Qovsi Tabrizi
| Qovsi Tabriziy | |
|---|---|
| Tavalludi |
Alijon Ismoil o‘g‘li Qovsi XVII asrning birinchi choragi |
| Vafoti | XVII asr |
| Kasbi | Shoir |
Qovsi Tabriziy (قوسی تبریزلی (az-arab); قوسی تبریزی (fors tili); Alijon Ismoil o‘g‘li Qovsi nomi bilan tug‘ilgan[1][2]) — XVII asrda yashagan shoir.
Hayoti
Qovsi Tabriziy XVII asrning birinchi choragida Tabriz shahrida tug‘ilgan[1][2], ozarbayjonlik oilada dunyoga kelgan [3]. Uning otasi Ismoil Qovsi hunarmand va shoir bo‘lgan.[1][4] Tabriziy Isfahonda ta’lim olgan va u yerda bo‘lgan davrida Tabriz haqida she’rlar yozgan hamda ikki shaharni tez-tez taqqoslagan[1].
Ijodi
Tabriziy ijtimoiy adolatsizlikni yomon ko‘rgan va o‘z asarlarida ruhoniylarni masxara qilgan. Uning lirikasida romantik muhabbat mavzusi hamda idealistik va panteistik dunyoqarash muhim o‘rin egallagan. Pessimistik motivlar ham mavjud bo‘lib, ular insonlarning fikrlari va umidlarini tasvirlashda namoyon bo‘ladi. Tabriziy she’rlarining boshqa xususiyatlari tasvirlar, shakllar va ohanglarning xilma-xilligidir[4]. Qovsi Tabriziy xalq tiliga xos adabiy ifodalardan tez-tez foydalangan[5][1].
Tabriziy lirik she’rlaridan tuzilgan devonlar ikki qo‘lyozmada saqlangan. Ulardan biri Londondagi Britaniya kutubxonasida, ikkinchisi esa Gruziyaning Tbilisi shahridagi Tarix muzeyida saqlanadi[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Akpınar, Yavuz „KAVSÎ TEBRÎZΓ (tr). İslâm Ansiklopedisi. Qaraldi: 2022-yil 7-may.
- ↑ 2,0 2,1 Javadi & Burrill 1988, ss. 251–255.
- ↑ Johanson 2020, s. 169.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 "Ковси Тебризи" (ru). Buyuk Sovet Ensiklopediyasi. 3. Moscow. 1970–1979. https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Kovsi+Tebrizi.<!--->
- ↑ Gulusoy, İlkin (January 2018). "KAVSİ TEBRİZİ ŞİİRLƏRİNİN DİLİNİN LEKSİK XÜSUSİYYƏTLƏRİ ÜZRƏ". International Journal of Turkish Literature Culture Education 7 (2): 771–787. doi:10.7884/teke.4152.
Adabiyot
- Javadi, H.; Burrill, K. (1988). "Azerbaijan x. Azeri Turkish Literature". in Yarshater, Ehsan. Encyclopædia Iranica, Volume III/3: Azerbaijan IV–Bačča(-ye) Saqqā. London and New York: Routledge & Kegan Paul. 251–255 b. ISBN 978-0-71009-115-4. https://iranicaonline.org/articles/azerbaijan-x.
- Johanson, Lars „Restricted Access Isfahan – Moscow – Uppsala. On Some Middle Azeri Manuscripts and the Stations Along Their Journey to Uppsala“, . Turcologica Upsaliensia: An Illustrated Collection of Essays. Brill, 2020 — 167–179-bet. ISBN 978-9004435704.