Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi

**Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi**
Tahallusi	Ак шумкарлар (Oq lochinlar)
Assotsiatsiya	Qirgʻiziston futbol ittifoqi (QRFF)
Konfederatsiya	AFC (OSIYO)
Sub-konfederatsiya	CAFA (Markaziy Osiyo)
Bosh murabbiy	RUS Aleksandr Krestinin
Sardor	Valery Kichin
Eng koʻp oʻynagan futbolchi	Mirlan Murzayev (54)
Eng yaxshi toʻpurar	Mirlan Murzayev (15)
Uy stadioni	Dolen Omurzakov Stadium
Birinchi forma	Ikkinchi forma
FIFA reytingi
Hozirgi	95 – Iyun 2022,
Eng yuqori	75 (Aprel-May 2018,)
Eng past	201 (Mart 2013,)
Birinchi xalqaro oʻyin
	Oʻzbekiston 3-0 Qirgʻiziston ; (Toshkent, Oʻzbekiston; 23 Avgust 1992)
Eng yirik gʻalaba
	Qirgʻiziston 7-0 Myanma ; (Bishkek, Qirgʻiziston; 10 Oktyabr 2019); Myanma 1-8 Qirgʻiziston ; (Osaka, Yaponiya; 11 Iyun 2021)
Eng yirik magʻlubiyat
	Eron 7-0 Qirgʻiziston ; (Damashq, Suriya; 4 Iyun 1997)
Osiyo Kubogi
Ishtiroki	2 (Ilk marta 2019-yili)
Eng yaxshi natijasi	16-roud (2019)
WAFF Chempionati
Ishtiroki	1 (Ilk marta 2000-yili)
Eng yaxshi natijasi	Guruh bosqichi (2000)
OFK Chaqiruv Kubogi
Istiroki	3 (Ilk marta 2006-yili)
Eng yaxshi natijasi	Uchinchi oʻrin (2006)

Qirgʻiziston Respublikasining futbol boʻyicha milliy terma jamoasi (qirgʻizcha. Qirgʻiziston uluttuk futbol kuramasy / Qyrğyzstandyn uluttuq futbol kuramasy) – xalqaro turnirlardagifutbol oʻyinlarida Qirgʻiziston nomidan ishtirok etuvchi terma jamoa^[2]. Boshqaruv tashkiloti 1994-yildan buyon AFC va FIFA aʼzosi boʻlgan Qirgʻiziston futbol federatsiyasi, shuningdek, FACA aʼzosi hisoblanadi. 2014-yilning oktyabr oyidan buyon terma jamoa bosh murabbiyi rossiyalik murabbiy Aleksandr Krestinin hisoblanadi. Terma jamoaning asosiy sardori Valeriy Kichin. Terma jamoa uy uchrashuvlarini Bishkekdagi 23 000 tomoshabinga moʻljallangan va mamlakatdagi eng katta va asosiy stadion boʻlgan Dolen Omurzakov stadionida oʻtkazadi.

2022-yil iyun holatiga koʻra, Qirgʻiziston terma jamoasi FIFA reytingida FIFAga aʼzo 210 ta davlat orasida 95-oʻrinni egallab turibdi^[3]. Ushbu jamoaning FIFA reytingidagi eng yuqori oʻrni 2018-yilning aprel oyida qayd etilgan boʻlib, u 75-oʻrinda edi, eng past oʻrin esa 2013-yilning mart oyida qayd etilgan, yaʼni jamoa 201-oʻrinda boʻlgan edi.

Qirgʻiziston Respublikasi terma jamoasi hech qachon jahon chempionatida ishtirok etmagan va yaqin vaqtgacha birorta ham Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kirita olmagan boʻlsa-da, 2018-yilda saralashdan oʻta oldi va oʻz tarixida birinchi marta 2019-yilning final bosqichiga chiqdi. Yaqin-yaqingacha Osiyo va dunyoning eng kuchsiz jamoalaridan biri boʻlgan boʻlsa, keyingi ikki-uch yilda yangi bosqichga koʻtarilib, Osiyo qitʼasining yaxshi jamoasiga aylandi.

Tarix

Shakllanish

1991-yilgacha milliy terma jamoa mavjud emas edi, qirgʻiz futbolchilari SSSR terma jamoasida oʻynashgan.

SSSR parchalanib, 1991-yil 31-avgustda Qirgʻiziston mustaqillikka erishgach, milliy terma jamoa ham tuzildi. Qirgʻiziston terma jamoasi Markaziy Osiyo kubogi doirasidagi ilk oʻyinini 1992-yil 23-avgust kuni Toshkentda, Paxtakor stadionida O‘zbekiston milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. Uchrashuv Oʻzbekiston terma jamoasining 3:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi. 1992-yilda boʻlib oʻtgan Markaziy Osiyo kubogida hozirgacha Qirgʻiziston terma jamoasi toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Umuman olganda, Qirgʻiziston terma jamoasi tarixidagi ilk oʻyinni oʻsha yilning 16-iyulida Turkmaniston terma jamoasiga qarshi oʻtkazishi kerak edi, biroq Turkmaniston terma jamoasi ishtirok etmagani uchun oʻyin oʻtkazilmadi. 1992-yilda terma jamoa jami 5 ta oʻyin oʻtkazgan. Shulardan 4 tasida magʻlubiyatga uchragan, bitta uchrashuvda durang qayd etilgan.

1993-yilda Qirgʻiziston terma jamoasi Eronda boʻlib oʻtgan EKO kubogida qatnashib, oʻz guruhidan chiqa olmadi, bu yerda raqiblari Ozarbayjon, Tojikiston va Qozog'iston yoshlar terma jamoasi edi. Ozarbayjonga yutqazib, Tojikiston va Qozogʻiston yoshlari bilan durang oʻynadi. 1993-yilda terma jamoa boshqa oʻyin oʻtkazmadi. Shu tariqa, 1993-yildagi bitta oʻyindan soʻng jamoa bir yilga tanaffusga chiqadi.

1994-yilda Qirgʻiziston Respublikasi Futbol Federatsiyasi OFK va FIFAga rasman qabul qilinib, ushbu futbol tashkilotlarining toʻliq aʼzosi boʻldi. 1994-yilning aprel oyida jamoa Toshkentda boʻlib oʻtgan Oʻzbekiston Mustaqilligi kubogida ishtirok etdi. Liga formatida oʻtkazilgan ushbu turnirda Qirgʻiziston terma jamoasi soʻnggi beshinchi oʻrinni egalladi: bitta durang (Qozogʻiston bilan) va uchta magʻlubiyat (Oʻzbekiston, Tojikiston va Turkmaniston).

Tiklanish davri

2015-yilda rossiyalik murabbiy Aleksandr Krestinin boshchiligidagi Qirgʻiziston terma jamoasi 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan jahon chempionati saralash turnirida ishtirok etdi. Terma jamoa oʻz guruhidagi yurishini 3-oʻrinni egallab, ikkinchi davrada toʻxtadi. Jamoaning raqiblari Avstraliya, Iordaniya, Tojikiston va Bangladesh edi. Qirgʻiziston terma jamoasi oʻz guruhidagi uchinchi oʻrin evaziga BAAda boʻlib oʻtadigan Osiyo Kubogi-2019 saralash turnirining soʻnggi bosqichida ishtirok etish imkoniyatini qoʻlga kiritdi.

Jahon va qitʼa turnirlarida qatnashish

FIFA Jahon chempionati

1991-yilgacha	Futbol boʻyicha SSSR terma jamoasi aʼzosi edi
1994-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi
1998-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Birinchi bosqich, guruhda 2-oʻrin
2002-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Birinchi bosqich, guruhda 2-oʻrin
2006-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Birinchi bosqich, guruhda 4-oʻrin
2010-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Birinchi davra pley-offida magʻlub boʻldi
2014-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Ikkinchi davra pley-offida magʻlub boʻldi
2018-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Ikkinchi bosqich, guruhda 3-oʻrin
2022-yilgi FIFA jahon chempionati	Saralashdan oʻta olmadi: Ikkinchi bosqich, guruhda 3-oʻrin

Murabbiylar shtabi

Bosh murabbiy	Aleksandr Krestinin
Yordamchi murabbiy	Almazbek Buribayev Sandro da Silva Mendonça Igor Kudrenko Talant Samsaliev
Darvozabonlar murabbiyi	Zakir Jalilov
Fitness murabbiyi	Bakhtiyar Baymatov
Direktor	Boltok Sagynbayev
Administrator	Azamat Alykulov
Shifokor	Nurbek Ismailov

Futbolchilar

Hozirgi tarkib

№	Poz.	Futbolchi	Tugʻilgan sanasi (yosh)	Ishtiroki	Gollari	Klubi
1	1DR	Erjan Tokatayev	2000-yil 17-iyul (2000-07-17) (26 yosh)	8	0	Turan
13	1DR	Kalysbek Akimaliev	1992-yil 16-noyabr (1992-11-16) (33 yosh)	3	0	Abdysh-Ata Kant
16	1DR	Valery Kashuba	1984-yil 14-sentyabr (1984-09-14) (42 yosh)	23	0	Dordoi Bishkek
	1DR	Artem Pryadkin	2001-yil 18-sentyabr (2001-09-18) (25 yosh)	0	0	Shakhter Karagandy

2	2HM	Valery Kichin	1992-yil 12-oktyabr (1992-10-12) (33 yosh)	37	4	Yenisey Krasnoyarsk
3	2HM	Tamirlan Kozubayev	1994-yil 1-iyul (1994-07-01) (32 yosh)	36	2	Eastern
4	2HM	Kayrat Izakov	1997-yil 8-iyun (1997-06-08) (29 yosh)	4	0	Abdysh-Ata Kant
5	2HM	Christian Brauzman	2003-yil 15-avgust (2003-08-15) (23 yosh)	3	0	Abdysh-Ata Kant
11	2HM	Bekzhan Sagynbaev	1994-yil 11-sentyabr (1994-09-11) (32 yosh)	27	4	Dordoi Bishkek
14	2HM	Aleksandr Mishchenko	1997-yil 30-iyul (1997-07-30) (29 yosh)	11	0	Dordoi Bishkek
	2HM	Danila Sokirchenko	1995-yil 15-oktyabr (1995-10-15) (30 yosh)	2	0	Abdysh-Ata Kant
	2HM	Kamolidin Tashiev	2000-yil 9-fevral (2000-02-09) (26 yosh)	0	0	Abdysh-Ata Kant

6	3YH	Viktor Maier	1990-yil 16-may (1990-05-16) (36 yosh)	23	4	Eintracht Rheine
7	3YH	Tursunali Rustamov	1990-yil 31-yanvar (1990-01-31) (36 yosh)	25	6	Dordoi Bishkek
8	3YH	Farhod Musabekov	1994-yil 3-yanvar (1994-01-03) (32 yosh)	49	2	Turan
12	3YH	Odiljon Abdurahmonov	1996-yil 18-mart (1996-03-18) (30 yosh)	26	1	Bunyodkor
15	3YH	Murolimjon Ahmedov	1992-yil 5-yanvar (1992-01-05) (34 yosh)	15	0	Nur-Batken
17	3YH	Guljigit Aliqulov	2000-yil 25-noyabr (2000-11-25) (25 yosh)	17	3	Kairat
18	3YH	Kayrat Zhyrgalbek uulu	1993-yil 13-iyun (1993-06-13) (33 yosh)	53	2	Aksu
19	3YH	Beknaz Almazbekov	2005-yil 23-iyun (2005-06-23) (21 yosh)	1	0	Galatasaray
20	3YH	Bakhtiyar Duyshobekov	1995-yil 3-iyun (1995-06-03) (31 yosh)	35	2	Alay Osh
21	3YH	Abay Bokoleyev	1996-yil 3-fevral (1996-02-03) (30 yosh)	6	1	Dordoi Bishkek
22	3YH	Alimardon Shukurov	1999-yil 28-sentyabr (1999-09-28) (27 yosh)	19	4	Neman Grodno
23	3YH	Erbol Atabayev	2001-yil 15-avgust (2001-08-15) (25 yosh)	3	0	Dynamo Makhachkala
	3YH	Azim Azarov	1996-yil 20-sentyabr (1996-09-20) (30 yosh)	4	1	Dordoi Bishkek
	3YH	Mirbek Akhmataliev	1994-yil 7-fevral (1994-02-07) (32 yosh)	3	0	Abdysh-Ata Kant
	3YH	Nikolay Davydov	1998-yil 5-aprel (1998-04-05) (28 yosh)	0	0	SC Eintracht Freising

9	4HJ	Ernist Batyrkanov	1998-yil 21-fevral (1998-02-21) (28 yosh)	16	1	Abdysh-Ata Kant
10	4HJ	Mirlan Murzaev	1990-yil 29-mart (1990-03-29) (36 yosh)	55	15	Chennaiyin
	4HJ	Eldar Moldozhunusov	1995-yil 15-sentyabr (1995-09-15) (31 yosh)	8	1	Neftchi Kochkor-Ata

Natijalar

Eng koʻp ishtirok

№	Futbolchi	Ishtirok	Gollar	Karyera
1	Mirlan Murzaev	55	15	2009-hozir
2	Vadim Harchenko	53	3	2003-2015
2	Kayrat Zhyrgalbek uulu	53	2	2013-hozir
4	Farhod Musabekov	49	2	2015-hozir
5	Pavel Matyash	45	0	2009-hozir
6	Ruslan Siddiqov	42	1	1997-2013
7	Edgar Bernhardt	41	5	2014-hozir
8	Ildar Amirov	40	3	2006-2016
8	Davron Asqarov	40	0	2006-2014
10	Vyacheslav Amin	38	1	2000-2009

Eng yaxshi toʻpurarlar

№	Futbolchi	Gollar	Ishtirok	Nisbat	Davr
1	Mirlan Murzaev	15	55	0.27	2009-hozir
2	Anton Zemlianukhin	13	29	0.45	2007—2019
3	Vitalij Lux	8	32	0.25	2015-hozir
4	Tursunali Rustamov	6	25	0.24	2012-hozir
5	Edgar Bernhardt	5	41	0.12	2014-hozir
6	Alimardon Shukurov	4	19	0.21	2017-hozir
	Bekon Saginboyev	4	27	0.15	2018-hozir
	Ahliddin Isroilov	4	33	0.12	2013-hozir
	Azamat Baymatov	4	36	0.11	2010-hozir
	Valery Kichin	4	37	0.11	2011-hozir

Terma jamoalarga qarshi natijalar

Raqiblar	Oʻyinlar soni	Gʻalaba	Durang*	Magʻlubiyat	GF	GA	GD	% Won
Afgʻoniston	4	0	1	3	1	4	-3	0
Avstraliya	2	0	0	2	1	5	-4	0
Ozarbayjon	3	0	1	2	0	4	-4	0
Bahrayn	6	0	1	5	4	14	-10	0
Bangladesh	5	5	0	0	14	3	+11	100
Belarus	1	0	0	1	1	3	-2	0
Kambodja	2	2	0	0	8	6	+2	100
Xitoy	2	0	0	2	1	5	-4	0
Estoniya	2	0	1	1	1	2	-1	0
Hindiston	4	1	0	3	3	7	-4	25
Indoneziya	1	0	0	1	0	4	-4	0
Eron	3	0	0	3	1	16	-15	0
Iroq	2	0	0	2	1	9	-8	0
Yaponiya	3	0	0	3	1	11	-10	0
Iordaniya	6	3	1	2	4	4	0	50
Qozogʻiston	5	0	1	4	3	15	-12	0
Kuvayt	4	0	1	3	2	10	-8	0
Livan	3	0	2	1	1	3	-2	0
Makao	4	4	0	0	8	3	+5	100
Maldiv orollari	4	2	0	2	10	4	+6	50
Moldova	1	0	0	1	1	2	-1	0
Moʻgʻuliston	2	1	0	1	2	2	0	50
Myanma	5	4	1	0	23	4	+19	80
Nepal	2	1	1	0	3	1	+2	50
Shimoliy Koreya	1	0	0	1	0	4	-4	0
Ummon	2	0	0	2	0	5	-5	0
Pokiston	4	3	0	1	7	1	+6	75
Falastin	6	2	3	1	6	5	+1	33.33
Filippin	3	1	0	2	4	4	0	33.33
Qatar	2	0	1	1	0	1	-1	0
Saudiya Arabistoni	2	0	0	2	0	5	-5	0
Singapur	3	2	1	0	4	2	+2	66.67
Janubiy Koreya	1	0	0	1	0	1	-1	0
Shri Lanka	1	1	0	0	4	1	+3	100
Suriya	6	3	1	2	7	9	-2	50
Tojikiston	13	3	2	8	10	16	-6	21.43
Tailand	1	0	0	1	1	3	-2	0
Turkmaniston	3	1	0	2	2	6	-4	33.33
Birlashgan Arab Amirliklari	1	0	0	1	2	3	-1	0
Oʻzbekiston	6	0	0	6	2	22	-20	0
Yaman	2	1	0	1	3	2	+1	50
Jami	133	40	19	74	146	231	-85	30.08

ELF kubogi

2006-yili Qirgʻiziston Shimoliy Kiprda oʻtkazilgan ilk ELF kubogida ishtirok etgan. Bu musobaqa dastlab FIFA aʼzosi boʻlmagan jamoalar uchun moʻljallangan edi. Biroq tashkilotchilar oʻzlarining futzal terma jamoalari bilan qatnashgan Qirgʻiziston va Tojikistonga taklifnomalar yuborishdi.

Manbalar

↑ Hyung-Jin, Yoon „Kyrgyzstan International Matches“. RSSSF (2006-yil 30-aprel). Qaraldi: 2010-yil 19-noyabr.
↑ „Ilk rasmiy bahsini O'zbekistonga qarshi o'tkazgan Qirg'iziston haqida“. 2023-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-iyul.
↑ „FIFA erkaklar terma jamoalari reytingi“. https://www.fifa.com. FIFA sayti. Qaraldi: 28-avgust 2022-yil.

Havolalar

Kyrgyzstan at FIFA.com
Kyrgyz FA

[RSSSF-1] Hyung-Jin, Yoon „Kyrgyzstan International Matches“. RSSSF (2006-yil 30-aprel). Qaraldi: 2010-yil 19-noyabr.

[2] „Ilk rasmiy bahsini O'zbekistonga qarshi o'tkazgan Qirg'iziston haqida“. 2023-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-iyul.

[3] „FIFA erkaklar terma jamoalari reytingi“. https://www.fifa.com. FIFA sayti. Qaraldi: 28-avgust 2022-yil.

[1]

[2]

[3]

k m t Qirgʻizistonda futbol
Qirgʻiziston futbol ittifoqi
Milliy jamoalar	Erkak(lar) Ayol(lar) Futzal erkak(lar) U-23 U-20 U-17
Liga musobaqalari	Qirgʻiziston Premyer-ligasi Qirgʻiziston milliy futbol ligasi Qirgʻiziston futzal ligasi Qirgʻiziston ayollar chempionati
Mahalliy kuboklar	Qirgʻiziston Kubogi Qirgʻiziston Superkubogi
Futbol klublari roʻyxati Milliy terma jamoa natijalari

k m t Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi
Asosiy	Qirgʻiziston futbol ittifoqi Tarix Bosh murabbiylar
Stadion	Dolen Omurzakov stadioni
Statistika	Natijalar 2020–hozirgacha
Osiyo Kubogida ishtirok	2019 2023 2027
Boshqa turnirlar	Osiyo oʻyinlari
Boshqa jamoalar	Olimpiya U-20 U-17 Ayollar jamoasi Futzal Sohil futboli

k m t Osiyoning milliy futbol terma jamoalari (AFC)
Janubiy Sharqiy Osiyo (ASEAN)	Avstraliya Bruney Filippin Indoneziya Kambodja Laos Malayziya Myanma Singapur Tailand Vyetnam Sharqiy Timor
Markaziy Osiyo (CAFA)	Afgʻoniston Eron Qirgʻiziston Tojikiston Turkmaniston Oʻzbekiston
Sharqiy Osiyo (EAFF)	Guam Gonkong² Janubiy Koreya Makao² Moʻgʻuliston Xitoy Xitoy Taypeyi Yaponiya Shimoliy Koreya Shimoliy Mariana orollari¹
Jaubiy Osiyo (SAFF)	Bangladesh Butan Hindiston Maldiv orollari Nepal Pokiston Shri Lanka
Gʻarbiy Osiyo (WAFF)	Bahrayn Birlashgan Arab Amirliklari Falastin Iordaniya Iroq Livan Qatar Quvayt Saudiya Arabistoni Suriya Ummon Yaman
Tugatilgan	Janubiy Vyetnam Janubiy Yaman Shimoliy Vyetnam
Sobiq	Isroil (1994-yildan UEFA aʼzosi boʻldi) Qozogʻiston (2002-yildan UEFA aʼzosi boʻldi ) Yangi Zelandiya (1966-yili OFC tashkil etildi)
¹ Vaqtinchalik uyushma aʼzosi, ammo, FIFA aʼzosi emas ²FIFA va AFC Gon Kong va Makao deb nomlaydi, EAFF esa Gon Kong, Xitoy va Makao, Xitoy deb nomlaydi.