Kontent qismiga oʻtish

Paleotip tof jinslari

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Paleotip tof jinslari (paleo... va typos — tur, qiyofa) — ikkilamchi jarayonlar natijasida kuchli oʻzgargan vulkanik togʻ jinslari. Kaynotip togʻ jinslaridan farq qiladi. Paleotip tof jinslarining oʻzgarishi tarkibidagi vulkanik shisha ikkilamchi minerallarga almashinuvi bilan bogʻliq. Lekin togʻ jinslarining oʻzgarishi ularni yoshiga bogʻliq emasligi maʼlum, mas, Islandiyadagi uchlamchi davrga mansub bazaltlar — Paleotip tof jinslari, aksincha, qad. paleozoy davriga mansub otqindi vulkanik jinslar oʻzgarmasdan qolgan (kaynotip jinslar). Paleotip tof jinslari vaularning kaynotip turlari alohida xossalarga va nomlarga ega, mas, bazaltning paleotip xili — bazaltli porfirit, doleritniki — diabaz; riolit yoki datsitning paleotip turi kvarsli forfir deb yuritiladi. Birlamchi minerallar ham oʻzgaradi: albitlanadi yoki seritsitlanadi, toʻq rangli minerallar xlorit va epidot bilan almashadi. Natijada vulkanik togʻ jinslarining koʻrinishi ham oʻzgaradi, yaltirogʻi ketadi, xiralashadi; nordon Paleotip tof jinslari pushti rangga, asosli Paleotip tof jinslari esa binafsha rangga ega boʻladi[1].

Manbalar

  1. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil