Polsha yosh kommunistlar ligasi
| Maqsadi |
Kommunizm Marksizm-Leninizm |
|---|---|
| Ishga tushgan sanasi | 22-fevral, 1922 |
Polsha yosh kommunistlar ligasi (polyakcha: Związek Młodzieży Komunistycznej w Polsce, qisqartmasi ZMKwP), 1930-yil fevral oyida Polshadagi kommunistik yoshlar ligasi (polyakcha: Komunistyczny Związek Młodzieży Polski, qisqartmasi KZMP) deb qayta nomlangan, 1922–1938-yillarda Polsha Kommunistik partiyasining yoshlar qanoti boʻlgan[1][2]. ZMKwP/KZMP Xalqaro Yosh Kommunistlarning boʻlimi edi[3].
Tashkil topishi
ZMKwPning taʼsis qurultoyi 1922-yil 22-martda boʻlib oʻtgan[1][4][3]. Alfred Lampe birinchi qurultoyda ZMKwP Markaziy qoʻmitasi kotibi etib saylangan[2][5]. ZMKwP Markaziy qoʻmitasining boshqa aʼzolari Bronisław Berman, Leon Holcer, Władysław Kniewski, Tadeusz Oppman, Stanisław Teszner, Antoni Werner va Włodzimierz Zawadzki edi[5].
Oʻsishi
1923-yilda Polsha sotsialistik yoshlar ligasi (ZPMS)ning chap muxolifati ZMKwPga qoʻshildi[6]. Polshadagi Yahudiy Kommunistik Mehnat Bundining yoshlar qanoti boʻlgan Komtsukunft 1923-yil mart–aprel oylarida ZMKwP tarkibiga qoʻshilgan[2][7]. ZMKwP shuningdek Poale Zion Left va Fareynikte fraksiyalaridan ajralib chiqqanlarni ham oʻz safiga qabul qilgan[2].
1925-yilda ZMKwP bolalar uchun Pionier nomli pioner harakatini tashkil etdi. Keyinchalik oʻrta maktab oʻquvchilari orasida ham tashkilot tuzildi[8].
1926-yil iyun holatiga koʻra ZMKwP taxminan 3 700 aʼzoga ega edi. 1931-yil iyulga kelib aʼzolar soni 7 000 atrofida boʻldi[2]. KZMP tarkibida ona partiyaga qaraganda yahudiy aʼzolar ulushi yuqori edi[9][10]. 1930-yil holatiga koʻra KZMP aʼzolarining 51 foizi yahudiylar, 19 foizi polyaklar, 18 foizi ukrainlar va 12 foizi belaruslardan iborat edi[9][11]. Yahudiylarning yuqori ulushi qishloq hududlarida kengayishga toʻsqinlik qilgan, chunki kichik shaharlardagi yahudiylar ustun boʻlgan boʻlimlar atrofdagi qishloq aholisi bilan yetarli aloqaga ega emas edi[2]. Biroq 1933-yilga kelib etnik tarkib oʻzgardi: KZMP aʼzolarining 33 foizi polyaklar, 31 foizi yahudiylar, 19 foizi belaruslar va 17 foizi ukrainlar edi[9]. Yahudiy aʼzolar ulushining kamayishi dehqonlar orasida yollashning ortishi bilan bogʻliq edi. 1932-yilga kelib KZMP aʼzolarining 50 foizi dehqonlardan iborat boʻlgan[2].
Nashrlari
Towarzysz („Safdosh“) nashri ZMKwP/KZMP Markaziy qoʻmitasining organi boʻlib, Varshavada chop etilgan. 1937-yilda uning nomi Towarzysz Młodzieży („Yosh safdosh“) deb oʻzgartirilgan[12][13].
Tugatilishi
1938-yilda KZMP ona partiyasi bilan birga Kommunistik Internatsional Ijroiya qoʻmitasi qarori bilan tugatilgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Kersten, Krystyna. The establishment of Communist rule in Poland, 1943–1948. Berkeley: University of California Press, 1991. p. 172
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Cimek, Henryk. Jews in the Polish Communist Movement (1918–1937) (Wayback Machine saytida 2015-09-24 sanasida arxivlangan)
- ↑ 3,0 3,1 Greiner, Piotr. Słownik organizacji młodzieżowych w województwie śląskim w latach 1922–1939. Katowice: Muzeum Śląskie, 1993. p. 48
- ↑ Topolski, Jerzy, and Olgierd Adrian Wojtasiewicz. An Outline History of Poland. Warsaw: Interpress, 1986. p. 221
- ↑ 5,0 5,1 Nowe drogi, Eds. 1–6. Wydawn. KC Polskiej Partii Robotniczej, 1988. pp. 83–84
- ↑ Uebersberger, Hans. Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. Breslau: Priebatsch’s Buchhandlung, 1936. p. 86
- ↑ Bundist Counterculture in Interwar Poland. Syracuse, N.Y: Syracuse University Press, 2009. pp. 9–10
- ↑ Suchodolski, Bogdan. Wielka encyklopedia powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawn. Naukowe, 1965. p. 781
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Diner, Dan, and Jonathan Frankel. Dark Times, Dire Decisions: Jews and Communism. Oxford [u.a.]: Oxford Univ. Press, 2004. p. 19
- ↑ Gutman, Israel. The Jews of Poland between Two World Wars. Hanover: Published for Brandeis University Press by University Press of New England, 1989. p. 62
- ↑ Schatz, Jaff. The Generation: The Rise and Fall of the Jewish Communists of Poland. Berkeley: University of California Press, 1991. p. 85
- ↑ Hillebrandt, Bogdan, and Genowefa Słabek. Postępowy ruch młodzieżowy w Polsce: przewodnik bibliograficzny. Warszawa: „Iskry“, 1980. p. 26
- ↑ Kazimierski, Jozef. Wielkie zaklady przemysłowe Warszawy. Warszawa: Państ. Wydaw. Naukowe, 1978. p. 428