Poliksena Shishkina-Yaveyn
| Poliksena Nestorovna Shishkina-Yaveyn | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
aprel 1875 |
| Vafoti |
mart 1947 (71 yoshda) Leningrad, Sovet Ittifoqi |
| Taʼlimi | Sankt-Peterburg ayollar tibbiyot instituti |
| Kasbi | suffrajist va shifokor |
| Turmush oʻrtogʻi | Georgi Iulievich Yaveyn |
Poliksena Shishkina-Yaveyn (1875-yil aprel — 1947-yil mart) rus va sovet suffrajisti hamda shifokori edi.
Hayoti
Poliksena Nestorovna Shishkina-Yaveyn 1875-yil aprel oyida Nikolayev, Rossiya imperiyasida (hozirgi Mykolayiv, Ukraina) tugʻilgan. U 1900-yilda Sankt-Peterburg ayollar tibbiyot institutida oʻqiyotgan paytida Tibbiy-xirurgik akademiya professori Georgiy Iulievich Yaveynga turmushga chiqqan. Ularning qizi va oʻgʻli boʻlgan. Oʻgʻli kelajakdagi meʼmor boʻlgan Igor Yaveyn edi. Shundan soʻng u 1904-yilda Institutni tamomlagan birinchi ayollardan biriga aylandi. Birinchi jahon urushi davrida Shishkina-Yaveyn tibbiy kurslarda oʻqitgan, askarlar uchun shifoxonada ishlagan va jamoat oshxonalari hamda ayollar uchun boshpanalar tashkil etishda yordam bergan. Oila 1917-yilgi Oktyabr inqilobidan keyin Sankt-Peterburgni tark etib, yangi mustaqil boʻlgan Estoniyaga koʻchib oʻtadi, biroq Shishkina-Yaveynga u yerda tibbiyot amaliyoti bilan shugʻullanishga ruxsat berilmaydi. Eri 1920-yilda vafot etgach, u (endi Sankt-Peterburg Leningrad deb atalardi) yana Leningradga qaytadi. U Ikkinchi jahon urushi davridagi Leningrad qamalidan omon qolgan va 1947-yil mart oyida shu yerda vafot etgan[1].
Faoliyati
Shishkina-Yaveyn 1910-yilda Butunrossiya Ayollar teng huquqliligi ligasining (ruscha: Всероссийская лига равноправия женщин) raisi boʻldi va Liga siyosatini umumiy, umumbashariy demokratiya maqsadidan ayollar saylov huquqini qonunchilik yoʻli bilan qoʻlga kiritishga qaratilgan ancha tor yoʻnalishga oʻzgartirdi. U oʻz faoliyati davrida Rossiyadagi „eng yirik va eng qudratli ayollar siyosiy tashkiloti“ga[2] aylandi. Shishkina-Yaveyn Xalqaro ayollar saylov huquqi ittifoqining rasmiy jurnali boʻlgan Jus Suffragi jurnalida maqolalar yozar, koʻplab xorijiy feministlar bilan aloqada boʻlardi. Liga 1912–1917-yillardagi toʻrtinchi Davlat dumasi davrida ayollar huquqlarini yaxshilashda qisman muvaffaqiyatga erishgan[3].
Manbalar
Adabiyotlar
- Yukina, Irina „Shishkina-Iavein, Poliksena Nestorovna“, . Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries. New York: Central European University Press, 2005. ISBN 978-963-7326-39-4.