Parotit
Parotit — quloq oldi soʻlak bezining yalligʻlanishi. Epidemik boʻlmagan paratit va epidemik parotit farqdanadi[1]. Oʻtkir epidemik boʻlmagan paratit koʻproq katta yoshdagi insonlarda kuzatiladi va yuqumli kasalliklar (tif, dizenteriya va boshqalar), ogʻir operatsiyalar, bezlarning zararlanishi, stomatit va boshqa oqibatida paydo boʻladi, koʻpincha stafilokokklar qoʻzgʻatadi[2]. Kasallik boshlanishida soʻlak bezlari shishib, qattiq boʻlib qoladi, ogʻiz qahraydi, pastki jagʻning harakatlanishi qiyinlashadi. Gavda temperaturasi koʻtarilib, bez yoʻlidan yiring ajraladi. Baʼzan yuz nervi zararlanib nevrit paydo boʻlishi, bez massasining nekrozga uchrashi, abssess vujudga kelishi va boshqa asoratlar qolishi mumkin. Kasallik, asosan, 10-15 kunda tuzala boshlaydi yoki qaytalab turadigan surunkali shaklga oʻtadi[3].
Sabablari
Shegren sindromi – tuprik bezlarining surunkali yalligʻlanishi, shuningdek, shegren sindromi deb nomlanuvchi otoimmun kasallik boʻlishi mumkin[4]. Kasallik koʻpincha 40-60 yoshdagi odamlarda uchraydi, ammo u kichik bolalarga taʼsir qilishi mumkin. Shegren sindromida ayollarda erkaklarga nisbatan parotitning tarqalishi taxminan 9:1 ni tashkil qiladi. Ishtirok etilgan parotit bezi baʼzida kattalashadi va noziklashadi[5]. Sababi hozircha nomaʼlum. Sindrom koʻpincha koʻzlar, ogʻiz, burun va terining haddan tashqari quruqligi bilan tavsiflanadi[6].
Masseterik gipertrofiyasi
Masseteriya gipertrofiyasi (masseter mushaklari hajmining kengayishi) parotid bezi sohasida yuzning shishishi sifatida namoyon boʻlishi mumkin va "haqiqiy" parotit bezining shishishi bilan chalkashishi mumkin. Masseterik gipertrofiyaning oʻziga xos sababi hali ham nomaʼlum, ammo u tish silliqlash yoki notoʻgʻri okklyuzion bilan bogʻliq boʻlishi mumkin[7]. Davolash usullari mushaklarning bir qismini jarrohlik yoʻli bilan olib tashlash va infeksiyalarda halos boʻlishi mumkin[8].
Davolash
Shishni qaytaruvchi dori-darmonlar, antibiotiklar, parhez buyuriladi, abssess hosil boʻlganda operatsiya qilinadi[9].
Manbalar
- ↑ „UpToDate on parotitis“. UpToDate. UpToDate. Qaraldi: 2017-yil 19-fevral.
- ↑ [1] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
- ↑ Henderson, S.O; Mallon, W.K (1995). "Tuberculosis as the Cause of Diffuse Parotitis". Annals of Emergency Medicine 26 (3): 376–379. doi:10.1016/S0196-0644(95)70089-7. PMID 7661432. https://archive.org/details/sim_annals-of-emergency-medicine_1995-09_26_3/page/376.
- ↑ [2] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
- ↑ Yu, Chuangqi; Zheng, Lingyan; Yang, Chi; Shen, Ning (2008). "Causes of chronic obstructive parotitis and management by sialoendoscopy". Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology 105 (3): 365–370. doi:10.1016/j.tripleo.2007.08.008. PMID 18280969.
- ↑ [3] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
- ↑ Westmoreland, Patricia; Krantz, Mori J.; Mehler, Philip S. (2016). "Medical Complications of Anorexia Nervosa and Bulimia". The American Journal of Medicine 129 (1): 30–37. doi:10.1016/j.amjmed.2015.06.031. PMID 26169883.
- ↑ Pary, Augusto; Pary, Katyuscia (2011). "Masseteric Hypertrophy: Considerations Regarding Treatment Planning Decisions and Introduction of a Novel Surgical Technique". Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 69 (3): 944–949. doi:10.1016/j.joms.2010.06.205. PMID 21195532. https://archive.org/details/sim_journal-of-oral-and-maxillofacial-surgery_2011-03_69_3/page/944.
- ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |