Kontent qismiga oʻtish

Pxenyan xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 39°13′26″N 125°40′12″E / 39.22389°N 125.67000°E / 39.22389; 125.67000
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Pxenyan xalqaro aeroporti
평양국제비행장
2-terminal
IATA kodi: FNJ – ICAO kodi: ZKPY
– WMO identifikatori: 47058
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Egasi Shimoliy Koreya hukumati
Operator Koreya Fuqaro aviatsiyasi maʼmuriyati
Xizmat doirasi Pxenyan, Shimoliy Koreya
Joylashuvi Ryongbung-ri, Sunan tumani, Pxenyan, Shimoliy Koreya
Havo yoʻli tuguni Air Koryo
Dengiz sathidan balandligi  m / 111 ft
Koordinatalari 39°13′26″N 125°40′12″E / 39.22389°N 125.67000°E / 39.22389; 125.67000
Xarita
FNJ/ZKPY (Shimoliy Koreya)
FNJ/ZKPY
Aeroportning Shimoliy Koreya xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
01/19 4 000 13,123 Beton
17/35 3 425 11,237 Beton
Manbalar: U. S. DoD FLIP[1]

Pxenyan xalqaro aeroporti (koreyscha: 평양국제비행장) (IATA: FNJ, ICAO: ZKPY) yoki Pxenyan Sunan xalqaro aeroporti (koreyscha: 평양 순안 국제공항)[2] — Shimoliy Koreyaning poytaxti Pxenyanga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Shaharning Sunan tumani hududida joylashgan.

Tarixi

Dastlabki yillar

Yaponiya hukmronligi davrida Pxenyanda ikkita aeroport qurilgan. Pxenyanda aviabaza 1940-yillarda Yaponiya imperiyasi tomonidan qurilgan va 1950-yillargacha foydalanishda boʻlgan. Ikkinchi aeroport, Mirim aeroporti, 1940-yillarda Yaponiya imperiyasi kuchlari tomonidan, Taedong daryosining sharqida qurilgan. Biroq, Ikkinchi jahon urushidan keyin yangi aeroportga ehtiyoj paydo boʻldi va Sunan aerodromi qurildi. Mirim aeroporti harbiy aerodrom sifatida saqlanib qoldi va Pxenyanda aviabaza hukumat ehtiyojlari va uy-joy qurish uchun rekonstruksiya qilindi[manba kerak].

Koreys urushi paytida aeroport 1950-yil oxirida yetti hafta davomida Birlashgan Millatlar Tashkiloti kuchlari tomonidan egallab olindi, oʻshanda kuchlar Sunanga katta miqdordagi yuklarni olib keldi. 1953-yil 13-mayda Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlari Toksan toʻgʻonini bombardimon qilganida aeroport suv ostida qoldi. Sulh imzolangandan soʻng, ikki oy oʻtgach, Shimoliy Koreya hukumati aeroportni taʼmirlash va kengaytirishni boshladi[3].

Sovet aviakompaniyasi Aeroflot 1980-yillarda Moskva va Xabarovskka parvoz qilgan[4]. 1990-yillarda Air Koryo shuningdek, Moskvaga toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarni amalga oshirgan, bu reyslar Berlin, Praga va Sofiyaga ham davom etgan[5].

1989-yilda Pxenyanda boʻlib oʻtgan 13-Butunjahon yoshlar va talabalar festivali davomida festivalning xalqaro ishtirokchilarining kelishini taʼminlash uchun maxsus vaqtinchalik terminal binosi qurilgan[6].

2000-yillardan keyingi rivojlanishi

Russian Sky Airlines 2000-yillarning oʻrtalarida Rossiya aeroportlaridan Pxenyanga charter reyslarini Il-62M va Il-86 samolyotlarida amalga oshirgan[7][8][9]. China Southern Airlines faqat eng yuqori mavsumda Pekinga va Pekindan muntazam charter reyslarini taklif qilgan va 2006-yil oktyabr oyida reyslarini butunlay toʻxtatgan[10]. 2008-yil mart oyida Air China Pekinga Boeing 737 samolyotida haftasiga uch kun xizmat koʻrsatishni qayta tikladi[11] va 2017-yil 22-noyabrda talab yoʻqligi sababli toʻxtatildi[12]. Air Koryo[13], Korean Air va Asiana Airlines aviakompaniyalari shuningdek, Pxenyandan Janubiy Koreyaning sharqiy qirgʻogʻidagi Seul va Yangyangga charter reyslarini taqdim etdi. Ushbu reyslardan chegara ortidagi qarindoshlarini ziyorat qilgan koreyaliklar foydalangan; bu xizmatlar 2008-yilda Janubiy Koreya tomonidan „Quyosh nuri siyosati“ tugaganidan keyin toʻxtatilgan[9]. 2018-yil iyun oyida Air China Pekin poytaxti aeroportidan Pxenyanga xizmat koʻrsatishni qayta tikladi[14].

2011-yil boshiga kelib, mavjud terminalning janubida xalqaro reyslarni amalga oshiradigan vaqtinchalik inshoot qurilgan edi. 2012-yil boshiga kelib, Kim Jong-un juda kichik va eskirgan deb hisoblagan mavjud terminalni buzish boshlandi. 2012-yil iyul oyida u yangi terminal qurishni buyurdi[15]. Bundan tashqari, asosiy terminalning shimolida yangi boshqaruv minorasi va VIP terminali ham qurildi[16]. Loyiha „tezkorlik kampaniyasi“ning bir qismiga aylandi, unda minglab ishchilar uni tezda yakunlash uchun jalb qilindi[17]. 2017-yil 15-sentabr kuni, taxminan KST vaqti bilan soat 6:30 da, Shimoliy Koreya aeroportdan Hwasong-12 raketasini uchirdi. Raketa 3700 kilometr (2300 mil) masofani bosib oʻtdi va maksimal balandligi 770 kilometr (480 mil) ga yetdi[18].

COVID-19 pandemiyasi tufayli aeroport 2020-yilda xalqaro sayohatlar uchun yopildi[19] va 2023-yilda Pekin va Vladivostokka Air Koryo reyslarining qayta tiklanishi bilan qayta ochildi[20]. 2025-yil iyul oyida Nordwind Airlines aviakompaniyasi dastlab oyiga atigi bir marta Moskva-Sheremetyevo yoʻnalishida muntazam ravishda qatnovni boshladi, keyin esa asta-sekin haftasiga ikki martagacha oshirdi[21].

Infratuzilmasi

Terminallari

Pxenyan xalqaro aeroportida ikkita yoʻlovchi terminali mavjud. 1-terminal 2016-yil yanvar oyida ochilgan va faqat mahalliy reyslarni qabul qiladi[22]. Bu terminal 2-terminalga[22], 2015-yil 1-iyulda ochilgan xalqaro terminalga ulangan[23]. 2-terminalda teletraplar va kamida 12 ta roʻyxatdan oʻtish peshtaxtasi mavjud[24][25]. Qulayliklar qatoriga boj olinmaydigan savdo doʻkoni, kofe bar, gazeta kioski va internet xonasi[25][26], shuningdek, gazakxona, dorixona, CD/DVD doʻkoni va elektronika doʻkoni kiradi. Shuningdek, yuqori qavatda bufet bilan biznes-klassdagi zal, shuningdek, ochiq havoda tomosha qilish maydoni mavjud. Qurilish davrida aeroportga asosiy xizmatlar (bagaj karuseli), bojsiz savdo doʻkoni va kitob doʻkoni/esdalik doʻkoni xizmat koʻrsatgan[27].

Uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Aeroportda ikkita ishlaydigan uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud: biri 17/35 deb belgilangan va oʻlchami 3,425 by 60 metr (11,237 ft × 197 ft)[28][1][29][2], ikkinchisi esa 01/19 deb belgilangan boʻlib, oʻlchami 4,000 by 60 metr (13,120 ft × 200 ft)[1].

Texnik xizmat koʻrsatish

Yonhap 2016-yil sentyabr oyida Pxenyan aeroportida texnik xizmat koʻrsatish inshootining qurilgani haqida xabar berdi. 17/35 uchish-qoʻnish yoʻlagidan taxminan bir kilometr (1⁄2 mil) uzoqlikda joylashgan inshoot samolyot angarlari va yuqori lavozimli amaldorlar va Air Koryo xodimlari uchun koʻp qavatli uylarni oʻz ichiga oladi[30].

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Aviakompaniya Manzillar
Air Koryo[31] Pekin–Poytaxt, Koreya Xalq Demokratik RespublikasiSamjiyon, Vladivostok, Koreya Xalq Demokratik RespublikasiVonsan, Koreya Xalq Demokratik RespublikasiXamxin, XitoyShenyang, Koreya Xalq Demokratik RespublikasiChxonjin
Nordwind Airlines Moskva–Sheremetyevo[32]

Baxtsiz hodisalar va falokatlar

  • 1958-yil 16-fevralda Korean National Airlinesning Douglas DC-3 samolyoti Busandan Seulga parvoz qilayotganida 8 nafar bosqinchi tomonidan Shimoliy Koreyaga olib ketilishini talab qilib, shu yerga qoʻndi. Barcha 34 nafar yoʻlovchi tirik qoldi[33].
  • 1970-yil 31-martda JAL aviakompaniyasining Boeing 727-89 (JA8315) samolyoti Tokiodan Fukuokaga parvoz qilayotganida 9 nafar bosqinchi tomonidan Shimoliy Koreyaga olib ketilishini talab qilib, shu yerga qoʻndi. Barcha 115 nafar yoʻlovchi tirik qoldi[34].
  • 2006-yil 15-avgustda Air Koryo aviakompaniyasining Tupolev Tu-154B-2 samolyoti (ehtimol P-561) Pekindan qoʻnish paytida halokatli boʻlmagan uchish-qoʻnish yoʻlagidagi avariya natijasida kichik shikastlandi va keyinchalik taʼmirlandi[35].

Yer usti transporti

Aeroport shahardan taxminan 25 kilometr (16 mi) uzoqlikda[36], Pxenyan-Xicheon avtomagistrali orqali taxminan 30 daqiqalik masofada joylashgan[37]. Bundan tashqari, Koreya Davlat temir yoʻllarining Pyongui liniyasidagi Sunan stansiyasi Pxenyan aeroporti terminali binosidan 800 metr (2,600 ft) uzoqlikda joylashgan[38].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 DoD Flight Information Publication (Enroute) – Supplement Pacific, Australasia and Antarctica. St. Louis, Missouri: National Geospatial-Intelligence Agency, 2021 — B-271-B-272-bet. 
  2. ↑ 2,0 2,1 „Pyongyang Intl -- ZKPY“. World Aero Data (2006). 2006-yil 10-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  3. ↑ Corfield, Justin (2014). Historical Dictionary of Pyongyang. London, UK and New York, NY: Anthem Press. p.198.
  4. ↑ „1985/86: AEROFLOT Network“. Routesonline (2011-yil 2-mart). 2016-yil 14-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-iyun.
  5. ↑ „Air Koryo timetable“ (1998). 2022-yil 22-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-iyun.
  6. ↑ „Chosonminhang - Korean Airways“. www.timetableimages.com. Qaraldi: 2024-yil 7-iyul.
  7. ↑ „✈ russianplanes.net ✈ наша авиация“. russianplanes.net.
  8. ↑ „✈ russianplanes.net ✈ наша авиация“. russianplanes.net.
  9. ↑ 9,0 9,1 Willoughby, Robert. North Korea: The Bradt Travel Guide. Guilford, CT: The Globe Pequot Press Inc., 2014. ISBN 978-1-84162-476-1. 
  10. ↑ „China Southern to Halt Pyongyang Flights“. The Chosun Ilbo via China Aviation Daily. 19 October 2006. Retrieved 29 December 2015.
  11. ↑ Rabinovitch, Simon (31 March 2008). „Air China launches flights to North Korea“. Reuters. Retrieved 29 December 2015.
  12. ↑ „Pyongyang flights suspended due to lack of demand“. China Daily. Retrieved 23 November 2017.
  13. ↑ „air koryo | 2003 | 2045 | Flight Archive“. Flightglobal.com. Qaraldi: 2018-yil 12-fevral.
  14. ↑ „Air China resumes Pyongyang service from June 2018“. routesonline.com.
  15. ↑ „10 things to know about North Koreaʼs new airport terminal“. The Straits Times. 2 July 2015. Retrieved 29 December 2015.
  16. ↑ „North Korea to open new terminal at Pyongyang Sunan International Airport“ (Wayback Machine saytida 23 October 2018 sanasida arxivlangan). Airport Technology. 26 June 2015. Retrieved 29 December 2015.
  17. ↑ „North Korea enlists thousands of workers to finish new airport“. Associated Press via The Guardian. 22 October 2014. Retrieved 29 December 2015.
  18. ↑ „North Korea 'fires missile from Pyongyang'“ (en-GB). BBC (2017-yil 15-sentyabr). Qaraldi: 2017-yil 15-sentyabr.
  19. ↑ „Satellite images show 'unusual' level of aircraft maintenance in N. Korea“. The Economic Times (2023-yil 24-may). Qaraldi: 2023-yil 16-iyul.
  20. ↑ „Air Koryo plane lands in China, first commercial North Korean flight in 3 years“. South China Morning Post (2023-yil 22-avgust).
  21. ↑ „Russia starts first Moscow-Pyongyang passenger flights in decades“ (en). Reuters (2025-yil 27-iyul). Qaraldi: 2025-yil 5-oktyabr.
  22. ↑ 22,0 22,1 „Terminal 1 of Pyongyang Sunan Int'l Airport starts operation in DPRK“. Xinhua News Agency (2016-yil 26-fevral). 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  23. ↑ „With much fanfare, fancy new terminal opens at Pyongyang's international airport“. U.S. News & World Report. Associated Press (2015-yil 1-iyul). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  24. ↑ Shim, Elizabeth.. „North Korea: Airport terminal is 'new face' of country“. United Press International (2015-yil 2-iyul). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  25. ↑ 25,0 25,1 „10 things to know about North Korea's new airport terminal“. The Straits Times (2015-yil 2-iyul). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  26. ↑ Talmadge, Eric.. „North Korea's shiny new airport falls short of expectations“. The Guardian. Associated Press (2015-yil 27-avgust). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  27. ↑ „North Korea races to build new international airport in Pyongyang“. Traveller (2014-yil 24-oktyabr).
  28. ↑ „ZKPY – Pyongyang Airport“. SkyVector. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
  29. ↑ Corfield, Justin. Historical Dictionary of Pyongyang. London, UK: Anthem Press, 2013 — 198-bet. ISBN 978-0-85728-234-7. 
  30. ↑ „N. Korea builds large-scale maintenance complex for Air Koryo planes: report“. Yonhap (2016-yil 1-sentyabr). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  31. ↑ „Time Table“. www.airkoryo.com.kp. Air Koryo. 2016-yil 21-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 28-iyul.
  32. ↑ Liu, Jim. „Nordwind Airlines Nov/Dec 2025 Moscow – Pyongyang Operations“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 10-oktyabr.
  33. ↑ „ASN Aircraft accident Douglas DC-3 registration unknown Pyongyang-Sunan Airport (FNJ)“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2023-yil 31-avgust.
  34. ↑ „ASN Aircraft accident Boeing 727-89 JA8315 Pyongyang-Sunan Airport (FNJ)“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2023-yil 31-avgust.
  35. ↑ „ASN Aircraft accident Tupolev Tu-154B-2 P-561 ? Pyongyang-Sunan Airport (FNJ)“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2023-yil 31-avgust.
  36. ↑ „Map of Sunan-Pyongyang airport“ (2015-yil 25-iyun). 2019-yil 5-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 18-fevral.
  37. ↑ The Rough Guide to Korea. Rough Guides, 2015. ISBN 978-0-241-24637-5. 
  38. ↑ „平壌～北京間国際列車－平壌→定州“. www.2427junction.com. Qaraldi: 2017-yil 21-iyun.

Havolalar

Vikiomborda „Sunan International Airport“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Pxenyan_xalqaro_aeroporti&oldid=715341" dan olindi