Palandara (qishloq)
Palandara (qishloq) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi togʻli hududda joylashgan qadimiy qishloq va mahalla fuqarolar yigʻini. Ushbu hudud boy tarixiy-madaniy merosi, tabiiy landshafti va arxeologik yodgorliklari bilan ajralib turadi.
| Joylashuvi | Shahrisabz, O‘zbekiston |
|---|---|
| Tuman(lar) | Shahrisabz tumani |
| Yaqin metro bekatlari | yo‘q |
| Tramvaylar | yo‘q |
| Trolleybuslar | yo‘q |
| Avtobuslar | mavjud ("Kitob-Pslsndara" yoʻnalishida avtobus qatnovi yoʻlga qoʻyilgan). |
| Yoʻnalishli taksilar | mavjud |
| Diqqatga sazovor joylari | Palandara hududi boy arxeologik yodgorliklarga ega boʻlib, ularning aksariyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi qarori bilan moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Suzish inshootlari qurilgan |
Geografik joylashuvi
Palandara Kitob tumanining shimoliy-sharqiy qismida, Zarafshon tizmasi etaklarida joylashgan. Hudud togʻli va daryo vodiylari bilan ajralib turadi. Mahalla markazi — Yuqori Oftobruya qishlogʻi hisoblanadi. Ushbu hudud tabiatan goʻzal, ekologik jihatdan toza va yerosti suvlariga boy hisoblanadi.
Tarixi
Palandara hududi qadim zamonlardan beri insoniyat tomonidan oʻzlashtirilgan. Bu yerda topilgan arxeologik topilmalar va yodgorliklar ushbu hududda qadimiy shahar va manzilgohlar mavjud boʻlganini tasdiqlaydi. Qishloq 1997-yil 3-iyun kuni rasmiy ravishda mahalla fuqarolar yigʻini sifatida roʻyxatga olingan[1].
Aholisi
Palandara mahallasida bir nechta qishloq mavjud boʻlib, ularning eng yiriklari Yuqori Oftobruya, Denov, Pastki Oftobruya kabi aholi punktlaridir. Aholisi asosan, qishloq xoʻjaligi, chorvachilik va bogʻdorchilik bilan shugʻullanadi. Mahallaning ijtimoiy hayotida diniy, madaniy va urf-odatlarga asoslangan anʼanalar kuchli saqlanib qolgan.
Arxeologik yodgorliklar
Palandara hududida quyidagi tarixiy obidalar va arxeologik yodgorliklar aniqlangan:
• Boʻritepa — X–XII asrlarga oid qadimgi manzilgoh[2].
• Qoʻrgʻontepa — V–VIII asrlar oraligʻiga oid arxeologik obyekt[3].
• Qorovultepa — V–VI va XII asrlarga oid yodgorlik[4].
• Kultepa-1 — VI–XII asrlarga mansub tarixiy yodgorlik.
• Sayiltepa — X–XII asrlarga oid yodgorlik[5].
• Otxona — V–VI va XII asrlarga mansub obyekt[6].
Ushbu yodgorliklar 2019-yil Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan koʻchmas moddiy madaniy meros obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan.
Tabiiy hodisalar
2019-yil aprel oyida Palandara hududida joylashgan Yuqori Togʻli Denov qishlogʻidan oqib oʻtuvchi Jindidaryo jilgʻasi ustiga togʻ massasi koʻchib tushib, daryo oʻzanini toʻsib qoʻygan. Vaqtinchalik suv ombori hosil boʻlib, atrofdagi infratuzilmaga, jumladan, elektr tarmoqlariga xavf tugʻdirgan. Voqea Favqulodda vaziyatlar xizmatlari tomonidan bartaraf etilgan[7].
Infratuzilma
Palandara mahallasi ichimlik suvi taʼminoti bilan bogʻliq muammolarga ega boʻlib, 2017-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti talabalari tomonidan ushbu masala boʻyicha ilmiy-amaliy ishlar olib borilgan[8].
Maʼmuriy boshqaruv
Palandara mahalla fuqarolar yigʻini rahbari (rais) — Komil Turayevich Turdiyev[1]. Mahalla ijtimoiy-iqtisodiy hayotida faol ishtirok etadi.
Manbalar
Tashqi havolalar
Palandara MFY — Uzorg.info[sayt ishlamaydi]