Kontent qismiga oʻtish

Otomar Krejča

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Otomar Krejča

1951-yilda Otomar Krejča
Tavalludi 1921-yil 23-noyabr (1921-11-23) (104 yosh)
Vafoti 6-noyabr 2009-yil(2009-11-06)
(87 yoshda)
Praga, Chexiya
Fuqaroligi chex
Taʼlimi Charlz universiteti Falsafa fakulteti
Kasbi Teatr rejissyori, dissident
Turmush oʻrtogʻi Marie Tomášová
Bolalari Otomar Krejča Jr.
Mukofotlari Kainz medali, Sanʼat va adabiyot ordeni, Pirandello mukofoti, Stanislavskiy mukofoti, Chexiya Respublikasining xizmatlari uchun medali, Thalia mukofoti

Otomar Krejča (1921-yil 23-noyabr — 2009-yil 6-noyabr) — chex teatr rejissyori, aktyor va dissident. U 84 ta spektaklga rejissyorlik qilgan, ulardan 40 dan ortigʻi xorijda sahnalashtirilgan. Krejča Chexiya teatri tarixidagi eng muhim rejissyorlardan biriga aylangan.

Tarjimayi holi

Praganing Bubeneč hududidagi Štursova koʻchasida joylashgan Otomar Krejča villasi. U 1971-yildan shu yerda yashagan[1]

Krejča 1921-yil 23-noyabrda Chexoslovakiyaning Skrýšov qishlogʻida (hozirgi Pelhřimov shahri tarkibida) tugʻilgan. 1939-yilda oʻrta maktabni tamomlagach, teatrda aktyorlik faoliyatini boshlagan. 1945-yilgacha Jihlava va Kladnodagi teatrlar hamda bir nechta teatr jamoalarida ishlagan. Ikkinchi jahon urushi tugaganidan soʻng Krejča Kladnoga qaytib, Charlz universiteti Falsafa fakultetida teatrshunoslik boʻyicha tahsil olgan (1946–1949). 1946-yildan boshlab filmlarda ham rol ijro eta boshlagan.[2][3]

1951-yildan Krejča Pragadagi Milliy teatrda aktyor boʻlib ishlagan. 1956-yilda drama truppasi rejissyori boʻlgan, 1961–1965-yillarda esa bir vaqtning oʻzida aktyor va teatr rejissyori sifatida faoliyat yuritgan. U 1965-yilda Milliy teatrni tark etib, Pragada Za branou teatriga asos solganlardan biri boʻldi. U bu teatrda 1965–1968-yillarda badiiy rahbar, 1968–1971-yillarda esa rejissyor boʻlib ishlagan.[2][4] 1965–1969-yillarda Krejča Chexoslovakiya Teatr sanʼatkorlari uyushmasi raisi ham boʻlgan.[3]

Sovet qoʻshinlarining Chexoslovakiyaga bostirib kirishi ortidan Krejča va uning ijodiy faoliyati taqiqlangan. U 1968-yilda 2 000 soʻz petitsiyasini imzolagan va 1970-yilda Chexoslovakiya Kommunistik partiyasidan chiqarilgan.[5] Za branou teatri 1972-yilda kommunistik rejim tomonidan yopilgan. 1973–1976-yillarda u Praganing Libeň hududidagi S. K. Neumann teatrida rejissyor boʻlib ishlagan.[3] Yangi Chexoslovakiya hukumati Krejčaga mamlakatda ishlashiga boshqa ruxsat bermagan; 1970-yillarning oʻrtalaridan boshlab unga faqat xorijda ishlashga ruxsat berilgan. U Avstriya, Italiya, Belgiya, Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Finlyandiya va Shvetsiyada 40 dan ortiq teatr spektakliga rejissyorlik qilgan.[4] Krejča 1989-yilda Chexoslovakiyadagi kommunistik hukumat agʻdarilganidan soʻng oʻz vatanida yana ishlay boshlagan. 1996–1998-yillarda yana Milliy teatrda teatr rejissyori sifatida faoliyat yuritgan.[2] Teatr rejissyori sifatidagi faoliyati davomida u 84 ta spektaklga rejissyorlik qilib, Chexiya teatri tarixidagi eng muhim rejissyorlardan biriga aylangan.[5]

Krejča ikki marta turmush qurgan. Birinchi nikohidan Otomar Krejča Jr. ismli oʻgʻli (1947-yilda tugʻilgan) boʻlgan.[3] Uning ikkinchi rafiqasi aktrisa Marie Tomášová boʻlib, u 1955–1965-yillarda Milliy teatrda faoliyat yuritgan davrida Krejčaning hayot yoʻldoshiga aylangan. Biroq ular faqat 1986-yilda turmush qurishgan.[6]

Otomar Krejča 2009-yil 6-noyabrda Pragada 87 yoshida vafot etgan. U Pelhřimovda dafn etilgan.[2]

Tanlangan filmografiyasi

Aktyor sifatida Krejča quyidagi filmlarda rol ijro etgan:

Mukofotlari

Krejča oʻz ijodi uchun koʻplab chex va xorijiy mukofotlarga sazovor boʻlgan. Xorijiy mukofotlari qatoriga Kainz medali (Avstriya, 1969), Sanʼat va adabiyot ordeni (Fransiya, 1978), Pirandello mukofoti (Italiya, 1978) va Stanislavskiy mukofoti (Rossiya, 1999) kiradi.[3]

1998-yilda u Chexiya Respublikasining I darajali xizmatlari uchun medali bilan taqdirlangan. 2000-yilda esa Thalia mukofotining Kolegium maxsus mukofotiga (aktyorlardan tashqari Chexiya teatrining tarixiy ahamiyatga ega namoyandalari uchun) sazovor boʻlgan.[2][3]

Manbalar

  1. ↑ „Vila Otomara Krejči“ (cs). prazdnedomy.cz. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Otomar Krejča“ (cs). National Theatre. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 „Otomar Krejča“ (cs). Filmový přehled. NFA. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Well known Czech theater director Otomar Krejca dies at 87“. Star Tribune. Associated Press (2009-yil 6-noyabr). Qaraldi: 2012-yil 18-mart.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Zemřel divadelní režisér Otomar Krejča“ (cs). Czech Radio (2009-yil 6-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  6. ↑ „Tomášová, Marie“ (cs). Česká divadelní encyklopedie. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.

Havolalar