Kontent qismiga oʻtish

Qozoq milliy sanʼat universiteti

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Markaziy Osiyo Universiteti
Shiori inglizcha: Journey Begins Here
oʻzbekcha: «Sayohat shu yerda boshlanadi»
Turi Xususiy, dunyoviy
Rektori Professor Kristofer Gerri
Joylashuvi
Tojikiston Tojikiston
Qirgʻiziston Qirgʻiziston
Qozogʻiston Qozogʻiston
Ranglari Havorang (#4597CB), Koʻk (#263A80), Oq (#FFFFFF)

Markaziy Osiyo Universiteti (MOU) (inglizcha: University of Central Asia) — Markaziy Osiyodagi xususiy oliy taʼlim muassasasi. U 2000-yilda Tojikiston, Qirgʻiziston va Qozogʻiston hukumatlari hamda Oga Xon rivojlanish tarmogʻi bilan hamkorlikda imzolangan xalqaro xartiya asosida tashkil etilgan.[1]

Tarixi

Birinchi kampus 2016-yilda Qirgʻizistonning Norin shahrida qurilib, foydalanishga topshirilgan[2]. 2017-yilda Tojikistonning Xorugʻ shahrida ikkinchi kampus ochildi[3]. Qozogʻistonning Tekeli shahridagi kampus hozirda rejalashtirish bosqichida.

Bakalavriat dasturining ilk bitiruvchilari 2021-yil 19-iyunda oʻz diplomlarini olishdi.

Universitet tarkibida uchta akademik boʻlinma faoliyat yuritadi: Kasbiy va uzluksiz taʼlim maktabi, Gumanitar va aniq fanlar maktabi hamda Rivojlanish oliy maktabi.

Universitet Shoh Karim al-Husayniy (koʻproq Mavloniy Hazar Imom yoki Oga Xon IV nomi bilan tanilgan) tomonidan asos solingan. Jenevada tugʻilgan va Garvardda taʼlim olgan Oga Xon IV butun dunyo boʻylab musulmonlar dunyoqarashiga taʼsir koʻrsatuvchi loyihalarni moliyalashtiruvchi fond boshqaruvchisi hisoblanadi. Oga Xon IV oʻzini islom paygʻambari Muhammad alayhissalomning avlodi deb biladi (bu nasl uning kuyovi va amakivachchasi Ali ibn Abu Tolib hamda Muhammad paygʻambarning qizi Fotima az-Zahro orqali oʻtadi).

„Markaziy Osiyo Universiteti“ (MOU) oʻz faoliyatida yetakchi gʻarb oliy taʼlim muassasalari bilan yaqin hamkorlik qiladi va xalqaro grantlar hisobiga moliyalashtiriladi.

Boʻlinmalar

Universitet tarkibida uchta akademik boʻlinma mavjud:

  • Kasbiy va uzluksiz taʼlim maktabi
  • Gumanitar va aniq fanlar maktabi
  • Rivojlanish oliy maktabi, uning tarkibiga quyidagilar kiradi:
    • Davlat siyosati va boshqaruvi instituti
    • Togʻli jamoalar tadqiqoti instituti
    • Madaniy meros va gumanitar fanlar boʻlimi
    • „Fuqarolik jamiyati tashabbusi“ dasturi
    • Oga Xonning „Insonshunoslik“ loyihasi

Kasbiy va uzluksiz taʼlim maktabi

Kasbiy va uzluksiz taʼlim maktabi 2011-yilda ishga tushirilgan[4]. Maktab Tojikiston, Qirgʻiziston, Qozogʻiston va Afgʻonistondagi 17 ta oʻquv markazida 60 ga yaqin dastur va kurslarni taklif etadi. Shu kungacha 172 000 dan ortiq kishi ushbu maktabda taʼlim va qayta tayyorgarlikdan oʻtgan. Kanada Xalqaro taʼlim byurosi, Rokki-kolleji (Kanada) va Oliy iqtisodiyot maktabi (Moskva) taʼlim instituti tomonidan oʻtkazilgan mustaqil baholashlar maktab dasturlaridan qoniqish darajasi yuqori ekanligini koʻrsatdi.

Gumanitar va aniq fanlar maktabi

MOU besh yillik bakalavriat dasturiga ega boʻlib, u bir yillik tayyorlov kursini oʻz ichiga oladi. Tayyorlov bosqichida fanlararo kurslar, gumanitar fanlar va bazaviy fanlar oʻqitiladi[5]. Tayyorlov yilidan soʻng talabalar oltita ixtisoslikdan birini tanlab, oʻqishni davom ettirishlari mumkin. Dastur doirasida talabalar pullik amaliyot oʻtashlari majburiy hisoblanadi[6]. Talabalar tanlagan mutaxassisligiga qarab tegishli kampusda tahsil oladilar va dastur yakunida sanʼat bakalavri (Bachelor of Arts) yoki fan bakalavri (Bachelor of Science) darajasini oladilar.

Gumanitar va aniq fanlar maktabi bakalavriat bosqichida quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha taʼlim beradi:

Kampus Ixtisoslik 1 Ixtisoslik 2
Norin kampusi „Kompyuter fanlari“ „Kommunikatsiya va OAV“
Xorugʻ kampusi „Yer va atrof-muhit fanlari“ „Iqtisodiyot“
Tekeli kampusi „Muhandislik va texnika fanlari“ „Biznes va boshqaruv“

Rivojlanish oliy maktabi

Rivojlanish oliy maktabi beshta boʻlinmadan iborat boʻlib, ularning xodimlari siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy mavzularda tadqiqotlar olib boradilar hamda ilmiy ishlarini muntazam ravishda nashr etadilar.

Davlat boshqaruvi va siyosat instituti [7][8]

Davlat boshqaruvi va siyosat instituti (DBSI) 2011-yilda tashkil etilgan. Institut siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarni tahlil qilib, erkin foydalanish mumkin boʻlgan ilmiy ishlarni nashr etadi[9]. Nashrlar qatoriga „Davlat va iqtisodiy siyosat, boshqaruv hamda savdo-sotiqda qoʻllaniladigan atamalar va tushunchalarning inglizcha-ruscha lugʻati“ ham kiradi[10]. 2018–2020-yillarda DBSI Afgʻoniston va Markaziy Osiyo mamlakatlari davlat xizmatchilari uchun iqtisodiy siyosat sohasida magistratura dasturini amalga oshirgan[11].

Togʻli jamoalar tadqiqoti instituti [12]

Togʻli jamoalar tadqiqoti instituti (TTTI) Markaziy Osiyo togʻli hududlarining barqaror rivojlanishi bilan bogʻliq transdisiplinar tadqiqotlar olib boradi. Tadqiqot mavzulari tabiiy resurslardan oqilona foydalanish[13], yerlardan foydalanish va hayotiy faoliyat tizimlari, tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish, biologik xilma-xillikni saqlash, iqlim oʻzgarishi va Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishni qamrab oladi. TTTI tadqiqotlari natijalari erkin foydalanish mumkin boʻlgan ilmiy sharhlar va tahliliy qaydnomalar seriyasi sifatida nashr etiladi[9]. Shuningdek, institut yaylovchilik va fermerlik tizimlari, yer resurslarini barqaror boshqarish, togʻ turizmi va atrof-muhitdan mas’uliyatli foydalanish, agrooʻrmonchilik hamda chegara hududlarida tabiiy resurslardan foydalanish kabi mavzularni oʻrganadi.

Soʻnggi yillarda TTTI iqlim oʻzgarishining taʼsiri, Bishkek shahrida mashinali oʻqitish (machine learning) texnologiyasi yordamida havo sifatini bashorat qilish, Gʻarbiy Tyanshandagi yovvoyi mevali oʻsimliklarni saqlash va oʻrganish, Tojikistonning chegara hududlarida ijtimoiy xizmatlarni yaxshilash, boshqaruv va iqtisodiy integratsiyani kuchaytirish, hamda Markaziy Osiyodagi archazorlarni koʻp funksiyali boshqarish kabi masalalar ustida ishlamoqda.

Madaniy meros va gumanitar fanlar boʻlimi [14]

Madaniy meros va gumanitar fanlar boʻlimi (MMGFB) 2013-yildan beri faoliyat yuritadi. Boʻlim Markaziy Osiyo xalqlarining madaniy merosi haqida yangi muloqotlar yaratishga qaratilgan. U tadqiqotlar, hujjatlashtirish, taʼlim va axborot-targʻibot faoliyati orqali mintaqa xalqlarining boy madaniy anʼanalari va merosini saqlab qolish va undan foydalanishga koʻmaklashadi.

Boʻlim ilmiy tadqiqotlar olib boradi, topilmalarni hujjatlashtiradi va arxivlaydi. Shuningdek, u Markaziy Osiyo olimlarining musiqa, anʼanalar, arxeologiya va mintaqaviy tarixga oid ishlarini „Madaniy meros“ kitoblar seriyasi doirasida qoʻllab-quvvatlaydi[15].

2012-yilda Norin shahridagi kampus hududida turkiy davrga oid qoʻrgʻon (qabr) aniqlandi. Ushbu hudud arxeologlarni 1950-yillardan beri qiziqtirib kelgan; 1953-yilda arxeolog Ahmad Kibirov „Aygʻirjal“ uchastkasida yirik qabristonni aniqlagan edi. MOU vakillari bu haqda „Manas“ qirgʻiz-turk universiteti xodimi, arxeolog dr. Kubat Tabaldiyevning ishlaridan xabardor boʻlishgan. Topilgan artefaktlar mahalliy hamjamiyat vakillari ishtirokida ehtiyotkorlik bilan koʻchirildi. 2014-yilda arxeolog Yuriy Sergeevich Xudyakov boshchiligidagi jamoa VII asrga oid turkiy qoʻrgʻon va artefaktlarni aniqladi[16]. Arxeologlar, shuningdek, tosh, bronza, temir va oʻrta asrlarga oid qabrlar hamda artefaktlarni ham topishdi. Tadqiqot natijalari Kubat Tabaldiyevning „Tyanshan qadimiy yodgorliklari“ kitobida aks etgan[17].

2022-yilda MOU Madaniy meros va gumanitar fanlar boʻlimi „Qirgʻiz qayriq“ loyihasi doirasida „Etnosolfedjio“ musiqiy darsligini tayyorlashda koʻmaklashdi[18].

"Fuqarolik jamiyati tashabbusi" dasturi

"Fuqarolik jamiyati tashabbusi" dasturi 2017-yilda Markaziy Osiyoda fuqarolik jamiyati uchun qulay siyosiy va maʼmuriy muhitni rivojlantirish hamda uning vakillariga koʻmaklashish maqsadida tashkil etilgan. Dastur Tojikiston, Qirgʻiziston va Qozogʻistonning shahar va qishloq hududlaridagi fuqarolik jamiyati tashkilotlari bilan ishlaydi. Dastur mazkur tashkilotlarga bilim va tajriba almashish orqali oʻz ish faoliyatini rivojlantirishga yordam beradi[19][20].

Dastur COVID-19 pandemiyasi davrida jabr koʻrgan odamlarning hikoyalarini toʻplagan „COVID-19 davrida qirgʻizistonliklar ovozi“ loyihasining hammuallifi hisoblanadi[21][22]. 2022-yilda dastur doirasida „Gender tengligini targʻib qilish maktabi“ ishga tushirildi.

Oga Xonning „Insonshunoslik“ loyihasi

Oga Xonning „Insonshunoslik“ loyihasi (OXI) 1997-yilda Oga Xon madaniyat tresti tomonidan tashkil etilgan boʻlib, 2007-yilda MOU tarkibiga kirdi. OXI fanlararo oʻquv dasturi doirasida resurslar, maʼruzalar, treninglar va kurslarni ishlab chiqadi. Loyiha tashkil etilgandan buyon 180 000 dan ortiq tinglovchi qatnashgan[23].

OXI kurslari Markaziy Osiyoning boy ogʻzaki va yozma madaniyati hamda Sharq va Gʻarbning klassik matnlarini oʻz ichiga oladi. Darsliklar Markaziy Osiyo mamlakatlarida gumanitar fanlarni oʻrganishda oʻqituvchi va talabalarga koʻmaklashishga qaratilgan. Oʻquv materiallari plyuralizm tamoyillarini joriy etadi, Markaziy Osiyo xalqlari qadriyatlarini umuminsoniy qadriyatlar kontekstida targʻib qiladi, etika, madaniy talqin va estetik idrok nuqtayi nazaridan pedagogika va tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi.

Loyiha Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Tojikistonda kross-debat formatida (KDF) treninglar va turnirlar tashkil etadi[24].

Hamkorlik

MOU xalqaro universitetlar va tashkilotlar bilan oʻzaro anglashuv memorandumlarini va akademik hamkorlik shartnomalarini imzolagan:

  • Seneka kolleji[25], Kanada — Tayyorlov dasturi[26].
  • Sidney texnologiya universiteti, Avstraliya — Kommunikatsiya va media fakulteti, bakalavriat[27][28].
  • Toronto universiteti, Kanada — Informatika fakulteti, bakalavriat[29].
  • Britaniya Kolumbiyasi universiteti, Kanada — Yer va atrof-muhit fanlari fakulteti, bakalavriat[30][31].
  • Stokgolm iqtisodiyot maktabi (Riga, Latviya) — Iqtisodiyot fakulteti, bakalavriat.
  • Milliy tadqiqot universiteti — Oliy iqtisodiyot maktabi (Moskva, Rossiya) — Iqtisodiyot fakulteti, bakalavriat[32][33].
  • Viktoriya universiteti, Kanada — qoʻshma oʻquv dasturi[34].
  • Alberta universiteti, Kanada — Markaziy Osiyo professor-oʻqituvchilar tarkibini rivojlantirish dasturi (CAFDP)[35].
  • Kembrij universiteti, Buyuk Britaniya — Markaziy Osiyo professor-oʻqituvchilar tarkibini rivojlantirish dasturi (CAFDP)[35].

Kampuslar

MOU ning Norin shahridagi kampusi, Qirgʻiziston

MOU bakalavriat dasturlari Norin (Qirgʻiziston, 2016-yil sentabrda ochilgan) va Xorugʻ (Tojikiston, 2017-yil) shaharlaridagi kampuslarda amalga oshiriladi. Qozogʻistonning Tekeli shahridagi kampus hozirda loyihalash bosqichida. Kampuslar zamonaviy auditoriyalar, kutubxonalar, laboratoriyalar, xavfsiz modulli yotoqxonalar va mahalliy hamjamiyat vakillari ham foydalana oladigan sport inshootlari (futbol maydonlari va tennis kortlari) bilan jihozlangan[2].

Qirgʻizistondagi kampus Norin shahrida, Bishkekdan 314 km masofada joylashgan boʻlib, ochilish vaqtida uning maydoni 9 gektarni (13 927 kv. metr) tashkil etgan. Hozirda kampus 150 nafar talabaga moʻljallangan. Norin shahridagi kampus umumiy maydoni 252 gektar (125 000 kv. metr) boʻlgan yirik loyihaning boshlanishi hisoblanadi[36]. Yakuniy bosqichda kampus 1200 nafar talabani sigʻdira oladi.

Tojikistondagi universitet kampusi Xorugʻ shahrida (Togʻli Badaxshon muxtor viloyati), Afgʻoniston chegarasi yaqinida, Pomirning janubi-gʻarbida, dengiz sathidan 2200 metr balandlikda, Gunt daryosining Panj daryosiga quyilish joyida joylashgan[37].

Qozogʻistondagi kampus Tekeli shahrida quriladi. Loyiha hozirda rejalashtirish bosqichida.

MOU ning Xorugʻdagi kampusi koʻrinishi, Tojikiston

Har uchala kampus meʼmor Arata Isozaki (Aoki & Associates, IAA) tomonidan loyihalashtirilgan[38].

Rahbariyat

Markaziy Osiyo universitetini rektor boshqaradi. MOU ning boshqaruv organi Vasiylik kengashi hisoblanadi, unga doktor Shamsh Kassim-Lakha raislik qiladi.

Vasiylik kengashi tarkibiga quyidagilar kiradi:

  • Vasiylik kengashi raisi: Doktor Shamsh Kassim-Lakha
  • Shahzoda Zahra Oga Xon
  • Shahzoda Rahim Oga Xon
  • Lutfiya Abdulxoliqzoda
  • Senator Byrganim Aytimova
  • Doktor Shenggen Fan
  • Professor Xans Xurni
  • Naguib Kheraj
  • Doktor Sharofat Mamadambarova
  • Doktor Almazbek Akmataliev
  • Professor Endryu Petter, Kanada ordeni sohibi, Qirollik advokati.

Izohlar

  1. ↑ „Университет Центральной Азии (УЦА)“ (ru). GSLEP (2018-yil 19-dekabr). 2022-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-dekabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 „University of Central Asia opens its first campus as part of broad commitment to fostering social and economic development | Aga Khan Development Network“. www.akdn.org. 2021-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  3. ↑ „President Rahmon inaugurates University of Central Asia's Khorog campus“. akipress.com. 2021-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  4. ↑ oldadmin. „В Нарыне открылась школа профессионального и непрерывного образования Университета ЦА - VESTI.KG - Новости Кыргызстана“ (ru). vesti.kg. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  5. ↑ „Undergraduate Programme“ (en-gb). ucentralasia.org. 2021-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  6. ↑ „Co-operative Education Programme“ (en-gb). ucentralasia.org. 2021-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  7. ↑ „Institute of Public Policy and Administration“ (en-gb). ucentralasia.org. 2022-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  8. ↑ „Институт государственного управления и политики (ИГУП)“ (ru). CABAR.asia (2019-yil 23-may). 2021-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-dekabr.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Publications“ (en-gb). ucentralasia.org. 2022-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  10. ↑ „English-Russian Glossary of Terms and Concepts“ (en-gb). ucentralasia.org. 2021-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-dekabr.
  11. ↑ „ГОССЛУЖАЩИЕ АФГАНИСТАНА ПРОЙДУТ ОБУЧЕНИЕ В УЦА“ (ru). Кутбилим. 2021-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-dekabr.
  12. ↑ „Mountain Societies Research Institute“ (en-gb). ucentralasia.org. 2022-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  13. ↑ United Nations. „Университет изучает использование геотермальных ресурсов для повышения продовольственной безопасности в Таджикистане | Organizatsiya Obʼedinennix Natsiy“ (ru). United Nations. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  14. ↑ „Cultural Heritage and Humanities Unit“ (en-gb). ucentralasia.org. 2022-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  15. ↑ „Книги из серии «Культурное наследие» УЦА можно скачать бесплатно · Ынтымак Media“ (ru). Ынтымак Media (2020-yil 25-aprel). 2022-yil 13-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  16. ↑ „Фоторепортаж - На окраине города Нарын на территории УЦА обнаружены археологические памятники бронзового века“. Новости Кыргызстана (2014-yil 21-avgust). 2022-yil 13-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-yanvar.
  17. ↑ K. Sh Tabaldyev. Drevnie pami︠a︡tniki Ti︠a︡n'-Shani︠a︡, Bishkek, 2011. ISBN 978-9967-26-422-9, 9967-26-422-5. 
  18. ↑ „"Этносольфеджио". Учебник-энциклопедию на основе кыргызских мелодий выложили в Сеть“ (ru). kaktus.media. 2022-yil 31-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  19. ↑ „Голоса кыргызстанцев во время пандемии COVID-19 - Фонд «Сорос-Кыргызстан»“. soros.kg. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  20. ↑ „Социум — Общественное объединение“ (ru). 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  21. ↑ „Covid-19“ (ru). covidstories. 2022-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  22. ↑ Вероника. „В Бишкеке написали уникальную книгу о том, как кыргызстанцы выживали во время пандемии - VESTI.KG - Новости Кыргызстана“ (ru). vesti.kg. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  23. ↑ „Экзамены Ага–Хана - «МСН» - новости Кыргызстана“. www.msn.kg. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  24. ↑ „Инновационный Кросс-дебатный формат ПАХЧ – kazast.edu.kz“ (ru). 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  25. ↑ Andoza:Ll
  26. ↑ „Seneca College and University of Central Asia Build on Commitment to High Quality, Affordable Higher Education - Seneca - Toronto, Canada“. www.senecacollege.ca. 2021-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  27. ↑ „University of Technology Sydney and University of Central Asia collaborate on Communications and Media | Aga Khan Development Network“. www.akdn.org. 2021-yil 23-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  28. ↑ „Сиднейский технологический университет и Университет Центральной Азии наладили сотрудничество в сфере «Коммуникаций и СМИ» - Donors.kg“. www.donors.kg. 2020-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  29. ↑ „University of Toronto and the University of Central Asia sign an academic partnership agreement on education and research collaboration - Donors.kg“. www.donors.kg. 2020-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  30. ↑ „Университет Британской Колумбии и Университет Центральной Азии сотрудничают в области наук о Земле и окружающей среде | Ekois“. ekois.net. 2018-yil 4-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  31. ↑ paderbornersj. „University of British Columbia and University of Central Asia Collaborate on Earth and Environmental Sciences“ (en). Paderborner 'SJ' Blog (2017-yil 17-yanvar). 2021-yil 27-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  32. ↑ „Российская Высшая школа экономики окажет содействие в подготовке кадров для Центральной Азии | Ofitsialniy sayt ANO „Sodrujestvo narodov Yevrazii““. evrazia-ural.ru. 2021-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  33. ↑ „University of Central Asia and Higher School of Economics Sign Partnership Agreement in Moscow“ (en). www.hse.ru. 2021-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  34. ↑ „News & events - University of Victoria“ (en). UVic.ca. 2021-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  35. ↑ 35,0 35,1 „Central Asian Faculty Development Programme“ (en-gb). ucentralasia.org. 2022-yil 19-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  36. ↑ Futurarc „University of Central Asia Naryn Campus“ (en-us). FuturArc. 2021-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  37. ↑ „Khorugh | Tajikistan“ (en). Encyclopedia Britannica. 2021-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr.
  38. ↑ „Aecom, Gensler collaborate on campus in Kyrgyzstan mountains“ (en-gb). Global Construction Review (2016-yil 20-oktyabr). 2021-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-oktyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Qozoq_milliy_sanʼat_universiteti&oldid=722884" dan olindi