Poʻlat Hasanov

Vikipediyada ismi Poʻlat va familiyasi Hasanov boʻlgan boshqa kishilar haqida ham maqolalar mavjud.

Poʻlat Fattohovich Hasanov (1937.15.12 - 2012.05.09, Toshkent viloyati) — nazariy elektrotexnika, axborot-oʻlchov texnikasi, robototexnika, informatika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, axborot xavfsizligi hamda kriptologiya sohalarida samarali ilmiy faoliyat olib borgan yirik oʻzbek olimi. U texnika fanlari doktori (1975), professor (1977) va Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989) unvonlariga sazovor boʻlgan. Professor Hasanov Poʻlat Fattohovich Oʻzbekistonda robototexnika sohasida yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash maktabiga asos solgan hamda nafaqat respublikada, balki xalqaro miqyosda ham eʼtirof etilgan yirik olimlardan biridir. Uning robototexnika yoʻnalishidagi 20 dan ortiq ixtirosi uchun olingan patentlar xalqaro patent bazalaridan oʻrin olgan.

Ta'lim

Hasanov Poʻlat Fattohovich 1960-yilda Oʻrta Osiyo politexnika institutining Energetika fakultetini tamomlab, elektr muhandisi mutaxassisligi bo‘yicha diplom oldi. 1964-yilda mazkur institutning aspiranturasini tugatib, “Elektrotexnikaning nazariy asoslari” kafedrasida katta o‘qituvchi lavozimida faoliyat boshladi. 1967-yilda “Nazariy elektrotexnika” ixtisosligi bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. 1968-yilda unga dotsent ilmiy unvoni berildi. 1972-yildan Oʻrta Osiyo politexnika institutining “Axborot-oʻlchov texnikasi” kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritdi. 1975-yilda “Nazariy elektrotexnika” ixtisosligi bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1977-yilda professor ilmiy unvoniga sazovor bo‘ldi.

Mehnat faoliyati

• 1986-yilda Oʻrta Osiyoda birinchi boʻlib Toshkent politexnika instituti tarkibida “Robot texnikasi va informatsion tizimlar” kafedrasiga asos soldi. Keyinchalik ushbu kafedra “Intellektual va informatsion robotlar” deb nomlanib, Hasanov 1995-yilgacha uning birinchi mudiri sifatida faoliyat yuritdi.
• 1996–1999-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida boʻlim boshligʻi va boshqarma boshligʻi lavozimlarida ishladi.
• Davlat Test markazi direktori maslahatchisi.
• 1999-yildan hayotining soʻnggi yillarigacha Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligining “UNICON.UZ” Davlat unitar korxonasi – Fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazida ilmiy maslahatchi hamda bosh ilmiy xodim lavozimlarida faoliyat olib bordi.

Hasanovning ilmiy tadqiqotlari axborot-oʻlchov texnikasi, elektron zanjirlar nazariyasi, robototexnika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, masofaviy taʼlim tizimlari, axborot xavfsizligi va kriptografiya sohalarini qamrab olgan. U 300 dan ortiq ilmiy maqola, 10 dan ortiq monografiya va oʻquv qoʻllanma, shuningdek, 50 dan ortiq patent hamda mualliflik guvohnomasining muallifi va hammuallifi hisoblanadi.

Ilmiy-pedagogik faoliyati davomida sakkizta ixtisoslik boʻyicha 40 dan ortiq fan nomzodi va fan doktorlarini tayyorladi. Uning ilmiy rahbarligida himoya qilingan bir qator dissertatsiyalar davlat mukofotlariga sazovor boʻlgan.

Hasanov tomonidan ishlab chiqilgan elektr zanjirlarini hisoblashning diamatritsa va strukturaviy rejimli algebralari nazariyasi Rossiya Federatsiyasi Elektrotexnika fanlari akademiyasi tomonidan 1999-yilda nashr etilgan “Elektrotexnika tarixi” kitobida eʼtirof etilgan. Mazkur nashrda uning diamatritsalar algebrasi orqali jahon elektr zanjirlari nazariyasiga qoʻshgan hissasi alohida qayd etilgan.

Hasanov 2012-yilgacha axborot xavfsizligi va kriptografiya yoʻnalishlaridagi ilmiy-tadqiqot ishlariga ilmiy rahbarlik qildi. Uning rahbarligida axborotni kriptografik himoya qilish boʻyicha davlat standartlari ishlab chiqilib, amaliyotga joriy etildi. Shuningdek, u Oʻzbekiston Respublikasining “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi Qonuni loyihasini ishlab chiqishda faol ishtirok etdi.

Hasanov “Oliy taʼlim aʼlochisi”, “Mehnat faxriysi” ko‘krak nishonlari va medallari bilan taqdirlangan. 1989-yilda unga “Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi” faxriy unvoni berilgan.

Manbalar

• Figurno-tochechnme modeli i diaopre-deliteli matrits, T., 1975; Preobrazovaniya sxem elektricheskix i elektronnmx sepey, T., 1978; Robot texnikasining formal modellari, T., 1994.
• Х.П. Ҳасанов, О.П. Ахмедова, М.Х. Назарова, С.С. Набиева, Д.М. Джаматова. "КРИПТОГРАФИЯ ТАРИХИ" - “UNICON.UZ” ДУК Илмий кенгаши томонидан ўқув қўлланмасифатида тавсия этилган. Тошкент 2023.