Oeneis tarpeja
| Oeneis tarpeja | |
|---|---|
 | |
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Boʻgʻimoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Turkum: | Kapalaklar |
| Oila: | Nimfalidlar |
| Kenja oila: | Satyrinae |
| Urugʻ: | Oeneis |
| Turlari: | tarpeja |
| Binar nomi | |
|
Oeneis tarpeja (Pallas, 1771[1]) | |
| Sinonimlari | |
|
Roʻyxat
| |
Oeneis tarpeja — Nimfalidlar oilasiga mansub kapalak turi. U Kavkaz va Volga boʻyidan tortib, Qozogʻiston va janubiy Sibir orqali Amur viloyati va Mongoliyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi. Ukrainada esa bu tur XX asrning oʻrtalarida butunlay yoʻqolib ketgan. Uning yashash muhiti asosan dasht tekisliklari va togʻ etaklaridan iborat.
Qanotlarining kengligi 45–50 mm atrofida boʻladi. Kattalari iyun-iyul oylarida uchadi.
Qurtchalari Poa avena va Festuca ovina oʻsimliklari bilan oziqlanadi[2].
Biologiyasi
Bu kapalak yiliga faqat bir marta uchadi. Dasht va oʻrmon-dasht hududlarida odatda may oyining oʻrtalaridan iyun oyining oʻrtalarigacha uchraydi. Bahor sovuq kelib, uzoq davom etsa, iyun oxirigacha ham uchishi mumkin. Katta Kavkazda esa biroz kechroq — iyun oʻrtasidan iyul oʻrtasigacha uchadi.
Dashtlarda bu kapalaklar koʻpincha boʻr tuproqli joylarda, oʻt-oʻlan orasida uchraydi. Oʻrmon-dasht hududida esa quyosh yaxshi tushadigan, quruq va ochiq polyanalarni yaxshi koʻradi. Elbrus togʻi atrofida esa toshloq, quruq va gʻalladosh oʻtlar oʻsgan yonbagʻirlarda yashaydi. Kunduzi koʻpincha qalin oʻt orasida yashirinib oʻtiradi. Erkaklari esa urgʻochisini topish uchun tinmay parvoz qiladi.
Qurtchalari qoʻyoncha va qoʻngʻirbosh kabi oʻtlar bilan oziqlanadi. Qish faslini gʻumbaklik holida oʻtkazadi.
Kenja turlari
- Oeneis tarpeja tarpeja — janubi-sharqiy Yevropa, shimoliy Kavkaz, janubiy Ural, janubi-gʻarbiy Sibir, Oltoy, shimoliy va sharqiy Qozogʻiston, gʻarbiy Mongoliya, shimoli-gʻarbiy Xitoy
- Oeneis tarpeja baueri (Lukhtanov & Eitschberger, 2000) — Tiva
- Oeneis tarpeja grossi (Eitschberger & Lukhtanov, 1994) — Buryatiya, Chita, shimoliy Mongoliya
Manbalar
- ↑ „Oeneis Hübner, [1819“] at Markku Savelaʼs Lepidoptera and Some Other Life Forms
- ↑ Russian Insects