Percy Sykes
 | Bu sahifa ustida ishlanmoqda. Agar yordam bermoqchi bo‘lsangiz yoki ish yarim qolgan bo‘lsa, tahrirlayotgan foydalanuvchiga xabar berishingiz mumkin. Agar bu sahifaga so‘nggi yetti kun ichida o‘zgartirish kiritilmagan bo‘lsa, andoza sahifadan olib tashlanadi. Eng so‘nggi tahrir, 59 kun avval Programmer (hissa | log) tomonidan amalga oshirildi (). |
Ser Percy Molesworth Sykes (talaffuzi: Persi Molsvort Sayks) — britaniyalik askar, brigada generali, diplomat va katta adabiy yutuqlarga ega olim. Tarixiy, geografik hamda biografik asarlarida Oʻrta Osiyo va Eronda kechgan sayohatlarini tasvirlagan.
Tarjimayi holi
Percy Sykes Angliyaning Kent grafligi Brompton qishlogʻida tugʻilgan. Otasi — armiya ruhoniysi, muhtaram William Sykes, onasi — Molesworthning birinchi vikonti Robert Molesworthning avlodi, Qirollik artilleriyasi kapitani Anthoniy Oliver Molesworthning qizi Mary. Oilada yagona oʻgʻil farzand. Opalari Ella va Ethel Sykes ikkalasi ham yozuvchi boʻlgan. Ota tarafdan bobosi Richard Sykes Sykes Bleaching Company egasi, Stockportdagi Edgeley xonadoni vakili. Amakivachchasi 1-baronet ser Alan Sykes Cheshirening Knutford shaharchasidan parlament aʼzosi.
Sandhusrtdagi Qirollik harbiy kolleji va Rugby maktabida tahsil olgan.
Harbiy faoliyati
Sykes 16-lansyerlar polkiga qabul qilingan, ammo keyinchalik 2-Ajrdarho gvardiya polkiga oʻtkazilgan. Hindistonga joʻnatilgan hamda shu qatorda Eron va Balujistonda bir qancha vaqt sayohat qilgan. Ikkinchi leytenant boʻlgach 1891-yil noyabrda Qirollik geografiya jamiyati aʼzosi etib saylangan. Roppa rosa bir yildan soʻng Transkaspiy temiryoʻli orqali maxfiy xizmat bilan Oʻzbekistonga yuborilgan. 1895-yil leytenantlikka, 1897-yil kapitanlikka tavsiya etilgan. 1890-yillarda Kirmonda konsul. 1890-yillarda u bir necha yil davomida Erondagi Kirmon shahrida konsul lavozimida ishlagan. Ikkinchi Bur urushi davrida Janubiy Afrikada Imperator yomanriyasi 9-batalyoni qoʻmondonining oʻrinbosari sifatida xizmat qilgan va bu lavozimda 1901-yil sentyabrigacha faoliyat yuritgan. Keyinchalik Razvedka departamentida xizmat qilgan hamda oyogʻidan yaralangan.
1902-yil 26-iyunda eʼlon qilingan qirol Eduard VII ning toj kiyish marosimi munosabati bilan taqdirlanganlar roʻyxatiga kiritilib, unga Muqaddas Mixail va Muqaddas Georgiy ordeni kavaleri (CMG) unvoni berilgan. 1902-yil oxirida Hindiston siyosiy departamenti xizmatiga oʻtgan va Hindiston armiyasi safiga qabul qilingan. Keyingi yillarda Yaqin Sharq boʻylab koʻplab safarlar uyushtirgan hamda 1906-yilda Xuziston boʻyicha bosh konsul etib tayinlangan.
1915-yilda Sayks ritsarlik unvoniga sazovor boʻldi. Oʻsha yilning mart oyida u Xitoy Turkistonidagi (hozirgi Xitoyning Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni) bosh konsul vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlandi. Sayks singlisi, Ella Constance Sykes bilan birga Angliyadan Norvegiya orqali quruqlik yoʻli bilan Qashqar shahriga yoʻl oldi. Ella Konstans Sayks ham Qirollik geografiya jamiyati aʼzosi hamda Eron boʻyicha eʼtirof etilgan mutaxassis edi. Opa-uka safar davomida koʻplab fotosuratlar oldilar. Keyinchalik ular toʻqqiz oy davom etgan ushbu sayohat taassurotlari va kuzatuvlari jamlangan Through Deserts and Oases of Central Asia („Markaziy Osiyoning choʻllari va vohalari orqali“) nomli kitobni nashr etdilar.
Eronda xizmat qilgan davrida unga vaqtincha brigada generali harbiy unvoni beriladi. Oʻzi tuzgan Janubiy Fors oʻqchilariharbiy qismlariga qoʻmondon etib tayinlangan. Taxminan 7 ming askardan iborat qoʻshini Isfahonda rus qoʻshinlarini baxtiyoriylarga qarshi qoʻllab-quvvatladi hamda mamlakatda tartibni tiklashga koʻmaklashadi. Isfahonda joylashgach, Sayks bu yerda qolish uchun turli vajlarni ilgari surdi. Jumladan, rus tomonining Janubiy Fors oʻqchilaridan Isfahon garnizoni sifatida foydalanish haqidagi goʻyoki iltimosini bunga asos qilib koʻrsatgan. 1917-yilga kelib, Jorj Kerzondan tashqari Britaniya hukumatining aksariyat yuqori martabali amaldorlari Sayksni lavozimidan chaqirib olish tarafdori edi. Shunga qaramay, 1918-yilda Erondan qaytarib chaqirildi.