Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Yuriy Polyakov: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Yuriy Polyakov
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Yuriy Polyakov]]
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  =Yuriy Aleksandrovich Polyakov
| tasvir                =Polyakov,_Yuriy_Aleksandrovich_(tarixchi).png
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tavallud_sanasi      = [[1921-yil]] [[18-oktabr]]
| tavallud_joyi        = [[Toshkent]] [[Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]
| vafot_sanasi          = [[2012-yil]] [[27-dekabr]] (91 yosh)
| vafot_joyi            = [[Moskva]] [[Rossiya]]
| istiqomat_joylari    =
| fuqaroligi            = {{SSSR}} →{{RUS}}
| millati =
| sohasi = [[Tarix]], [[Demografiya]]
| ish_joylari =
| institutlar =
| alma_mater =
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari =
| turmush_oʻrtogʻi =
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Yuriy Aleksandrovich Polyakov''' ([[1921]]-yil [[18-oktyabr]], [[Toshkent]], [[Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi]] – [[2012|2012-yil]] [[27-dekabr]], [[Moskva]], [[Rossiya]]) – sovet va rus [[Tarix|tarixchisi]], zamonaviy rus tarixi, iqtisodiy tarix, tarixiy demografiya va tarixiy geografiya (ayniqsa [[Rossiyada fuqarolar urushi| fuqarolar urushi]] davri) boʻyicha mutaxassis. Tarix fanlari doktori (1965), [[professor]] (1970) va Rossiya Fanlar akademiyasining akademigi (1997). Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (1993).
 
== Hayoti ==
Yuriy Polyakov 1921-yil 18-oktyabrda [[Toshkent]]<nowiki/>da xodimlar oilasida tugʻilgan. MIFLIda oʻqib, [[Moskva davlat universiteti|Moskva davlat universiteti tarix fakultetiga]] oʻqishga kirgan. U yerda akademik [[Militsa Nechkina|M. V. Nechkina]], M. N. Tixomirov va V. M. Xvostovlardan tahsil olgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Moskva yaqinidagi mudofaa liniyalarini qurishda qatnashib (1941), Sverdlovskdagi harbiy zavodida ishlagan (1942-1943). 1945-yilda Moskva davlat universitetini tamomlagan{{Sfn|Всё об МГУ. Поляков Ю. А.}}. SSSR Fanlar akademiyasining Tarix institutida sirtqi [[Aspirantura|aspiranturada]] oʻqib, „Moskva ishchilari 1919-yilda Sovet poytaxtini himoya qilishda“ nomzodlik [[Fan nomzodi|dissertatsiyasini]] himoya qilgan (1949-yil, ilmiy rahbari I. M. Razgon).
 
== Faoliyati ==
1943–1945-yillarda – SSSRdagi fuqarolar urushi tarixi bosh tahririyatida kichik [[ilmiy xodim]], 1945–1948-yillarda – assistent, katta assistent, 1948-yildan – „Komsomolskaya pravda“ xalqaro boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1949-yildan SSSR Fanlar akademiyasining Tarix institutida kichik, keyin katta [[ilmiy xodim]], Sovet jamiyati tarixi boʻlimi mudiri (1959-1968) boʻlib ishlagan. SSSR tarixi institutining SSSRdagi sotsialistik va kommunistik qurilishning murakkab muammolarini oʻrganish sektori mudiri (1968-1991), IRI RAS Rossiya hududi va aholisi tarixini oʻrganish markazining asoschisi va direktori (1992-2012{{Sfn|Портал ИРИ РАН. Памяти Ю. А. Полякова}}). [[Fan doktori|Tarix fanlari doktori]] (1965-yil, „NEP va Sovet dehqonligiga oʻtish“ dissertatsiyasi), 1966-yil 1-iyuldan esa SSSR Fanlar akademiyasining tarix (SSSR tarixi) boʻlimining muxbir aʼzosi va 1997-yil 29-maydan Rossiya Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi boʻlgan.
 
U tarixchi Aleksandra Yakovlevna Polyakova (1921-2016) bilan turmush qurgan. Qizi – tarix fanlari nomzodi Elena Polyakova boʻlib, fizik M. V. Kovalchuk bilan turmush qurgan.
 
2012-yil 27-dekabrda Moskvada vafot etgan{{Sfn|Известия, 28 декабря 2012 г.}}. 2012-yil 29-dekabrda Vagankovskoye qabristoniga dafn etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.moscow-tombs.ru/2012/polyakov_ya.htm |sarlavha=Могила Ю. А. Полякова на Ваганьковском кладбище |qaralgan sana=2014-01-19 |arxivsana=2014-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140201234628/http://www.moscow-tombs.ru/2012/polyakov_ya.htm}}</ref>{{Sfn|culture.ru}}. Ayoli Yu. A. Polyakova ham turmush oʻrtogʻining yoniga dafn etilgan.
 
== Xotirasi ==
2015-yil 20-oktyabrda Moskva janubi-gʻarbiy maʼmuriy okrugining Cheryomushki tumanidagi koʻchaga Yuriy Polyakov sharafiga nom berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://s.mos.ru/common/upload/20.10.2015_64-02-1952_15_Sobyanin_S.S._Pechatnikov_L.M._a7ec4a6abe77da3578968e88ebf778dd.pdf |sarlavha=Постановление № 673-ПП от 20.10.2015 «О присвоении наименований линейным транспортным объектам города Москвы и станциям Московского метрополитена» |qaralgan sana=2015-10-20 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304105851/http://s.mos.ru/common/upload/20.10.2015_64-02-1952_15_Sobyanin_S.S._Pechatnikov_L.M._a7ec4a6abe77da3578968e88ebf778dd.pdf}}</ref>.
 
== Mukofotlari ==
 
; Davlat mukofotlari va mukofotlari
:
 
* [[„Hurmat Belgisi“ ordeni|"Shon-sharaf belgisi" ordeni]] (1975)
* [[Xalqlar doʻstligi ordeni|Xalqlar doʻstligi ordeni]] (1981)
* SSSR Davlat mukofoti (1987) – 13 jildlik „Jahon tarixi“ asarini yaratishga qoʻshgan hissasi uchun.
 
; Ilmiy hamjamiyat tomonidan xizmatning tan olinishi
:
 
* RAS V. O. Klyuchevskiy nomidagi mukofot (2002) – 1930-yillardagi Rossiya aholisi tarixiga oid bir qator ishlar uchun<ref>Sovmestno s [[Жиромская, Валентина Борисовна|V. B. Jiromskoy]] i I. N. Kiselyovim.</ref>
* Uraniya jamiyatining kumush medali ([[Germaniya Demokratik Respublikasi|GDR]], 1977)
* nomidagi medal G. Kirkova (Bolgariya fan xodimlari ittifoqi, 1977)
 
== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}
 
== Adabiyotlar ==
 
* ''Bugaev A. M.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/akademik-yu-a-polyakov-znachenie-nauchnogo-naslediya-v-svete-sovremennyh-problem-kavkazovedeniya Akademik Yu. A. Polyakov: znachenie nauchnogo naslediya v svete sovremennix problem kavkazovedeniya] // [[Гуманитарий Юга России]]. 2015.
* ''[[Давидсон, Аполлон Борисович|Davidson A. B.]]'' Literaturnoe masterstvo istorika. K 80-letiyu akademika Yu. A. Polyakova // [[Новая и новейшая история]]. – 2001. – № 4;
* ''Dmitrenko V. P., [[Ким, Максим Павлович|Kim M. P.]], Xromov S. S.'' V neustannom tvorcheskom poiske (k 60-letiyu chlena-korr. AN SSSR Yu. A. Polyakova) // Istoriya SSSR. – 1981. – № 5;
* Dostoinstvo istorika: K 90-letiyu so dnya rojdeniya akademika RAN Yuriya Aleksandrovicha Polyakova / otv. red. [[Тишков, Валерий Александрович|V. A. Tishkov]]; sost. [[Жиромская, Валентина Борисовна|V. B. Jiromskaya]]. – {{М.}}: ROSSPEN, 2011. – 406 s. – 1000 ekz. – ISBN 978-5-8243-1595-0
* ''Jiromskaya V. B.'' Akademik Yuriy Aleksandrovich Polyakov. Jizn i tvorchestvo // Novaya i noveyshaya istoriya. – 2013. – № 6.
* K yubileyu akademika RAN Yu. A. Polyakova // Otechestvennaya istoriya. – 2001. – № 5;
* ''Kim M. P., [[Полетаев, Владимир Евгеньевич|Poletaev V. Ye.]], Samsonov A. M.'' 60-letie Yu. A. Polyakova // Voprosi istorii. – 1981. – № 9;
* ''[[Минц, Исаак Израилевич|Mins I. I.]], [[Самсонов, Александр Михайлович|Samsonov A. M.]]'' Pyatidesyatiletie Yu. A. Polyakova // Istoriya SSSR. – 1972. – № 1;
* Mir glazami istorika: pamyati akademika Yuriya Aleksandrovicha Polyakova / otv. red. V. A. Tishkov. – M.: IRI RAN, 2014.
* Pamyati akademika Yu. A. Polyakova // Novaya i noveyshaya istoriya. – 2013. – № 2;
* {{БСЭ3|Поляков Юрий Александрович}}
* {{БРЭ |статья=Поляков, Юрий Александрович |ссылка= |id= 3156578|автор= [[Жиромская, Валентина Борисовна|Жиромская В. Б.]]|том= 27|страницы= 79|ref=Жиромская}}
* ''[[Разгон, Анатолий Израилевич|Razgon A. I.]]'' 50-letie Yu. A. Polyakova) // [[Вопросы истории]]. – 1971. – № 12;
* ''[[Севостьянов, Григорий Николаевич|Sevostyanov G. N.]], Morozov S. D.'' Deystvitelniy chlen RAN Yu. A. Polyakov // Novaya i noveyshaya istoriya. – 2006. – № 6.
 
== Havolalar ==
 
* {{Veb manbasi |url=https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/3156578 |sarlavha=Поляков Юрий Александрович |ish= |nashriyot=// [[Большая российская энциклопедия]] |qaralgan sana=2017-08-04 |muallif=Жиромская В. Б. |arxivurl= |arxivsana=}}
*  Profil Yuriya Aleksandrovicha Polyakova na ofitsialnom sayte RAN
* {{Veb manbasi |url=http://letopis.msu.ru/peoples/4040 |sarlavha=Поляков Юрий Александрович |ish= |nashriyot=// Летопись Московского университета |qaralgan sana=2017-04-23 |arxivurl= |arxivsana= }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Veb manbasi |url=http://scepsis.ru/authors/id_398.html |sarlavha=Публикации Юрия Полякова |nashriyot=// [[Скепсис (журнал)|Скепсис]] |qaralgan sana=2013-01-22 |arxivurl= |arxivsana=}}
* {{Veb manbasi |url=https://polit.ru/article/2009/01/14/polyakov1 |sarlavha=Безнравственно так цепляться за власть |sana=2009-01-14 |nashriyot=// [[Полит.ру]] |qaralgan sana=2013-06-09 |muallif=Поляков Ю. А. |arxivurl=https://www.webcitation.org/6HGRXZhNO?url=https://polit.ru/article/2009/01/14/polyakov1 |arxivsana=2013-06-10}}
* {{Veb manbasi |url=https://polit.ru/article/2009/01/22/polyakov2 |sarlavha=История — это моя жизнь |sana=2009-01-22 |nashriyot=// Полит.ру |qaralgan sana=2013-06-09 |muallif=Поляков Ю. А. |arxivurl=https://www.webcitation.org/6HGRZqCXL?url=https://polit.ru/article/2009/01/22/polyakov2 |arxivsana=2013-06-10}}
* {{Veb manbasi |url=http://izvestia.ru/news/542472 |sarlavha=Скончался академик Юрий Поляков |sana=2012-12-28 |nashriyot=// [[Известия]] |qaralgan sana=2012-12-29 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6DHFMxC97?url=http://izvestia.ru/news/542472 |arxivsana=2012-12-29}}
* {{Veb manbasi |url=http://iriran.ru/?q=node/840 |sarlavha=Памяти Юрия Александровича Полякова |nashriyot=// [[Институт российской истории РАН]] |qaralgan sana=2015-02-23 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6DS15Qgrj?url=http://www.iriran.ru/?q=node%2F834 |arxivsana=2013-01-05}}
* {{Veb manbasi |url=http://culture.ru/press-centre/news/3333/ |sarlavha=В Москве простились с выдающимся учёным Юрием Поляковым |sana=2012-12-29 |nashriyot=// Портал культурного наследия России |qaralgan sana=2012-12-29 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6DHEt40Vc?url=http://culture.ru/press-centre/news/3333/ |arxivsana=2012-12-29}}
* {{Veb manbasi |url=http://uch.evg-rumjantsev.ru/istoriki/poljakov.htm |sarlavha=Страница Ю. А. Полякова |nashriyot=// Виртуальный некрополь учёных |qaralgan sana=2013-06-09 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6HF49k1gq?url=http://uch.evg-rumjantsev.ru/istoriki/poljakov.htm |arxivsana=2013-06-09}}
* ''Golovkin N.'' [http://www.stoletie.ru/territoriya_istorii/i_ne_prervotsa_serebranaja_nit_683.htm I ne prervyotsya serebryanaya nit…] // Stoletie.ru, 26.12.2013.
 
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Rossiya tarixchilari]]
[[Turkum:Sovet tarixchilari]]
[[Turkum:SSSR Davlat mukofoti laureatlari]]
[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)]]
[[Turkum:Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Rossiya fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzolari]]
[[Turkum:Moskvada vafot etganlar]]
[[Turkum:2012-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:27-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:18-oktyabrda tugʻilganlar]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Yuriy Aleksandrovich Polyakov
Fayl:Polyakov, Yuriy Aleksandrovich (tarixchi).png
Tavalludi 1921-yil 18-oktabr
Toshkent Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi
Vafoti 2012-yil 27-dekabr (91 yosh)
Moskva Rossiya
Fuqaroligi SSSR bayrogʻi SSSR →Rossiya bayrogʻi Rossiya
Sohasi Tarix, Demografiya

Yuriy Aleksandrovich Polyakov (1921-yil 18-oktyabr, Toshkent, Turkiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi – 2012-yil 27-dekabr, Moskva, Rossiya) – sovet va rus tarixchisi, zamonaviy rus tarixi, iqtisodiy tarix, tarixiy demografiya va tarixiy geografiya (ayniqsa fuqarolar urushi davri) boʻyicha mutaxassis. Tarix fanlari doktori (1965), professor (1970) va Rossiya Fanlar akademiyasining akademigi (1997). Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (1993).

Yuriy Polyakov 1921-yil 18-oktyabrda Toshkentda xodimlar oilasida tugʻilgan. MIFLIda oʻqib, Moskva davlat universiteti tarix fakultetiga oʻqishga kirgan. U yerda akademik M. V. Nechkina, M. N. Tixomirov va V. M. Xvostovlardan tahsil olgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Moskva yaqinidagi mudofaa liniyalarini qurishda qatnashib (1941), Sverdlovskdagi harbiy zavodida ishlagan (1942-1943). 1945-yilda Moskva davlat universitetini tamomlagan[1]. SSSR Fanlar akademiyasining Tarix institutida sirtqi aspiranturada oʻqib, „Moskva ishchilari 1919-yilda Sovet poytaxtini himoya qilishda“ nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan (1949-yil, ilmiy rahbari I. M. Razgon).

1943–1945-yillarda – SSSRdagi fuqarolar urushi tarixi bosh tahririyatida kichik ilmiy xodim, 1945–1948-yillarda – assistent, katta assistent, 1948-yildan – „Komsomolskaya pravda“ xalqaro boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1949-yildan SSSR Fanlar akademiyasining Tarix institutida kichik, keyin katta ilmiy xodim, Sovet jamiyati tarixi boʻlimi mudiri (1959-1968) boʻlib ishlagan. SSSR tarixi institutining SSSRdagi sotsialistik va kommunistik qurilishning murakkab muammolarini oʻrganish sektori mudiri (1968-1991), IRI RAS Rossiya hududi va aholisi tarixini oʻrganish markazining asoschisi va direktori (1992-2012[2]). Tarix fanlari doktori (1965-yil, „NEP va Sovet dehqonligiga oʻtish“ dissertatsiyasi), 1966-yil 1-iyuldan esa SSSR Fanlar akademiyasining tarix (SSSR tarixi) boʻlimining muxbir aʼzosi va 1997-yil 29-maydan Rossiya Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi boʻlgan.

U tarixchi Aleksandra Yakovlevna Polyakova (1921-2016) bilan turmush qurgan. Qizi – tarix fanlari nomzodi Elena Polyakova boʻlib, fizik M. V. Kovalchuk bilan turmush qurgan.

2012-yil 27-dekabrda Moskvada vafot etgan[3]. 2012-yil 29-dekabrda Vagankovskoye qabristoniga dafn etilgan[4][5]. Ayoli Yu. A. Polyakova ham turmush oʻrtogʻining yoniga dafn etilgan.

2015-yil 20-oktyabrda Moskva janubi-gʻarbiy maʼmuriy okrugining Cheryomushki tumanidagi koʻchaga Yuriy Polyakov sharafiga nom berilgan[6].

Davlat mukofotlari va mukofotlari
Ilmiy hamjamiyat tomonidan xizmatning tan olinishi
  • RAS V. O. Klyuchevskiy nomidagi mukofot (2002) – 1930-yillardagi Rossiya aholisi tarixiga oid bir qator ishlar uchun[7]
  • Uraniya jamiyatining kumush medali (GDR, 1977)
  • nomidagi medal G. Kirkova (Bolgariya fan xodimlari ittifoqi, 1977)
  1. ↑ Всё об МГУ. Поляков Ю. А.
  2. ↑ Портал ИРИ РАН. Памяти Ю. А. Полякова.
  3. ↑ Известия, 28 декабря 2012 г.
  4. ↑ „Могила Ю. А. Полякова на Ваганьковском кладбище“. 2014-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 19-yanvar.
  5. ↑ culture.ru.
  6. ↑ „Постановление № 673-ПП от 20.10.2015 «О присвоении наименований линейным транспортным объектам города Москвы и станциям Московского метрополитена»“. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 20-oktyabr.
  7. ↑ Sovmestno s V. B. Jiromskoy i I. N. Kiselyovim.