Qizogʻon
| Mifologiya | Turkiy |
|---|---|
| Turi | Tangri |
| Joylashuvi | Osmon |
| Ism talqini | „Qizogʻon“ — „Jahldor“ soʻzidan kelgan |
| Otasi | Qayra Xon |
| Onasi | Yer Tangri |
| Akasi |
Quyosh Oy Ota Ülgen |
| Singli |
Umay ona |
| Diniy markazi | Turkiy xalqlar mifologiyasi |
| Ramzi | Urush |
| Boshqa madaniyatlarda | Ares, Mars, Set, |
Qizogʻon (qadimgi turkiycha: 𐰶𐰃𐰔𐰍𐰣) — turkiy mifologiyada urush tangrisi. Qizogʻon urush ilohi sifatida e’tirof etilib, qudratli va kuchli xudo qiyofasida tasvirlanadi. U lashkarboshilarga qo‘shinlarni boshqarishda, urushlarda g‘alaba qozonishda va dushmanni mag‘lub etishda madad beradi. Shuningdek, u jangchilarni himoya qiladi, ularga kuch-qudrat va yengilmaslik baxsh etadi.
Qizogʻon Qayraning o‘g‘li va Ulgenning ukasi hisoblanadi[1] U osmonning to‘qqizinchi qavatida yashaydi. Mifologik tasvirlarda u dubulg‘a kiygan, o‘ng qo‘lida qurol: qilich, nayza yoki kamon, boshqa qo‘lida shoxqadah tutgan va qizil otga mingan navqiron yigit qiyofasida gavdalanadi.
Etimologiyasi
Qizogʻon nomi turkiy tillarda g‘azabli, qahrli yoki shiddatli ma’nolarini anglatuvchi (qiz-) o‘zagidan yasalgan. Ushbu nomning o‘zagi bo‘lgan (qiz-) qizil rang hamda g‘azab ma’nolari bilan bog‘liq bo‘lib, turkiy tillarda bu ikki tushuncha o‘zaro ramziy aloqadorlikga ega. Oʻzbek tilidagi qizishmoq kabi soʻzlar aynan shu oʻzak bilan bogʻliq.
- ↑ С. И. Эфендиев, ОБЩЕТЮРКСКАЯ МИФОЛОГИЯ И ЕЕ ФОЛЬКЛОРНЫЕ СВЯЗИ[sayt ishlamaydi]