Qadriya Yazdonparast
| Qadriya Yazdonparast pushtucha: قدریه یزدانپرست | |
|---|---|
 Yazdonparast 2017-yilda | |
| Tavalludi |
Qadriya Yazdonparast Kobul, Afgʻoniston |
| Taʼlimi | Kobul universiteti |
| Kasbi | Afgʻoniston Inson huquqlari bo‘yicha mustaqil vakili |
| Mashhur ishlari | Politics |
| Unvoni | professor |
| tashkilot | Afghanistan Independent Human Rights Commission |
| Bolalari | 3 |
| Veb-sayti | http://yazdanparast.name |
Qadriya Yazdonparast (pushtucha: قدریه یزدانپرست) – afgʻonistonlik siyosatchi va Afgʻoniston Mustaqil inson huquqlari komissiyasi komissari[1][2].
Inson huquqlari komissiyasiga qoʻshilishidan oldin yirik siyosiy partiyalardan biri boʻlgan Jamiyat-i Islomiy Afgʻoniston partiyasidagi rahbarlik lavozimidan isteʼfo bergan. Bunga sabab komissar lavozimini egallash uchun shaxs siyosiy jihatdan betaraf boʻlishi kerakligi talabi edi.
Yazdonparast faoliyatini Sovet–Afgʻon urushi davrida boshlagan. Kobul universitetida huquqshunoslik va siyosatshunoslik yoʻnalishlarida taʼlim olgan.
Yazdonparast pushtu, dariy, golland va ingliz tillarida soʻzlasha oladi.
Siyosiy va ijtimoiy faoliyati
Kommunistik tuzum qulaganidan soʻng prezident Burxoniddin Rabboniy uni Afgʻoniston Ayollar Oliy Assotsiatsiyasi direktori etib tayinlagan. Ushbu tashkilot keyinchalik Afgʻoniston Ayollar ishlari vazirligining tashkil etilishiga asos boʻlgan. Tolibonlarga qarshi urush davrida mamlakatning shimoliy qismiga, Birlashgan Islomiy Front (Northern Alliance) nazorati ostidagi hududga koʻchib oʻtgan. U yerda ham faoliyatini davom ettirib, Mozori Sharif shahridagi huquq maktabining rahbari boʻlib ishlagan. Shu davrda Afgʻonistonda ayollar huquqlariga bagʻishlangan xalqaro konferensiya tashkil etgan. Mozori Sharifda boʻlgan paytida Tolibon nazorati ostidagi hududlarda ayollar uchun yashirin taʼlim guruhlarini ham tashkil qilgan.
Mozori Sharif qulaganidan soʻng Niderlandlardan boshpana soʻragan. Keyinchalik Rotterdam shahrida yashab, oʻqishini davom ettirgan.
2001-yilda Tolibon rejimi qulagach, Afgʻonistonning sobiq prezidenti Burhonuddin Rabboniy iltimosiga binoan Qadriya Yazdonparast Afgʻonistonga qaytgan. Afgʻoniston Milliy assambleyasiga saylanib, u yerda Inson huquqlari komissiyasi raisi boʻlgan. Afgʻon siyosatida turli siyosiy guruhlar bilan aloqalarga ega boʻlgan, „yopiq eshiklar ortidagi siyosat“da tanilgan shaxsga aylangan. Parlamentdagi faoliyati davomida turli siyosiy raqiblar oʻrtasida koʻprik vazifasini bajargani bilan tanilgan.
U bir necha qonun loyihalarini ilgari surgan. „Ayollarga nisbatan zoʻravonlikni bartaraf etish toʻgʻrisida“gi qonun ham uning tashabbusi bilan ishlab chiqilgan boʻlib, bu qonun EVAW (Elimination of Violence Against Women) nomi bilan ham tanilgan.
Siyosiy aloqalari
Qadriya Yazdonparast Afgʻonistonda ayollar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan qonunlarni ishlab chiqishda nufuzli siyosiy yetakchilar va taʼsirli arboblar bilan boʻlgan aloqalaridan foydalangan. Uning diniy bilim va tajribaga ega boʻlgani sababli mamlakatdagi kuchli diniy ulamolar tomonidan jiddiy qarshilikka duch kelmagan.
Afgʻoniston parlamentining quyi palatasi – Volesi Jirgʻa hujjatlarida qayd etilishicha, „Ayollarga nisbatan zoʻravonlikni bartaraf etish toʻgʻrisida“gi qonun (EVAW – Elimination of Violence Against Women) Yazdonparast parlament aʼzosi boʻlib ishlagan davrida uning tashabbusi bilan ilgari surilgan.
Manbalar
- ↑ „La afgana a la que su marido cortó la nariz : "Necesito tratamiento urgente"“ (es). ELMUNDO (2016-yil 3-fevral). Qaraldi: 2020-yil 29-dekabr.
- ↑ Joya, Malalai. A Woman Among Warlords: The Extraordinary Story of an Afghan Who Dared to Raise Her Voice (en). Simon and Schuster, 2009-10-20. ISBN 978-1-4391-3248-7.