) sifatida xizmat qilgan va bu lavozimni malika Tamar 1184-yilda taxtga chiqqanidan keyin ham saqlab qolgan. Taxminan oʻsha yili u gruzin shoh hokimiyatini cheklash gʻoyasini ilgari surgan zodagonlar va shahar aholisi guruhiga boshchilik qiladi. Bu gʻoya Qutlu Arslan va uning izdoshlari fikriga koʻra ikki palatadan iborat boʻlgan, parlament tipidagi qonun chiqaruvchi organni tashkil etishdan iborat edi: Darbazi (soʻzma-soʻz, „zal“) – qirollikdagi voqealarni kuzatish uchun vaqti-vaqti bilan yigʻiladigan majlis hamda Karavi (soʻzma-soʻz, „lager“) – doimiy majlisda boʻladigan qonunchilik organi. „Karavi tarafdorlari“ boshchiligidagi guruh bilan cheklanmagan shoh hokimiyati tarafdorlari oʻrtasidagi nizoning yakuni Qutlu Arslonning hibsga olinishi bilan tugadi. Bunga javoban uning tarafdorlari qoʻzgʻolon koʻtarib, malikaning saroyiga qarab yurish qilishadi[1]. Tamara muxolif rahbarni ozod qilishga rozi boʻldi, lekin uning gʻoyalari hech qachon amalda roʻyobga chiqmaydi.