Perkussiya: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Perkussiya''' (lot. percussio — tukillatish) — bemorning ichki aʼzolaridagi kasallikni aniqlash uchun qoʻllaniladigan fizik usul. Bemorlarning ichki organlariga bermoq yoki | '''Perkussiya''' (lot. percussio — tukillatish) — bemorning ichki aʼzolaridagi kasallikni aniqlash uchun qoʻllaniladigan fizik usul. Bemorlarning ichki organlariga bermoq yoki bolgʻacha yordamida urib koʻrilib, bunda chiqadigan tovushga qarab, tekshirilayotgan aʼzoning ahvoli haqida fikr yuritiladi.Perkussiyaning 2 turi farqlanadi: bevosita va bilvosita. Bolalarda perkussiya kattalarninikidan biroz farq qiladi. Sababi bolalar koʻkrak qafasining oʻziga xos anatomo-fiziologik xususiyatidir. Bunda asosan bolaning turgan holatda, yaʼni koʻkrak qafasining simmetrik joylashishiga ahamiyat berish kerak. Agar koʻkrak qafasi notogʻri holatda bolsa, uning simmetrik sohalarida perkussiya tovushi bir xil boʻlmay, yanglish xulosaga kelib qolish mumkin. Hali boshini ushlamagan chaqaloqlarni qorni bilan yotqizib yoki bolani chap koʻlga olgan holdaperkussiya qilish mumkin. Bunda bola vrachning chap qoʻlining kaftida koʻkragi bilan yotadi, vrachning katta barmogʻi bolaning chap qoʻltiq osti chuqurchasida, koʻrsatkich barmogi ong oʻmrov suyagi ustida va boshqa barmoqlari koʻkrak qafasining yon tomonida boʻladi. 1 - 2 yoshdagi bolalarni yaxshisi stolga qoʻyilgan yostiqchaga yotqizib, katta bolalarni esa tik turgan holatda perkussiya qilish lozim. Bunda koʻkrak qafasi perkussiya qilinganda kasalning qoʻllari oldinga qovushtirilgan boʻlishi kerak va bemor oldinga ozgina egiladi. Koʻkrak oldini perkussiya qilganda bola qoʻllarini tushirish kerak, ogʻir kasallarni oʻtirgan holda perkussiya qilish mumkin. Perkussiya bilvosita yoki bevosita usullarda oʻtkaziladi. Bilvosita perkussiya barmoqlarni barmoqqa urish yoli bilan oʻtkazilib, bunda chap qoʻlning oʻrta barmogʻi yoki plessimetr, tekshirilayotgan joyga yaxshnlab qoʻyiladi. Perkussiya qilganda oʻng qoʻlning oʻrta barmogʻi bilan oʻriladi, bu barmoqboʻgʻimlarida yarim buqilishi va boshqa barmoqlarga tegmasligi kerak. Perkussiya qisqa va faqat qoʻlning barmoq qismi bilan bajarilishi shart. Bolaning Koʻkrak qafasi elastikligini hisobga olgan holda perkussiya zarbi kuchli boʻlmasligi kerak. Perkussiya aniq ovozdan ovozning oʻzgarishiga qarab baholanadi.Bevosita perkussiya koʻrsatkich va oʻrta barmoqlar yordamida qovurgʻalarga oʻrib korish yoʻlida oʻtkaziladi. Perkussiya paytida bilakharakatlanmaydi, faqatgina tirsak va barmoqlar boʻgʻimlari yordamida boʻladi. Perkussiya yengil urish yoʻli bilan oʻtkazilishi kerak, chunki bunda xavoli joylardan havosiz joylarga oʻtishni aniqlash oson boʻladi. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
Bolalar kasalliklar propedivtikasi{{chala}}{{OʻzME}} | Bolalar kasalliklar propedivtikasi{{chala}}{{OʻzME}} | ||
2026-yil 21-noyabr, 00:10 dagi (joriy) koʻrinishi
Perkussiya (lot. percussio — tukillatish) — bemorning ichki aʼzolaridagi kasallikni aniqlash uchun qoʻllaniladigan fizik usul. Bemorlarning ichki organlariga bermoq yoki bolgʻacha yordamida urib koʻrilib, bunda chiqadigan tovushga qarab, tekshirilayotgan aʼzoning ahvoli haqida fikr yuritiladi.Perkussiyaning 2 turi farqlanadi: bevosita va bilvosita. Bolalarda perkussiya kattalarninikidan biroz farq qiladi. Sababi bolalar koʻkrak qafasining oʻziga xos anatomo-fiziologik xususiyatidir. Bunda asosan bolaning turgan holatda, yaʼni koʻkrak qafasining simmetrik joylashishiga ahamiyat berish kerak. Agar koʻkrak qafasi notogʻri holatda bolsa, uning simmetrik sohalarida perkussiya tovushi bir xil boʻlmay, yanglish xulosaga kelib qolish mumkin. Hali boshini ushlamagan chaqaloqlarni qorni bilan yotqizib yoki bolani chap koʻlga olgan holdaperkussiya qilish mumkin. Bunda bola vrachning chap qoʻlining kaftida koʻkragi bilan yotadi, vrachning katta barmogʻi bolaning chap qoʻltiq osti chuqurchasida, koʻrsatkich barmogi ong oʻmrov suyagi ustida va boshqa barmoqlari koʻkrak qafasining yon tomonida boʻladi. 1 - 2 yoshdagi bolalarni yaxshisi stolga qoʻyilgan yostiqchaga yotqizib, katta bolalarni esa tik turgan holatda perkussiya qilish lozim. Bunda koʻkrak qafasi perkussiya qilinganda kasalning qoʻllari oldinga qovushtirilgan boʻlishi kerak va bemor oldinga ozgina egiladi. Koʻkrak oldini perkussiya qilganda bola qoʻllarini tushirish kerak, ogʻir kasallarni oʻtirgan holda perkussiya qilish mumkin. Perkussiya bilvosita yoki bevosita usullarda oʻtkaziladi. Bilvosita perkussiya barmoqlarni barmoqqa urish yoli bilan oʻtkazilib, bunda chap qoʻlning oʻrta barmogʻi yoki plessimetr, tekshirilayotgan joyga yaxshnlab qoʻyiladi. Perkussiya qilganda oʻng qoʻlning oʻrta barmogʻi bilan oʻriladi, bu barmoqboʻgʻimlarida yarim buqilishi va boshqa barmoqlarga tegmasligi kerak. Perkussiya qisqa va faqat qoʻlning barmoq qismi bilan bajarilishi shart. Bolaning Koʻkrak qafasi elastikligini hisobga olgan holda perkussiya zarbi kuchli boʻlmasligi kerak. Perkussiya aniq ovozdan ovozning oʻzgarishiga qarab baholanadi.Bevosita perkussiya koʻrsatkich va oʻrta barmoqlar yordamida qovurgʻalarga oʻrib korish yoʻlida oʻtkaziladi. Perkussiya paytida bilakharakatlanmaydi, faqatgina tirsak va barmoqlar boʻgʻimlari yordamida boʻladi. Perkussiya yengil urish yoʻli bilan oʻtkazilishi kerak, chunki bunda xavoli joylardan havosiz joylarga oʻtishni aniqlash oson boʻladi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Bolalar kasalliklar propedivtikasi
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |