Kontent qismiga oʻtish

Osh festivali

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Osh festivali
Holat Faol
Janri Festival
Lokatsiya Samarqand
Kordinata 39°39′15″N 66°57′35″E / 39.6542°N 66.9597°E / 39.6542; 66.9597
Mamlakat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Tashkil etilishi 2025-yil
Founders Oʻzbekiston Respublikasi Turizm qoʻmitasi
Members Dunyo boʻylab 78 ta davlat aʼzo
Oʻtkazilish sanalari hukumatning tegishli buyruq va qarorlari asosida oʻzgartirilishi mumkin!

Osh festivali 2025-yil 1–3-avgust kunlari Samarqand shahrida ilk bor xalqaro festival sifatida oʻtkazilgan[1][2][3]. Ushbu festival Oʻzbekiston Respublikasi Turizm qoʻmitasi tomonidan gastronomik turizmni rivojlantirish va mamlakat madaniyatining milliy taomlari rivojini xalqaro miqyosda targʻib qilish maqsadida tashkil etilgan[4]. Shuningdek, 2025-yilda ushbu festival doirasida Samarqand „Islom dunyosi madaniyat poytaxti“ deb eʼlon qilinganligi festivalning madaniy ahamiyatini yanada oshishiga hissa qoʻshgan[5]. Ushbu tadbirda butun dunyodan kelgan oshpazlar, sayyohlar va sharq oshxonasi muxlislari ishtirok etishgan.

Festivalning oʻtkazilish hududlari

Kirish hududi

Festivalning uch kunlik dasturi turli joylarda amalga oshirilgan. Xususan, birinchi kunda Sulton Hovand Beka maqbarasi, yaʼni Ashratxona hududida mahalliy oshpazlar oʻrtasida musobaqalar tashkil etilgan[6][7][8]. Ikkinchi kun tadbiri Alisher Navoiy koʻchasida boʻlib oʻtgan va xorijlik oshpazlar oʻz mahoratlarini namoyish etishgan[9]. Festivalning soʻnggi, uchinchi kuni esa „Silk Road Samarkand“ xalqaro turizm markazi tarkibiga kirgan va oʻzining tarixiy-meʼmoriy ahamiyati bilan mashhur boʻlgan „Boqiy shahar“ tarixiy-etnografik bogʻida boʻlib oʻtgan va bu yerda eng katta hajmdagi palov tayyorlash marosimi tashkil qilingan[10][11][12].

Dastur va ishtirokchilar

Osh pishirish jarayoni

Manbalarga tayanadigan boʻlsak, festivalda 200 dan ortiq oshpaz ishtirok etgan boʻlib, mazkur oshpazlar oʻzlarining oshpazlik mahoratlarini barchaga namoyon qilishgan[13][14][15]. Mazkur festival doirasida qatnashchi hamda ishtirokchilarga musobaqalarning yakuniy bosqichi va mahorat darslari katta qiziqish uygʻotgan. Shu nuqtai nazardan koʻrinadiki, festivalda qatnashgan ishtirokchilar soni 200+ sifatida dastlabki manbalarda koʻrilgan boʻlsa[16][17], yakuniy hisobotda shu tarzda takrorlangan[18]. Biroq, mahalliy aholi va boshqa nashrlarning eʼtirofiga koʻra, ishtirokchilar soni berilgan sondan bir necha yuz kishidan ziyod boʻlgani keltirilgan. Bu esa, tadbirning ommaviyligi va nufuzini isbotlashga hissa qoʻshadi.

Osh turlari

Festival faqatgina bir turdagi oshga qaratilgan taom bilan cheklanib qolmagan boʻlib, ishtirokchilarga 20 dan ortiq palov turi taqdim etilgan[19]. Jumladan, anʼanaviy Fargʻona va Toshkent uslubidagi palovlar, shuningdek, xorijiy mehmonlar uchun Afgʻon, Eron, Arab va boshqa xalqlarning milliy palovlari tayyorlangan[20]. Xususan, Ozarbayjon, Malayziya, Qatar, Quvayt, Yaponiya, Pokiston, Turkiya, Tojikiston, Indoneziya, Xitoy Xalq Respublikasi, Hindiston, Polsha, Iordaniya, Misr, Koreya Respublikasi, Qozogʻiston va boshqa bir qator mamlakatlardan dunyoga mashhur oshpazlar oʻzlarining oshpazlik mahoratini namoyish etganlar[21]. Shu oʻrinda shuni ham taʼkidlash joizki, festivalga qoʻshni Turkmanistondan oshpazlar maxsus taklif qilingan va ular ham oʻzlarining mamlakatlarida tayyorlanadigan palovlarini tayyorlab berishgan[22].

Dastur doirasida osh tayyorlanishi

Biroq festivalning asosiy diqqatga sazovor joyi shundan iboratki, ushbu festival doirasida 7 tonnalik Samarqand palovi tayyorlanganligida boʻlgan. Baʼzi manbalarga nazar soladigan boʻlsak, ushbu raqam 7,5 tonna deb qayd etilgan[23], yana bir manbada esa „uzunligi 4,5 metr, balandligi 2 metr boʻlgan qozonda“ 7 tonna palov tayyorlangani yozilgan. 7 tonna koʻrsatkichi rasmiy manbalarda va jurnalistik materiallarda keltirib oʻtilgan[24]. Shu sababli ushbu festival doirasida oshning tayyorlangan holatini 7 tonna atrofida koʻrish maqsadga muvofiqdir.

Shu bilan birga festival doirasida palovni pishirishda 55 nafar malakali mutaxassis ishtirok etgan boʻlib, unda 50 nafar mahalliy va 5 nafar xorijiy oshpazlar ishtirok etgan[25][26]. Shu bilan bir qatorda, festivalning yana bir yutugʻi 30 metr uzunlikdagi rekord darajadagi shashlik tayyorlanganidir[27][28]. Ushbu maʼlumotlar tadbirning keng qamrovli va yirik miqyosda tashkil etilganligidan dalolat beradi.

Ijtimoiy jihati

Oshning tayyorlanish bosqichi

Tayyorlangan katta hajmdagi palovning ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarga, xususan, mehribonlik uylari, nogironligi boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar, qariyalar uyi kabi muassasalarga yetkazilishi festivalning muhim xususiyatlaridan biri sifatida uning ijtimoiy jihatini ifodalashga yordam beradi[29][30]. Bu esa nafaqat koʻngilochar, balki oʻta mas’uliyatli va xayriya ruhidagi tadbir ekanligi va mas’ul tashkilotlarning tadbir doirasida qilingan ishlaridagi katta hissasini ifodalashda seziladi. Tadbir davomida yaratilgan 7 tonna osh oʻsha yerda boʻlgan aholiga ham tarqatilgan. Festival doirasida faqatgina osh qilish holatidan tashqari madaniy dastur ham tashkil qilingan. Ushbu madaniy dasturda hunarmandchilik va shirinliklar koʻrgazmalari, oʻzbek estradasi yulduzlarining konsertlari, oshpazlardan mahorat darslari tashkil qilingan[31]. Mahorat darslari, ayniqsa, yosh va tajribali oshpazlar oʻrtasida bilim almashishga qaratilgan vaziyatlar, mahalliy tajribani xalqaro darajada namoyish etish imkonini bergan va oʻrganishga ham ikon yaratgan.

Musobaqa natijalari

Festival yakuniga koʻra, festival natijalari doirasida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan oshpazlar eʼlon qilingan va ularga yuqori miqdordagi pul summalari hamda qimmatbaho sovgʻalar taqdim etilgan. Maʼlumotlarga koʻra, 1-oʻringa Toshkent shahri oshpazlari, 2-oʻrin Buxoro viloyati oshpazlariga, 3-oʻrin Xorazm viloyati oshpazlariga nasib etgan[32][33][34]. Shuningdek, xalqaro miqyosdagi ishtirokchilarga ham sovgʻa va sertifikatlar taqdim etilgan.

Fayl:Taqdirlash jarayoni.jpg
Taqdirlash jarayoni

Mazkur „Samarqand oshi“ kabi festivalning aynan gastronomik turizm rivojidagi ahamiyati sifatida uning mahalliy iqtisodiyotni ragʻbatlantirish, turizm mavsumini uzaytirish, turli xalqaro darajadagi va millatlarning taomlarini tanitish, festival imijini yaxshilashga xizmat qilishga qaratilgan boʻlib, festival doirasida qatnashgan aholi soni bir necha minglar atrofida boʻlganligi taqsinga sazovordir. „Samarqand oshi“ festivali ham mamlakat turizm iqtisodiyotiga uzoq muddatli maqsadlarni amalga oshirishning muhim ekanligini namoyish qilgan va ushbu holatda Turizm qoʻmitasi „bu sayyohlar uchun qadimiy Samarqandni kashf etish va sharqona mehmondoʻstlik muhitidan bahramand boʻlishning ajoyib imkoniyati“ sifatida taʼkidlagan[35].

Manbalar

  1. ↑ „Samarkand to Host Inaugural International “Samarkand Plov” Festival“. uzdaily.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  2. ↑ „В Самарканде пройдет международный Фестиваль самаркандского плова“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  3. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  4. ↑ „Samarqandda 7 tonna palov tayyorlanadi“. yuz.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  5. ↑ „Samarqandda osh festivali bo‘lib o‘tadi“. daryo.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  6. ↑ „В Самарканде пройдет международный Фестиваль самаркандского плова“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  7. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  8. ↑ „Samarqandda ilk bor “Samarqand oshi” festivali o‘tkaziladi“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  9. ↑ „The Samarkand plov festival“. gov.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  10. ↑ „В Самарканде пройдет международный Фестиваль самаркандского плова“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  11. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  12. ↑ „Samarqandda ilk bor “Samarqand oshi” festivali o‘tkaziladi“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  13. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  14. ↑ „Samarqandda ilk bor “Samarqand oshi” festivali o‘tkaziladi“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  15. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  16. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  17. ↑ „Samarqandda ilk bor “Samarqand oshi” festivali o‘tkaziladi“. afisha.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  18. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  19. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  20. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  21. ↑ „International gastronomic festival “Samarkand Plov” has been held“. samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  22. ↑ „Türkmenistan'ın aşçıları, Uluslararası “Samarqand oshi” Festivali'ne davet edildi“. vestiabad.ru. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  23. ↑ „Türkmenistan'ın aşçıları, Uluslararası “Samarqand oshi” Festivali'ne davet edildi“. vestiabad.ru. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  24. ↑ „International gastronomic festival “Samarkand Plov” has been held“. samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  25. ↑ „International gastronomic festival “Samarkand Plov” has been held“. samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  26. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  27. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  28. ↑ „Plov Festival in the Eternal City — August 3“. silkroad-samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  29. ↑ „Samarqandda 7 tonna palov tayyorlanadi“. yuz.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  30. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  31. ↑ „Plov Festival in the Eternal City — August 3“. silkroad-samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  32. ↑ „International gastronomic festival “Samarkand Plov” has been held“. samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  33. ↑ „“Samarqand oshi” xalqaro festivali yakunlandi, gʻoliblar taqdirlandi“. ipaknews.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  34. ↑ „Plov Festival in the Eternal City — August 3“. silkroad-samarkand.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil.
  35. ↑ „Samarqandda osh festivali oʻtkaziladi“. oyina.uz. Qaraldi: 8-may 2026-yil. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Osh_festivali&oldid=682338" dan olindi