Kontent qismiga oʻtish

Qoraqalpogʻiston milliy raqsi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Qoraqalpoq Milliy raqsi -Qoraqalpoqlarning raqs sanʼati oʻziga xos xususiyatlarga ega. Qoraqalpoq raqs harakatlari kayfiyat va hissiyot orqali ifodalanadi. U titroq tana harakatlari, shuningdek, mohirona oyoq harakatlari, nafis va murakkab sharqona qoʻl harakatlari va oʻziga xos yelka va bosh harakatlari orqali namoyon boʻladi. 

Misol uchun, „Kigiz bezagi“ raqsida butun kigizni bezatish jarayoni aks etgan., garchi raqs, haqiqiy mehnat jarayonining deyarli butunlay takrorlanadigan „mehnat“ harakatlariga asoslangan boʻlsa-da, u sheʼriy shaklga ega boʻldi.

 „Ayqulash“ raqsi, ilk sevgi hissi uygʻonadigan, oydin kechagi yoshlarning xalq sayllarini oʻzida aks ettiradi.

tarixi

XIX asrda Xiva xonligiga tashrif buyurgan fors diplomati Rizo-quli Mirza xonlik xalqini taʼriflab, qoraqalpoqlarning, ayniqsa, erkaklar bayramlar kunlarida raqs tushishni yaxshi koʻrishlarini taʼkidladi. Erkak raqslaridan tomoshabinlar quvvat olishadi; erkaklarning „hu“ va „ha“ tovushlarining kuchi nafaqat raqqoslarni ruhlantiradi, balki tomoshabinlarni ham hayajonga solib, yurak urishini tezlashtiradi va yashashga turtki beradi.

XX asrda qoraqalpoq xalq raqslari professional darajaga chiqib, sahnalarda namoyish etila boshlandi. Koʻplab xoreografik namoyishlar, shu jumladan, „Ayqulash“ (Oydin kecha), „Shagala“ (Baliqchi qush), „Aral jigitleri“ (Orollik yigitlar), „Shopanlar“ (Choʻponlar), „Qarauy“ (Yurta), „Kiyiz basu“ (Kigiz bezagi), „Suoʻgabargan qiz“ (Suv olish uchun kelgan qiz) va boshqalar., oddiy qoraqalpoq xalqining etnografik motivlari, anaʼnalari, urf-odatlari bilan bogʻliq.