Kontent qismiga oʻtish

Paean

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Paean

Pean(peon, pion ; qadimgi yunoncha: Παιάν, Παιήων, Παιών) — qadimgi yunon mifologiyasida Olimp xudolarining shifokori[1]. Bu nom birinchi marta Miken davrida Apollon nomiga muqobil sifatida qoʻllanila boshlangan degan qarashlar mavjud[2][3][4].

Gomerning Iliadasida ikki marta tilga olingan[5]. Kunlarning birida urush xudosi Ares Afinaning yordami bilan odam- Diomed tomonidan yaralanadi. Shunda uni shoshilinch ravishda Olympga evakuatsiya qilishadi, u yerda Pean Aresni davolaydi va darhol oyoqqa turgʻazadi[6]. Ares Zevs[7] buyrugʻiga koʻra bilan balzam bilan muolaja olgan. Yer osti Oʻliklar qarorgohi Hades Gerkules tomonidan oʻq bilan yaralaganida Peandan shifo oladi[8]. Bu Gomerning Odisseyasida muallif Misrni, shu jumladan uning dorivor oʻsimliklarini maqtaganida eslatib oʻtilgan. Uning soʻzlariga koʻra, misrliklar Pean qabilasidandir[9].

Gesiodning yozishicha, Pean har bir kasallikning davosini biladi va uni alohida xudo sifatida belgilaydi. Apollon yoki Pean oʻlimdan qutqara oladi[10][11].

Keyinchalik, Pean ham kasalliklarni keltirib, ham ularni davolay oladigan xudo Apollonning hamda xudo-tabib Asklepiy[12] epiteti hisoblangan.

Samofrakiyalik Aristarx Peanni mustaqil, alohida xudo deb hisoblagan, Zenodot fon Mallos esa, aksincha, uni Apollonga tenglashtirgan[13].

Manbalar

  1. ↑ Marshall Cavendish Corporation. Gods, Goddesses, and Mythology. Marshall Cavendish, 2005 — 1069-bet. ISBN 978-0-7614-7559-0. 
  2. ↑ Schofield, Louise. The Mycenaeans. The British Museum Press, 2007 — 160-bet. ISBN 978-0-89236-867-9. 
  3. ↑ „KN V 52+“. Deaditerranean: Minoan Linear A & Mycenaean Linear B. 2016-yil 18-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 6-may.
  4. ↑ Andoza:Нп3. The Mycenaean World. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1976 — 89-bet. ISBN 0-521-29037-6.  At Google Books.
  5. ↑ Gantz, p. 96.
  6. ↑ „Homer, Iliad,Book 5, line 899“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  7. ↑ Homer, Ilias 5, 899—904.
  8. ↑ „Homer, Iliad,Book 5, line 363“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  9. ↑ „Homer, Odyssey, Book 4, line 219“. www.perseus.tufts.edu. Tufts University.
  10. ↑ Hesiod, Evelyn-White 2007.
  11. ↑ Graf 2009.
  12. ↑ Eustathius of Thessalonica, on Homer, § 1494; Virgil. Aeneid, vii. 769.
  13. ↑ Eustathios von Thessalonike, Kommentar zu Homers Ilias 1014, 60.

Adabiyotlar