Kontent qismiga oʻtish

Paulina Kuczalska-Reinschmit

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Paulina Kuczalska-Reinschmit (1859-yil 15-yanvarda Varshavada tugʻilgan — 1921-yil 13-sentyabrda Varshavada vafot etgan) — polyak ijtimoiy islohotchisi va feminist faoli, nashriyotchi va yozuvchi. U oʻshanda Rossiya, Germaniya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida boʻlingan Polshada ayollarning saylov huquqi uchun kurashgan.

Hayoti

1859-yil yanvarida Rossiya imperiyasi tarkibiga kirgan Varshavada Ewelina Porczyńska va Leon Kuczalski oilasida tugʻilgan. U Stanisław Reinschmitga turmushga chiqqan va undan Leon ismli oʻgʻli boʻlgan.

Paulina Kuczalska-Reinschmit oʻzining nashriyotchilik faoliyatini 1881-yilda, birinchi matni „Echo“da chiqqanida boshlagan. U Tygodnik Illustrowany, Kurier Warszawski, Kurier Codzienny, Ogniwa va Nowa Gazetada nashr etilgan[1].

Paulina Kuczalska-Reinschmit ayollar huquqlari uchun milliy mustaqillik masalasidan alohida tarzda va mustaqil ravishda tashviqot olib borgan birinchi faollardan biri edi. 1894-yilda u „Towarzystwo Popierania Przemysłu i Handlu“ qoshidagi „Delegacja Pracy Kobiet“ni tashkil etdi; uning maqsadi ayollarga hunarmandchilikka toʻliq kirish huquqini berish va ular uchun kurslar tashkil etish edi. Bu ishda u Józefa Bojanowska bilan hamkorlik qilgan. 1889-yilda u Parijda oʻtkazilgan ayollar uyushmalarining xalqaro kongressida qatnashgan.

1895-yilda Paulina Kuczalska-Reinschmit avval Lvovda (1895–1897), keyin Varshavada (1907–1914) nashr etilgan, ayollar huquqlariga bagʻishlangan Ster jurnalini tashkil etdi. U Marszalkovska koʻchasida hamfikr ayollar saloni uchrashuvlarini uyushtirgan; ularda Janina Baudouin de Courtenay, Justyna Budzińska-Tylicka, Kazimiera Bujwidowa, Maria Dulębianka, Maria Komornicka, Maria Konopnicka, Izabela Moszczeńska, Eliza Orzeszkowa, Józefa Sawicka va Cecylia Walewska qatnashgan. Piotr Chmielowski va Stefan Żeromski ham ushbu nashrga oʻz hissasini qoʻshgan.

1907-yilda u „Związek Równouprawnienia Kobiet Polskich“ (Polsha ayollarining teng huquqlari ittifoqi)[2]ni tuzdi; u jins, milliy kelib chiqish yoki dinidan qatʼi nazar barcha uchun bevosita va yashirin ovoz berish yoʻli bilan umumiy saylov huquqi uchun kurashdi. U vafot etguniga qadar ushbu ittifoq rahbari boʻlib qoldi.

Polyak ayollar huquqlari harakatining solnomachisi Cecylia Walewska Kuczalska-Reinschmitni ayollar uchun toʻliq va murosasiz huquqlarni talab qilgan birinchi mard agitator deb hisoblagan.

Tanlangan asarlari

  • Nasze drogi i cele. Szkic do programu działalności kobiecej, Lvov 1897.
  • Stan wykształcenia kobiet w Polsce, 1902.
  • Historia ruchu kobiecego, 1903.
  • Młodzież żeńska i sprawa kobieca, Varshava 1906.
  • Siostry; sztuka psychologiczna, Varshava 1908.
  • Wyborcze prawa kobiet, Varshava 1911.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Tygrysica polskiego feminizmu. Nie byłoby równouprawnienia, gdyby nie Paulina Kuczalska-Reinschmit“. 2020-yil 27-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-mart.
  2. ↑ Hetmanka (Wayback Machine saytida 2016-11-14 sanasida arxivlangan) — Anna Dryjańska