Ozarbayjon Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati
 | |
| Ishga tushgan sanasi | 14-dekabr 2015-yil |
|---|---|
| Joylashuvi | Boku, Ozarbayjon |
| Vebsayti | dtx.gov.az |
Davlat xavfsizlik xizmati (ozarbayjoncha: Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti; DTX) — Milliy xavfsizlik vazirligi 2015-yilda tugatilishi natijasida tashkil etilgan Ozarbayjonning asosiy ichki razvedka agentligi va maxfiy politsiyasi. DTX 2015-yil 14-dekabrdagi, Ilhom Aliyev tomonidan imzolangan 706-sonli Prezident farmoni bilan tashkil etilgan[1]. Bokuda joylashgan bosh qarorgohga ega boʻlgan bu idoraga 2019-yil iyunidan buyon polkovnik-general Ali Nagʻiyev rahbarlik qilmoqda[2][3].
Tashqi razvedka boʻyicha hamkori — Tashqi razvedka xizmati.
Huquqiy asos
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining huquqiy asosi Ozarbayjon Respublikasi Konstitutsiyasi, Ozarbayjon Respublikasi qonunlari va normativ-huquqiy hujjatlarini oʻz ichiga oladi: „Razvedka va qarshi razvedka faoliyati toʻgʻrisida“, „Milliy xavfsizlik toʻgʻrisida“, „Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida“, „Operativ-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida“, „Davlat siri toʻgʻrisida“ va boshqalar, Ozarbayjon Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi nizom, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti farmon va buyruqlari, Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qaror va farmoyishlari, markaziy ijro organlarining qonunchilikka muvofiq qabul qilingan normativ-huquqiy aktlari hamda Ozarbayjon Respublikasi qonunlariga muvofiq imzolangan xalqaro shartnomalar.
Davlat xavfsizlik xizmati inson va fuqaro huquq hamda erkinliklariga rioya etish, insonparvarlik, davlat va jamiyat oldidagi mas’uliyat tamoyillariga rioya etgan holda faoliyat yuritadi[4].
Tarixiy davomiylik
- Inqilobga qarshi kurash tashkiloti (1918–1920)
- Chekaning Favqulodda komissiyalari (1920–1921)
- Davlat siyosiy boshqarmasi (1922–1934)
- Ichki ishlar xalq komissarligining Bosh davlat xavfsizlik boshqarmasi (SSSD) (1934–1945)
- Davlat xavfsizlik vazirligi (1945–1959)
- Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi Davlat xavfsizlik qo‘mitasi (1959–1991)
- Milliy xavfsizlik vazirligi (1991–2015)[5].
- Davlat xavfsizlik xizmati (2015–hozirgacha)
Tuzilma
- Haydar Aliyev nomidagi Davlat xavfsizlik xizmati akademiyasi (ozarbayjoncha: Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyası)
- Tibbiyot markazi
- Xalqaro aksilterror tayyorgarlik markazi
- Madaniyat markazi
Akademiya
Davlat xavfsizlik xizmati akademiyasi Ozarbayjon prezidentining 1998-yil 1-dekabrdagi farmoni asosida tashkil etilgan. Akademiyaning asosiy maqsadi milliy xavfsizlik idoralari uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlashdir[6].
Akademiya tarkibida 3 ta fakultet mavjud:
- Chegara qoʻshinlari fakulteti
- Operativ xodimlarni tayyorlash fakulteti
- Qayta tayyorlash va malaka oshirish fakulteti
Tibbiyot markazi
Davlat xavfsizlik xizmati Bosh harbiy tibbiyot boshqarmasi 2013-yil 12-noyabrda ochilgan boʻlib, DXX harbiy xizmatchilari, nafaqaxoʻrlari va ularning oilalari uchun sanatoriy-kurort davolanishi va dam olishini taʼminlaydi. U Sabayil tumanining Badamdar munitsipalitetidagi Maktabli koʻchasi, 1-uy manzilida joylashgan.
Bosh harbiy tibbiyot boshqarmasi poliklinikasi harbiy xizmatchilar, nafaqaxoʻrlar va ularning oila aʼzolarini dastlabki koʻrikdan oʻtkazish va ambulator davolashni amalga oshiradi[7].
Madaniyat markazi
Davlat xavfsizlik xizmati Madaniyat markazi joylashgan bino 1909–1912-yillarda mashhur polyak meʼmori Jozef Ploshko tomonidan loyihalashtirilgan, biroq 1931-yilda bolsheviklar hokimiyati davrida buzib tashlangan cherkov oʻrnida qad rostlagan. 1930-yillarda xavfsizlik idoralari uchun, Dzerjinskiy klubi nomi bilan maʼlum boʻlgan, Boku shahrida madaniyat uyi tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. U 1938–1939-yillarda qurilgan, biroq Ikkinchi jahon urushi sabab qurilish ishlari toʻxtatilgan. 1947-yilda bino qurilishi Davlat loyihalash instituti tomonidan yakunlangan. Sovet davrida bu binoda KGBning partiya syezdlari va yubiley marosimlari oʻtkazilgan.
2008-yil 31-yanvarda bino Davlat xavfsizlik xizmatiga topshirilgan va kapital taʼmirdan keyin uning rasmiy ochilishi 2009-yil 14-martda boʻlib oʻtgan. Madaniyat markazida 600 oʻrinli kontsert zali, 100 oʻrinli kichik zal, konferensiya zali va 120 oʻrinli restoran mavjud[8].
Manbalar
- ↑ „The history of the Special Services of Azerbaijan“. Dtx.gov.az. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- ↑ „Chief of State Security Service of the Republic of Azerbaijan“. dtx.gov.az. Qaraldi: 2019-yil 14-mart.
- ↑ „New head of State Security Service appointed in Azerbaijan“ (en). Trend.Az (2019-yil 20-iyun). Qaraldi: 2019-yil 27-iyun.
- ↑ „State Security Service of the Republic of Azerbaijan“. dtx.gov.az. Qaraldi: 2019-yil 14-mart.
- ↑ Azərbaycanın milli təhlükəsizlik orqanlarının əməkdaşları peşə bayramını qeyd edirlər
- ↑ „The Academy of the State Security Service of the Republic of Azerbaijan named after Heydar Aliyev“. dtx.gov.az. Qaraldi: 2019-yil 14-mart.
- ↑ „Medical Center“ (en). www.dtx.gov.az. Qaraldi: 2020-yil 13-dekabr.
- ↑ „Cultural Center“ (en). www.dtx.gov.az. Qaraldi: 2020-yil 13-dekabr.
Havolalar
- „State Security Service of the Republic of Azerbaijan“. Dtx.gov.az. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- „Azərbaycan Respublikası Dövlət Orqanlarının Rəsmi İnternet Resursu“. Gov.az. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- „State Security, Foreign Intelligence services created in Azerbaijan“. En.trend.az (2015-yil 14-dekabr). Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- „Special State Security service of Azerbaijan Republic - Service - Catalog GoMap.Az“. Gomap.az. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- „ABC.AZ“. Abc.az. 2020-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
- „News / Bilateral meeting of delegations of Azerbaijan and Moldova held at State Migration Service“. Migration.gov.az. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.