Kontent qismiga oʻtish

Oysun ibn Sulaymon ibn Yaqzon al-Arabiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Oysun ibn Sulaymon ibn Yaqzon al-Kalbi al-Arabiy (arabcha: عيشون بن سليمان بن يقظان الكلبي الأعرابي‎‎‎) – 8-asr oxirida Barselona va Girona voliysi.Sulaymon al-Arabiyning oʻgʻli[1].

Oysun otasi Sulaymon al-Arabiy bilan birga 778-yilda Buyuk Karl qoʻshiniga qoʻshildi. Qoʻshin Saragosani qamal qilgan edi[2].

Oysun va ukasi Matruh al-Arabiy basklar bilan ittifoq tuzib, Ronsvalles jangida 778-yilda Franklar armiyasining yukxonasiga hujum qilib, otalarini ozod yuborishgan. Otasi Saragosaga qaytib, Barselonani (va Girona) boshqarish uchun Matruhga yubordi. Biroq, 780-yilda Sulaymon oʻzining sobiq doʻsti va Saragosalik Husayn tomonidan oʻldirilgan.

Oysunning ikkita xizmatkori bor edi: boʻlajak sarkarda Amrus ibn Yusuf va 785-yildan soʻng Matruhga xizmat qilgan Sabrit. Matruh isyon koʻtardi va taxminan 789-yilda Hueska hamda Saragosa shaharlarini qoʻlga kiritdi. Biroq, 791 yoki 792-yillarda Matruhni Amrus (u amirning tarafdoriga aylangan edi) va Sarhabil ibn Salton al-Zavagiy oʻldirdi.

Al-Udrining xabar berishicha, Oysun Gironani qoʻlga olish paytida asirga olingan va Aachenga yuborilgan[3]. Al-Udriyning yozishicha, Oysun keyinroq xizmatkori Amrusning yordami bilan qochishga muvaffaq qolgan[4].

Oysun ismini 826-yildagi qoʻzgʻolon yetakchisi Aissó bilan oʻxshashdir. Shu sababli, Al-Udri kabi tarixchilar Oysun keksaygan chogʻida 826-yilda qochib, gottlar va musulmonlar bilan tinchlik tarafdori boʻlganlarning qoʻzgʻoloniga boshchilik qilgan, deb taxmin qilishgan. Ammo buni tasdiqlovchi hech qanday dalil yoʻq va bu shunchaki bir-biriga oʻxshash ismli ikki xil shaxsning chalkashtirilib yuborilishi boʻlishi mumkin.

Manbalar

  1. ↑ „Aysun ben Sulayman ben Yaqdhan al-Arabí“ (es-ES). condadodecastilla.es (2015-yil 24-fevral). Qaraldi: 2017-yil 3-dekabr.
  2. ↑ „Aysun ben Sulayman ben Yaqdhan al-Arabí“ (es-ES). condadodecastilla.es (2015-yil 24-fevral). Qaraldi: 2017-yil 3-dekabr.
  3. ↑ Charlemagne in the North: Proceedings of the Twelfth International Conference of the Société Rencesvals Edinburgh 4th to 11th August 1991 (fr). Société Rencesvals British Branch, 1993 — 419-bet. ISBN 978-0-9519791-1-2. 
  4. ↑ Antonio Ubieto Arteta. La Chanson de Roland y algunos problemas históricos (es). Zaragoza: ANUBAR, 1985 — 61–62-bet. ISBN 8470132121. Qaraldi: 2025-yil 31-yanvar (2016-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan).  
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Oysun_ibn_Sulaymon_ibn_Yaqzon_al-Arabiy&oldid=685484" dan olindi