Patimburak eski masjidi
| Masjid | |
 | |
| Mamlakat |  Indoneziya
|
| Hudud | Gʻarbiy Papua |
| Regensiya | Fakfak regensiyasi |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Yevropa-Islom meʼmorchiligi aralashmasi |
| Binokorlik tashabbuschisi | Pertuanan rojasi Vertuar[1] Abuhari Kilian[2] |
| Homiylar | Pertuanan Vertuar mahalliy jamoasi (qayta qurish) |
| Asosiy sana: 1870-yil
| |
| Soʻngi imom | Musa Heremba |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Patimburak eski masjidi (indonezcha: Masjid Tua Patimburak) Indoneziyaning Gʻarbiy Papua provinsiyasi, Fakfak regensiyasidagi Kokas tumanining Kampung Patimburak hududida joylashgan masjiddir. U Fakfak regensiyasidagi eng qadimiy masjid boʻlib, Papuadagi islomning tarixiy meroslaridan biri sanaladi hamda Fakfak regensiyasida islom markazlaridan biriga aylangan[3].
Tarixi
Patimburak eski masjidi 1870-yilda qurilgan[4]. Masjid qurilishiga mas’ul boʻlgan shaxs haqida ikki xil versiya mavjud. Ulardan birida qurilish Pertuanan Vertuar hududining yettinchi qiroli[1][4] va masjidning birinchi imomi Abuhari Kilian[2] tomonidan amalga oshirilganligi aytiladi.
Mustamlaka davrida masjid yapon armiyasi tomonidan bombalangan. Ushbu hodisa masjid ustunlarida oʻq izlari qolishiga sabab boʻlgan[5].
Masjid imomi Musa Herembaning aytishicha, Kokasda islomning yoyilishi Papua mintaqasida Tidore sultonligi hokimiyatining taʼsiridan ajralgan holda qaralishi mumkin emas. XV asrda Tidore hukmdorlari islomni qabul qila boshlagan. Sulton Ciri Leliatu bu hududdagi islomni qabul qilgan birinchi sulton boʻlgan. Shundan soʻng, islom sultonlik hududida, jumladan Kokasda ham asta-sekin rivojlana boshlagan[2].
Musa Heremba masjid binosi bir necha bor taʼmirlanganini aytgan. U asl shaklini saqlab qolgan boʻlsa-da, almashtirilmagan asl material – masjid ichidagi toʻrtta tayanch ustundir[5].
Meʼmorchilik
Patimburak eski masjidining meʼmorchiligi oʻziga xos boʻlib, u masjid shakli bilan Yevropa uslubidagi cherkov shaklining uygʻunlashuvidan iborat. Yevropa uslubi masjid gumbazida (u Yevropa cherkovlari tomi modellariga oʻxshaydi), dumaloq ventilyatsiya teshiklarida hamda masjid devorlaridagi yogʻoch qismlarda koʻrinadi. Shuningdek, islom taʼlimoti taʼsiridan ajralmagan holda, bir asrdan ham qadimiy deb hisoblanadigan toʻrtta tayanch ustun mavjud. Olti burchak shaklidagi oʻziga xos bino diniy asos sifatida islom eʼtiqodidagi iymon ustunlarini ramziy ifodalaydi, gumbazning tepa qismi esa sakkiz burchak boʻlib, sakkiz asosiy yoʻnalishni anglatadi. Gʻarb yoʻnalishi islom taʼlimotida ibodat yoʻnalishi sifatida mehrob bilan belgilangan[6].
Masjid hovlisida ulkan mango daraxti bor[2].
Patimburak eski masjidi Pertuanan Vertuar mahalliy jamoasi tomonidan oʻzaro hamkorlikda, Fakfakdagi diniy jamoalar oʻrtasidagi bagʻrikenglik konsepsiyasi boʻlgan satu tungku tiga batu („bitta oʻchoq – uchta tosh“) falsafasini namoyish etish sifatida qayta qurilgan. „Uchta tosh“ Fakfakdagi uch asosiy din – islom, protestantlik va katoliklik ramzidir. Uchta tosh oʻchoqni tashkil etadi va aylana shaklida, bir-biridan masofa qoldirilgan holda joylashtirilgan[1].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Suteja, Jaja „Masjid Tua Patimburak Bukti Keberagaman di Fakfak“. BeritaSatu. Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Meniti Jejak Islam di Kokas“. Kompas.com. Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
- ↑ Sobirin, Nanang. „Melihat Sejarah Islam di Tanah Papua“. Sindonews.com (2017-yil 7-iyul). Qaraldi: 2020-yil 27-fevral.
- ↑ 4,0 4,1 Wanggai, Tony V.M. (2008). Rekonstruksi Sejarah Islam di Tanah Papua (PDF) (Thesis) (indonez). UIN Syarif Hidayatullah. Qaraldi: 13 March 2022.
- ↑ 5,0 5,1 „MASJID TUA PATIMBURAK“. Mosque Information System (Simas), Ministry of Religious Affairs. 2021-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 31-yanvar.
- ↑ Baru, Ini „Masjid Patimburak, Masjid Dari Tanah Papua yang Mengajarkan Toleransi“. Ini Baru Islampedia (2018-yil 24-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 27-fevral.[sayt ishlamaydi]
Havolalar
Vikiomborda „Patimburak eski masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Masjid haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |