Qitmir (it)
Islomiy rivoyatlarda Qitmir — Kahf ahlini qo‘riqlagan it bo‘lgan va ular bilan uzoq uyqu davomida birga bo‘lgan[1][2]. Uning arab tilidagi ismi — Qitmir — xurmo urug‘idan ajratilgan mayda pardaga nisbatan ishlatiladi. Baʼzan u Ar-Raqim deb ham ataladi, biroq ayrim rivoyatlarda Ar-Raqim — g‘orning nomi yoki "misdan yasalgan lavha yoki tosh taxta" nomi sifatida tilga olinadi[3][4].
U islomdagi eng muhim hayvonlardan biri hisoblanadi. Tafsiri Ibn Kasirda Ibn Jurayj Qitmirni eshik tashqarisida qorni bilan yotgan, oldingi oyoqlari oldinga choʻzilgan holda tasvirlaydi. U, shuningdek, Kahf ahlidan birining ovchi iti boʻlgan (bu koʻproq qabul qilingan qarash), yoki shoh oshpazining iti boʻlgan, degan rivoyatlar ham bor. Oshpaz Kahf ahlining diniy e’tiqodini qabul qilib, Qitmirni oʻzi bilan birga olib kelgan, deyilgan[5].
Qur’onda
Al-Kahf surasida quyidagilar aytilgan: {{Quote|text=Sen ularni uygʻoq deb oʻylagan boʻlarding, holbuki, ular uxlab yotgan edilar. Biz ularni oʻng tarafga va chap tarafga agʻdardik. Ularning iti esa gʻorda oldingi ikki oyogʻini choʻzgan holda yotardi. Agar ularni koʻrganingda, albatta, ulardan qochib ketarding va yuraging qoʻrquvga toʻlgan boʻlardi[6].
Da’vo qilingan bosh suyak
Arab arxeologi Rafiq Al-Dajani 1963-yilda Al-Rajibdagi Yetti uxlovchi yigitlar gʻoriga kirib, u yerda da’vo qilinishicha, yettita qabriston va g‘or eshigi yonida bir it boshining bir qismini topgan[7].
Manbalar
- ↑ Wood, James. Nuttall Encyclopædia of General Knowledge, 1907.
- ↑ Brewer, E. Cobham. Brewer’s Dictionary of Phrase and Fable, 1894.
- ↑ Qai'm, Mahdi Muntazir. Jesus Through the Qur’an and Shi’ite Narrations, Bilingual, Queens. New York: Tahrike Tarsile Qur'an, 2007 — 39-bet. ISBN 978-1879402140.
- ↑ Carlyon, Clement. Scripture Notices and Proof. London: Whittaker and Co, 1838 — 59-bet.
- ↑ „Tafsir Surah Al-Kahf - 18“ (en). Quran.com. Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.
- ↑ https://quran.com/18/18
- ↑ „لأول مرة: بالدليل صوت وصورة.. هنا رقد "فتية الكهف" وهذه قبورهم“ (ar). دنيا الوطن (2019-yil 22-iyul). Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.