Kontent qismiga oʻtish

Olimpiada maskotlari

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Olimpiada maskotlari – Olimpiya oʻyinlari oʻtkazilayotgan mamlakat yoki shaharning tarixiy, madaniy va tabiiy oʻziga xosligini ifodalovchi ramziy qahramonlardir. Ular odatda mezbon hududga xos hayvonlar, afsonaviy mavjudotlar yoki inson qiyofasidagi personajlar koʻrinishida yaratiladi. Maskotlar sport bayramining ramziy belgilaridan biri hisoblanib, oʻyinlarning gʻoyaviy mazmunini keng ommaga yetkazishda muhim kommunikativ vosita vazifasini bajaradi.[1] Olimpiada maskotlari Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi tomonidan tasdiqlanadi va ular oʻyinlar marketingi, reklama kampaniyalari, esdalik sovgʻalari hamda turli axborot mahsulotlarida keng qoʻllaniladi. Maskotlarning asosiy vazifasi – Olimpiya oʻyinlarining gʻoyalarini, xususan, tinchlik, doʻstlik, hamkorlik va halol raqobat tamoyillarini yoshlar hamda keng jamoatchilik orasida targʻib qilishdir.[2] Shu bilan birga, maskotlar turizmni rivojlantirish, mezbon shahar imijini mustahkamlash hamda madaniy merosni xalqaro miqyosda tanitishda muhim ahamiyat kasb etadi.[3]

Tarixiy manbalarga koʻra, Olimpiada maskotlarining ilk namunalaridan biri 1968-yilgi 1968-yilgi qishki Olimpiya o‘yinlari (Grenobl) uchun yaratilgan changʻichi qahramon – Schuss hisoblanadi. Mazkur maskot rasmiy maqomga ega boʻlmagan boʻlsa-da, keyingi yillarda maskotlar anʼanasining shakllanishiga muhim turtki bergan. Rasmiy Olimpiada maskoti esa ilk bor 1972-yilgi 1972-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlari (Myunxen)da Waldi nomi bilan taqdim etilgan boʻlib, u rang-barang tusdagi taksa zotiga mansub it tasviri asosida yaratilgan.[4] Vaqt oʻtishi bilan Olimpiada maskotlari dizayni yanada murakkablashib, ularni yaratishda milliy folklor, zamonaviy dizayn, animatsiya sanʼati hamda marketing strategiyalaridan keng foydalanila boshlandi. Ayrim maskotlar bir nechta personajlardan iborat boʻlib, ular doʻstlik, jamoaviylik va turli madaniyatlar uygʻunligini ramziy tarzda ifodalaydi. 2010-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlaridan boshlab Olimpiya va Paralimpiya o‘yinlari maskotlari koʻpincha birgalikda ishlab chiqilib, umumiy konsepsiya asosida taqdim etilmoqda. Bu esa sportning inklyuzivlik tamoyillarini yanada keng targʻib qilishga xizmat qilmoqda.[5]

Bundan tashqari, Yoshlar Olimpiya o‘yinlari ham oʻz maskotlariga ega boʻlib, ular yosh avlod orasida sportga qiziqishni kuchaytirish, sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish hamda global sport madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Zamonaviy Olimpiada maskotlari nafaqat ramziy timsol, balki global brend elementiga aylangan boʻlib, ular orqali Olimpiya harakati qadriyatlari butun dunyoga keng tarqatilmoqda.

Olimpiada maskotlari

Oʻyinlar Shahar Nomi Turi Dizayner Ahamiyati (izoh) Rasm Manb.
1932-yilgi yozgi Olimpiada Amerika Qoʻshma Shtatlari Los-Anjeles Smoky It N/A Olimpiya oʻyinlari tarixida tirik hayvon boʻlgan yagona maskot. (norasmiy) [6]
1964 Yaponiya Tokio Kapa Kappa Nomaʼlum Yapon folkloridagi mifologik mavjudot. (norasmiy) [7]
1968-yilgi qishki Olimpiada Fransiya Grenobl Schuss Changʻichi Aline Lafargue Fransiya bayrogʻi ranglaridagi mavhum (abstrakt) qahramon. „Schuss“ nomi changʻida baland tezlikda tik pastga toʻgʻri sirgʻanishni anglatuvchi atamadan kelib chiqqan. (dastlab norasmiy, keyinchalik XOQ tomonidan tan olingan) [8][9]
1968-yilgi yozgi Olimpiada Meksika Meksiko Chac Mool Yaguar Nomaʼlum Pushti rangda tasvirlangan, chacmool uslubidagi yaguar. (norasmiy) [10]
1972-yilgi qishki Olimpiada Yaponiya Sapporo Takuchan Osiyo qora ayiği Seiko dizayn boʻlimi Oʻyinlar homiylari tomonidan yaratilgan va targʻib qilingan maskot. (norasmiy) [11]
1972-yilgi yozgi Olimpiada Germaniya Myunxen Waldi Taksa iti Elena Winschermann Bavariyada keng tarqalgan zot. U sportchilarga xos boʻlgan chidamlilik, qatʼiyat va epchillik kabi fazilatlarni ifodalagan. [9][12]
1976-yilgi qishki Olimpiada Avstriya Insbruk Schneemann and Sonnenweiberl Qorbobo va quyosh ayoli Walter Pötsch Schneemann (qorbobo) nomi nemis tilidagi „qorbobo“ soʻzidan olingan. U Alp togʻlariga xos anʼanaviy tirolcha shlyapa (qizil) kiygan. [8][9][13]
1976-yilgi yozgi Olimpiada Kanada Monreal Amik Qunduz Yvon Laroche, Pierre-Yves Pelletier, Guy St-Arnaud va George Huel Qunduz Kanadaning milliy ramzlaridan biri hisoblanadi. [9]
1980-yilgi qishki Olimpiada Amerika Qoʻshma Shtatlari Leyk-Plasid Roni Rakunun Donald Moss Yuz tuzilishi musobaqachilarning shlyapa va himoya koʻzoynagini eslatadi. Nom Adirondak togʻ tizmasi bilan bogʻliq. Dastlab „Rocky“ ismli tirik rakun maskot boʻlgan, biroq u nobud boʻlgach, Roni qahramoni yaratilgan. [8][9]
1980-yilgi yozgi Olimpiada Sovet Ittifoqi Moskva Misha (Misha) Jigarrang ayiq Viktor Chijikov "Rus ayiği" Sovet Ittifoqining milliy ramzi sifatida talqin qilingan. [9]
1984-yilgi qishki Olimpiada Yugoslaviya Sarayevo Vučko Boʻri Jože Trobec Boʻri Yugoslaviya ertaklarida tez-tez uchraydi hamda Dinar Alp togʻlarida keng tarqalgan. Maskot yumshoq va yoqimli qiyofada tasvirlanib, real boʻrilarga xos „yovuzlik“ obrazidan uzoqlashtirilgan. [8][9]
1984-yilgi yozgi Olimpiada Amerika Qoʻshma Shtatlari Los-Anjeles Sam Kal burgut Robert Moore (The Walt Disney Company) Amerika Qoʻshma Shtatlarining milliy qushi. [9]
1988-yilgi qishki Olimpiada Kanada Kalgari Hidy and Howdy Qutb ayiqlari Sheila Scott Gʻarbiy Kanadaning mehmondoʻstligini ifodalaydi. [8][9]
1988-yilgi yozgi Olimpiada Janubiy Koreya Seul Hodori (호돌이) Sibir yoʻlbarsi Hyun Kim Sibir yoʻlbarsi koreys afsonalari va rivoyatlarida muhim oʻrin tutadi. Hodori avval 1986-yilgi Osiyo o‘yinlari maskoti sifatida ham ishlatilgan. [9][14]
1992-yilgi qishki Olimpiada Fransiya Albertvil Magique Yulduzsimon inson / qor jinchasi Philippe Mairesse Ranglar Fransiya bayrogʻi ranglariga asoslangan. Magique oʻyinlar boshlanishidan ikki yil avval dastlabki maskot (togʻ echkisi) oʻrnini egallagan. [8][9]
1992-yilgi yozgi Olimpiada Ispaniya Barselona Cobi Kataloniya choʻpon iti Xavier Mariskal Avangard va kubizm ohangidagi uslubda chizilgan. [9]
1994-yilgi qishki Olimpiada Norvegiya Lillehammer Håkon va Kristin Inson qahramonlar Kari va Werner Grossman Vikingcha libosdagi ilk inson koʻrinishidagi Olimpiada maskotlari. Ular Hakon Hakonson va Kristin Sverrisdottir nomlari bilan atalgan. [8][9]
1996-yilgi yozgi Olimpiada Amerika Qoʻshma Shtatlari Atlanta Izzy Nomaʼlum John Ryan Kompyuter animatsiyasi orqali yaratilgan ilk Olimpiada maskoti. [9]
1998-yilgi qishki Olimpiada Yaponiya Nagano Snowlets: Sukki, Nokki, Lekki va Tsukki Boyqushlar Pierre-Laurent Thève / Landor Associates (Parij) Toʻrt boyqush mos ravishda olov, yer, havo va suv unsurlarini ifodalaydi. Ular dastlabki maskot – Snowple (lasicha) oʻrniga kiritilgan. [8][9]
2000-yilgi yozgi Olimpiada Avstraliya Sidney Olly ("Olympic"dan) Kukaburra Jozef Szekeres va Matthew Hatton Olimpiya ruhidagi saxovat va doʻstlik gʻoyasini ifodalaydi. [9]
Syd ("Sydney"dan) Oʻrdakburun Avstraliya xalqining quvnoqligi, kuch-gʻayrati va tabiat bilan uygʻunligini ifodalaydi.
Millie ("Millennium"dan) Exidna Yangi ming yillik (Millennium) gʻoyasini ifodalaydi. Uchala maskot ham Avstraliyada uchraydigan yovvoyi hayvonlar sifatida talqin qilingan.
Fatso the Fat-Arsed Wombat Vombat Roy and HG, Paul Newell Norasmiy boʻlsa-da, ommabopligi bilan rasmiy maskotlardan ham ustun boʻlib ketgan. (norasmiy) [15][16]
2002-yilgi qishki Olimpiada Amerika Qoʻshma Shtatlari Solt-Leyk-Siti Powder (a.k.a. Swifter) Snowshoe hare Steve Small, Landor Associates va Publicis Uch maskot ham Yuta shtatiga xos hayvonlar. Ularning nomlari shtat iqtisodiyotida muhim boʻlgan tabiiy resurslarga ishora qiladi. Mahalliy tub aholi rivoyatlaridagi obrazlar bilan bogʻlangan. Har birining boʻynida petroglif tasvirli tumor bor. [17][9][18]
Copper (Higher) Koyot
Coal (Stronger) Amerika qora ayiği
2004-yilgi yozgi Olimpiada Gretsiya Afina Athena va Phevos (Αθηνά και Φοίβος) Daidala Spyros Gogos Qadimgi yunon „daidala“ haykallarini eslatuvchi, zamonaviy uslubda talqin qilingan ikki bola qiyofasi. [9]
2006-yilgi qishki Olimpiada Italiya Turin Neve va Gliz Qor boʻlagi va muz kubi Pedro Albuquerque Nomlari mos ravishda „Qor“ va „Muz“ degan maʼnoni anglatadi. Dizaynlar xalqaro tanlov orqali tanlangan (gʻolib – Pedro Albuquerque). [8][9]
2008-yilgi yozgi Olimpiada Xitoy Pekin Beibei Koi Han Meilin Besh ism birgalikda „Beijing huan ying ni“ (北京欢迎你) – „Pekin sizni kutib oladi“ jumlasini hosil qiladi. Har biri Olimpiya halqalari va Feng Shui unsurlarini ifodalaydi. [9]
Jingjing Katta panda
Huanhuan Olimpiya olovi
Yingying Tibet antilopasi
Nini Qaldirgʻoch
2010-yilgi qishki Olimpiada Kanada Vankuver Miga Dengiz ayiği Meomi Design Orka va kermode ayiği aralashmasi sifatida talqin qilingan. [9]
Quatchi Sasquatch Kanada mifologiyasidagi afsonaviy maxluq.
Mukmuk Vankuver oroli marmoti Rasmiy maskot emas, biroq „sidekick“ (hamroh qahramon) sifatida koʻrsatilgan. [19]
2012-yilgi yozgi Olimpiada Birlashgan Qirollik London Wenlock Poʻlat tomchisi (koʻz oʻrnida kamera linzasi) Iris Much Wenlock qishlogʻi (Shropshire) nomi bilan atalgan; u XIX asrda Wenlock Olympian Games musobaqalariga mezbonlik qilgan. Shuningdek, Buyuk Britaniyada Sanoat inqilobi boshlanganini ramziy ifodalaydi. [9][20][21]
2014-yilgi qishki Olimpiada Rossiya Sochi Bely Mishka, Leopard va Zaika (Leopard, Zayka, Beliy Mishka) Qutb ayiği, qor barsi va quyon Silvia Petrova, Vadim Pak, Oleg Serdechny Ommaviy ovoz berish orqali tanlangan ilk Olimpiada maskotlari. [8][9]
Zoich (Zoych) Koʻk, moʻynali qurbaqa (gʻalati koʻzli) Yegor Zhgun Maskot boʻyicha ovoz berishni targʻib qilish uchun yaratilgan, „norozilik ovozi“ sifatida ham talqin qilingan obraz. (norasmiy) [22]
2016-yilgi yozgi Olimpiada Braziliya Rio-de-Janeyro Vinicius Braziliya sutemizuvchilarining gibrid timsoli Luciana Eguti va Paulo Muppet Braziliya faunasidan ilhomlangan. Nom shoir va bossa-nova bastakori Vinisius de Moraes sharafiga qoʻyilgan; tanlov ommaviy ovoz berish orqali hal qilingan. [9]
2018-yilgi qishki Olimpiada Janubiy Koreya Pyeongchang Soohorang (수호랑) Oq yoʻlbars MASS C&G Koreys mifologiyasida yoʻlbars himoya, kuch va ishonch ramzidir. Nom „Sooho“ (himoya) va „Rang“ (yoʻlbars soʻzi hamda Gangvon provinsiyasi xalq qoʻshigʻi nomi) birikmasidan tuzilgan. [8][9]
2020-yilgi yozgi Olimpiada Yaponiya Tokio Miraitowa (ミライトワ) Robot Ryo Taniguchi Superqahramon uslubida yaratilgan robot. U anʼana va innovatsiya uygʻunligini ifodalaydi. Maskot Yaponiya boʻylab maktab oʻquvchilari taqdim etgan chizmalardan saralab olingan. [9]
2022-yilgi qishki Olimpiada Xitoy Pekin Bing Dwen Dwen (冰墩墩) Katta panda Cao Xue Muz „kostyum“ va oltin yurak timsoli bilan yaratilgan panda qishki sport turlariga mehr qoʻygan obraz sifatida talqin qilingan; u Olimpiya ruhini targʻib etadi. [9]
2024 Fransiya Parij Olimpiya Phryge Frigiya qalpogʻi Gilles Deleris Fransuz inqilobi ramzlaridan biri boʻlgan frigiya qalpogʻiga asoslangan. [23][24]
2026 Italiya Milan–Kortina-dʼampetsso Tina Lasicha (stoat) Calabriya (Taverna)dagi „Istituto Comprensivo“ oʻquvchilari "Tina" nomi mezbon shaharlardan biri – Cortina d’Ampezzo nomidan qisqartirib olingan. [25]

Yoshlar Olimpiadasi maskotlari

Oʻyinlar Shahar Nomi Turi Dizayner Mazmuni va ahamiyati Rasm Manb.
2010-yilgi yozgi Yoshlar Olimpiadasi Singapur Lyo va Merly Qizil rangdagi erkak sher (Lyo) va koʻk rangdagi urgʻochi merlayon (Merly) Cubix International Lyo – Singapurning „Sher shahri“ (Lion City) laqabiga, Merly esa mamlakatning milliy timsollaridan biri boʻlgan merlayonga ishora qiladi. [26]
2012-yilgi qishki Yoshlar Olimpiadasi Insbruk Yoggl Alp shamoasi (togʻ echkisimon yovvoyi hayvon) Florencia Demaría va Luis Andrés Abbiati (Argentina) Yoggl ushbu oʻyinlar mezbon shahri – Insbrukning togʻ-alp muhitini va xarakterini ramziy ifodalaydi. [27]
2014-yilgi yozgi Yoshlar Olimpiadasi Nankin Lele (砳砳) Yuxua toshi (tosh timsoli) Cui Xinye Lele Nankinga xos noyob tabiiy xususiyat – „Rain-Flower Pebble“ (baʼzan „daryo toshi“ deb tarjima qilinadi)dan ilhomlangan. Maskot dizayni toshning odatiy shaklini ijodiy tarzda qayta talqin qiladi va emblema ranglar palitrasini aks ettiradi. „Lele“ nomi toshlarning bir-biriga urilishi tovushini eslatadi; talaffuzi esa xitoy tilida „baxt“ yoki „quvonch“ maʼnosini beruvchi soʻzga yaqin. [28]
2016-yilgi qishki Yoshlar Olimpiadasi Lillehammer Sjogg Silovsin (lynx) Line Ansethmoen "Sjogg" nomi Gudbrandsdal lahjalarida (Gudbrandsdalsmål) „qor“ degan maʼnoni anglatadi. [29]
2018-yilgi yozgi Yoshlar Olimpiadasi Buenos-Ayres Pandi Yaguar Human Full Agency "Pandi" nomi yaguarning ilmiy nomi – Panthera onca soʻzlaridan (Pan boʻlagi) hamda maskotning „raqamli dunyo“ bilan bogʻliqligi gʻoyasidan tuzilgan. [30][31]
2020-yilgi qishki Yoshlar Olimpiadasi Lozanna Yodli Sigir, echki va Sankt-bernard iti timsollaridan yaratilgan gibrid qahramon ERACOM Yodli Shveysariya togʻlarida koʻp uchraydigan hayvonlar – sigir, echki va Sankt-bernard zotidagi it obrazlarini uygʻunlashtiradi. Nomi yodel (yodl) kuylash anʼanasiga ishora qiladi. [32]
2024-yilgi qishki Yoshlar Olimpiadasi Gangvon viloyati (Janubiy Koreya) Moongcho Qor boʻlagi (qahramon) Soo-Yeon Park Moongcho obrazi Soohorang va Bandabi qahramonlari oʻrtasidagi qorboʻron oʻyinida (snowball fight) paydo boʻlgan qor boʻlagi sifatida tasavvur qilingan. [33]
2026-yilgi yozgi Yoshlar Olimpiadasi Dakar Ayo Sher (qahramon) Ndeye Mariama Diop Ayo – anʼanaviy tingandé bosh kiyimini kiygan yosh sher sifatida tasvirlangan (bu bosh kiyim fula xalqida uchraydi). „Ayo“ soʻzi yoruba tilida „quvonch“ degan maʼnoni anglatadi. [34]

Manbalar

  1. ↑ „Olympic Mascots“. International Olympic Committee (2024-yil 9-avgust).
  2. ↑ „Olympic Marketing Facts“. IOC (2024-yil 9-avgust).
  3. ↑ „The Olympic Museum“. Olympic Museum (2024-yil 9-avgust).
  4. ↑ „Games Mascots“. Olympics.com (2024-yil 9-avgust).
  5. ↑ „Paralympic Mascots“. International Paralympic Committee (2024-yil 9-avgust).
  6. ↑ „Smoky Quits Olympic Village: Mascot Settles Down in New Home“. Los Angeles Times (1932-yil 23-sentyabr), s. 36. 2024-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  7. ↑ „Tokyo 1964 – Mythological Creature (unofficial mascot)“. TheOlympicDesign. 2024-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-avgust.
  8. ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 „Factbox - Mascots at Winter Olympics through the years“ (en-GB). Reuters (2018-yil 12-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 18-noyabr.
  9. ↑ 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 9,15 9,16 9,17 9,18 9,19 9,20 9,21 9,22 9,23 9,24 9,25 9,26 „A look back at Olympic mascots through the years | NBC Olympics“ (en). www.nbcolympics.com. 2024-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  10. ↑ „Mexico 1968 – Chac Mool (unofficial mascot)“ (en-US). theolympicdesign – Olympic Design Webseite!. 2024-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  11. ↑ „Sapporo 1972 – Takuchan (unofficial mascot)“. TheOlympicDesign. 2024-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-avgust.
  12. ↑ „Photos and History“. International Olympic Committee (2020-yil 17-dekabr). 2024-yil 14-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-yanvar.
  13. ↑ „Innsbruck 1976 – Mascot Schneemandl“. theolympicdesign. 2024-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 29-sentyabr.
  14. ↑ „History of Asian Games“. insidethegames.biz. 2024-yil 14-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  15. ↑ „Fatso the Wombat goes wandering“ (en). NewsComAu. 2020-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 28-fevral.
  16. ↑ „The Rise of Fatso - The Fat Arsed Sydney Olympics Wombat“ (en). www.strategicresources.com.au. 2024-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 28-fevral.
  17. ↑ Utah Travel Industry. „2002 Winter Olympics: Emblems and Mascots“. 2010-yil 21-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-noyabr.
  18. ↑ Salt Lake Organizing Committee. Reach: An Educators Guide to the Olympic Winter Games and Paralympic Winter Games of 2002, 2001 — 16-bet. Qaraldi: 2010-yil 20-oktyabr (2010-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan). 
  19. ↑ Lee, Jeff „Free Mukmuk: the 'other' Olympic mascot“. Ottawa Citizen (2008-yil 10-fevral).
  20. ↑ „2012 London Mascots launched to the World“. 2010-yil 28-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 21-oktyabr.
  21. ↑ Farquhar, Gordon. „London 2012 unveils Games mascots Wenlock and Mandeville“. BBC (2010-yil 19-may). 2010-yil 22-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 19-may.
  22. ↑ Ohlheiser, Abby „The Story of Zoich, Sochi's Bizarro 'Protest' Mascot, Who Was Created by Moscow“ (en). The Atlantic (2014-yil 6-fevral). 2025-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  23. ↑ „Avec ses produits dérivés, Paris 2024 veut faire sauter la banque“ (2021-yil 29-oktyabr). 2023-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 4-noyabr.
  24. ↑ Belam, Martin. „Meet the Phryges: Paris 2024 Olympic and Paralympic mascots unveiled“ (en-GB). The Guardian (2022-yil 14-noyabr). 2022-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  25. ↑ Fenton, Caela „Meet Tina and Milo, the mascots for Milano Cortina 2026“ (en-US). Team Canada – Official Olympic Team Website (2024-yil 8-fevral). 2025-yil 20-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  26. ↑ „Singapore unveil mascots for 2010 Youth Olympics“. insidethegames.biz (2009-yil 27-noyabr). 2024-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  27. ↑ „Innsbruck 2012 Youth Olympic Games mascot unveiled“. insidethegames.biz (2011-yil 10-fevral). Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  28. ↑ „Nanjing 2014 Youth Olympic Games Mascot Unveiled“. International Olympic Committee. Qaraldi: 2015-yil 22-oktyabr.
  29. ↑ „Lillehammer 2016 mascot named Sjogg“. insidethegames.biz (2014-yil 12-dekabr). 2024-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  30. ↑ „Buenos Aires 2018 unveils #Pandi the jaguar as official mascot“. insidethegames.biz (2018-yil 29-may). Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  31. ↑ „Buenos Aires 2018 presents mascot for Youth Olympic Games – Trackalerts.com, track and field news website“ (en-US) (2018-yil 29-may). Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.[sayt ishlamaydi]
  32. ↑ „Yodli unveiled as mascot for Lausanne 2020 Winter Youth Olympic Games“. insidethegames.biz (2019-yil 8-yanvar). 2019-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  33. ↑ „Designer of Gangwon 2024's official mascot reflects on journey : Korea.net : The official website of the Republic of Korea“ (en). korea.net. 2024-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 2-avgust.
  34. ↑ „Dakar 2026 mascot unveiled: Meet Ayo“. olympics.com (2025-yil 31-oktyabr). 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Olimpiada_maskotlari&oldid=676676" dan olindi