Oʻzbekiston aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi
| Turi | Nodavlat notijorat tashkiloti |
|---|---|
| Maqomi | amalda |
| Maqsadi | Oʻzbekistonda Aralash jang sanʼatini rivojlantirish, ommalashtirish va tartibga solish |
| Ishga tushgan sanasi | 2019-yil 23-oktyabr |
| Joylashuvi | Toshkent shahri |
| Hududiy xizmati |
 Oʻzbekiston |
| Bosh kotib | Xojiakbar Hakimov |
| Rais | Aziz Toshpoʻlatov |
| Aʼzolari |
Xalqaro aralash jang sanʼatlari federatsiyasi (IMMAF) Osiyo aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi (AMMA) |
| Til(lar)i |
Oʻzbek Rus Ingliz |
Oʻzbekiston aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi (inglizcha: Uzbekistan Mixed Martial Arts Association) — Oʻzbekistonda aralash jang sanʼatlarini rivojlantirish, sportchilarni tayyorlash hamda milliy va xalqaro MMA musobaqalaridagi ishtirokni muvofiqlashtiruvchi sport tashkiloti. Assotsiatsiya Xalqaro aralash jang sanʼatlari federatsiyasi — IMMAFning Oʻzbekistondagi aʼzo tashkiloti hisoblanadi.[1] Assotsiatsiya 2019-yil 23-oktyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan.[2] Tashkilotning asosiy vazifalari havaskor va professional MMA sportchilarini tayyorlash, mamlakat chempionatlari va hududiy musobaqalarni oʻtkazish, murabbiylar hamda hakamlar malakasini oshirish va Oʻzbekiston terma jamoalarining xalqaro musobaqalardagi ishtirokini taʼminlashdan iborat.[2]
Tarixi
Tashkil etilishi
Oʻzbekiston aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi 2019-yilda tashkil etilgan. Tashkilot 2019-yil 23-oktyabrda davlat roʻyxatidan oʻtkazilib, Oʻzbekistonda MMAni rasman boshqaruvchi tashkilot sifatida faoliyat boshlagan.[2] 2019-yil 10-noyabr kuni oʻtkazilgan assotsiatsiya yigʻilishida Otabek Umarov tashkilotning birinchi prezidenti etib saylandi.[3] Assotsiatsiyaning ilk rahbariyati tarkibiga MMA jangchisi Murod Xontoʻrayev vitse-prezident va Zafar Qahramonov ijrochi direktor sifatida kirgan.[4] Assotsiatsiya tashkil etilganidan keyin Toshkentda GFC-20 professional MMA turniri va mamlakat chempionati oʻtkazildi. GFC-20 turnirida rossiyalik sobiq UFC chempioni Xabib Nurmagomedov ham faxriy mehmon sifatida qatnashgan.[5]
Xalqaro federatsiyalarga qoʻshilishi
2020-yil 9-fevral kuni Oʻzbekiston MMA assotsiatsiyasi IMMAF kengashi tomonidan tashkilotga kuzatuvchi maqomidagi yangi aʼzo sifatida qabul qilindi.[6] Shu yigʻilish doirasida Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Tojikiston vakillarini birlashtiruvchi Markaziy Osiyo MMA tuzilmasi shakllantirildi. Otabek Umarov yangi tuzilmaning rahbari etib saylandi.[7] 2021-yilda Nukus shahrida assotsiatsiya va IMMAF ishtirokida aralash jang sanʼatlari boʻyicha birinchi Markaziy Osiyo chempionati tashkil etildi. Musobaqada Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Tojikiston va Ozarbayjondan jami 54 nafar sportchi qatnashgan.[8] 2022-yilda Oʻzbekiston MMA assotsiatsiyasi Osiyo MMA federatsiyasini tashkil etgan milliy federatsiyalardan biri boʻldi.[9]
2024-yilgi jahon chempionati
2024-yil 5—10-noyabr kunlari Toshkent shahrida IMMAF aralash jang sanʼatlari boʻyicha kattalar va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati oʻtkazildi. Bu Oʻzbekiston mezbonlik qilgan birinchi IMMAF jahon chempionati edi.[10] Chempionatda qariyb 70 mamlakatdan 800 ga yaqin sportchi ishtirok etdi.[11] Oʻzbekiston 70 nafar sportchidan iborat eng katta terma jamoalaridan biri bilan qatnashdi va umumjamoa medallar jadvalida birinchi oʻrinni egalladi.[12] Jahon chempionati vaqtida, 2024-yil 5-noyabr kuni Toshkentda Osiyo MMA federatsiyasining saylov konferensiyasi ham oʻtkazildi. Unda Osiyo mamlakatlarining milliy MMA federatsiyalari vakillari qatnashgan.[13]
Rahbariyatning yangilanishi
2025-yil 8-oktyabr kuni assotsiatsiyaning navbatdan tashqari hisobot-saylov konferensiyasi oʻtkazildi. Konferensiyada Oʻzbekiston ichki ishlar vaziri, general-leytenant Aziz Tashpo'latov assotsiatsiya raisi etib bir ovozdan saylandi. [14] Konferensiyada assotsiatsiya rahbariyati qayta shakllantirilib, hududiy boʻlimlar faoliyatini rivojlantirish, yosh sportchilarni saralash, murabbiy va hakamlar malakasini oshirish hamda xalqaro musobaqalarda ishtirokni kengaytirish ustuvor vazifalar sifatida belgilandi.[15] Assotsiatsiyaning hududiy boʻlimlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Oʻzbekiston viloyatlarida MMA chempionatlari, saralash musobaqalari hamda oʻquv-seminarlarini tashkil etadi. Jumladan, 2025-yilda Namangan va Sirdaryo viloyatlarida kattalar va yoshlar oʻrtasida hududiy chempionatlar oʻtkazilgan.[16][17]
2026-yilgi Osiyo chempionatlari
2026-yil 18—20-may kunlari Toshkentdagi Olimpiya shaharchasida aralash jang sanʼatlari boʻyicha ikkinchi Osiyo yoshlar chempionati oʻtkazildi. Musobaqalar Modern MMA va Traditional MMA yoʻnalishlarida tashkil etildi.[18]
22—24-may kunlari esa Toshkentda kattalar oʻrtasidagi toʻrtinchi Osiyo MMA chempionati boʻlib oʻtdi. Turnir Aichi–Nagoya 2026 Osiyo oʻyinlari va Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlari uchun rasmiy saralash musobaqasi sifatida oʻtkazildi.[19]
Chempionat doirasida assotsiatsiya raisi Aziz Tashpulatov va Osiyo MMA assotsiatsiyasi prezidenti Gordon Tang oʻrtasida uchrashuv oʻtkazilib, Osiyoda MMAni rivojlantirish, xalqaro musobaqalarni tashkil etish va sportchilar tayyorlash boʻyicha hamkorlik masalalari muhokama qilindi.[20]
Osiyo oʻyinlaridagi ishtiroki
Aralash jang sanʼatlari 2026-yil 19-sentyabrdan 4-oktyabrgacha Yaponiyaning Aichi va Nagoya shaharlarida oʻtkaziladigan XX yozgi Osiyo oʻyinlari dasturiga ilk bor medal sport turi sifatida kiritildi. MMA musobaqalari jangovar sport turlari tarkibida oltita yoʻnalish boʻyicha oʻtkazilishi belgilandi.[21][22]
2026-yil may oyida Toshkentda oʻtkazilgan Osiyo chempionati Aichi–Nagoya 2026 Osiyo oʻyinlari uchun rasmiy saralash musobaqalaridan biri boʻldi. Oʻzbekiston MMA terma jamoasi ushbu saralash musobaqasida qatnashdi.[23]
Faoliyati
Assotsiatsiya faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
- Oʻzbekistonda havaskor MMA musobaqalarini tashkil etish;
- milliy terma jamoalarni shakllantirish va xalqaro chempionatlarga tayyorlash;
- bolalar va yoshlar MMA sportini rivojlantirish;
- murabbiylar, hakamlar va boshqa sport mutaxassislarini tayyorlash;
- hududiy assotsiatsiyalar va sport klublari faoliyatini muvofiqlashtirish;
- MMA boʻyicha yagona sport qoidalari va xavfsizlik talablarini joriy etish;
- IMMAF hamda Osiyo MMA tashkilotlari bilan xalqaro hamkorlikni rivojlantirish;
- sportchilar orasida antidoping qoidalari va sport etikasi talablarini targʻib qilish.[2]
Assotsiatsiya tomonidan murabbiylar va hakamlar uchun nazariy-amaliy seminarlar ham tashkil etiladi. Bunday seminarlarda sportchilarni tayyorlash, janglarni boshqarish, hakamlik, xavfsizlik va sport etikasi masalalari oʻrgatiladi.[24]
Rahbarlari
| № | Rahbar | Lavozim | Faoliyat davri | Izoh |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Otabek Umarov | Prezident | 2019—2020 | Assotsiatsiya asoschisi va birinchi rahbari |
| 2 | Aziz Toshpoʻlatov | Rais | 2025-yildan | 2025-yil 8-oktyabrda saylangan |
| 3 | Xojiakbar Hakimov | Bosh kotib | 2025-yildan | 2025-yil 8-oktyabrda saylangan |
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „National Federations“ (en). International Mixed Martial Arts Federation. Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „IMMAF welcomes the Uzbekistan MMA Association“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2020-yil 27-may). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Otabek Umarov Oʻzbekiston Aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi prezidenti etib saylandi“ (uz). Gazeta.uz (2019-yil 11-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Bakhodir Kurbanov and Otabek Umarov meet with MMA wrestlers“ (en). UzDaily (2020-yil 18-avgust). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Habib Nurmagomedov: UFC bilan kelishilsa, Humo Arenada jang oʻtkazishga roziman“ (uz). Zamin.uz. Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „IMMAF Board approves 2020 action plans and welcomes Uzbekistan as new member“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2020-yil 9-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Otabek Umarov xalqaro tashkilot rahbariga aylandi“ (uz). Kun.uz (2020-yil 9-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „IMMAF President concludes successful meetings with stakeholders in Uzbekistan“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2021-yil 13-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Asian MMA Federation formally launches in Tajikistan“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2022-yil 2-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „IMMAF announces 2024 World Championships in Tashkent, Uzbekistan“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2024-yil 30-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Tashkent hosts World Mixed Martial Arts Championship“ (en). Government portal of the Republic of Uzbekistan (2024-yil 6-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Uzbekistan emulates 2024 Olympic success with best IMMAF Championships to date“ (en). International Mixed Martial Arts Federation (2024-yil 14-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Asia MMA Federation hosts general assembly during IMMAF World Championships“ (en). International Mixed Martial Arts Federation. Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Ichki ishlar vaziri Aziz Tashpulatov Oʻzbekiston aralash jang sanʼatlari assotsiatsiyasi raisi etib saylandi“ (uz). Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi (2025-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Министр внутренних дел Азиз Ташпулатов избран председателем Ассоциации смешанных боевых искусств Узбекистана“ (ru). Oʻzbekiston Respublikasi Hukumat portali (2025-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Namangan region hosted the Adult Mixed Martial Arts Championship“ (en). Government portal of the Republic of Uzbekistan. Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „A regional Mixed Martial Arts Championship was held in Sirdarya“ (en). Government portal of the Republic of Uzbekistan (2025-yil 12-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „The 2nd AMMA Youth Championship 2026 concludes in Uzbekistan“ (en). Asian Mixed Martial Arts Association (2026-yil 24-may). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „4th AMMA Championship — Official Asian Games and AIMAG Qualifier“ (en). Sportdata (2026-yil 22-may). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Uzbekistan and Asian MMA Federation discuss development of mixed martial arts in Asia“ (en). UzDaily (2026-yil 24-may). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „OCA confirms cricket and MMA for Asian Games 2026“ (en). Olympic Council of Asia (2025-yil 2-may). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „OCA prepares for two key meetings on road to Asian Games 2026“ (en). Olympic Council of Asia (2025-yil 29-aprel). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „Aralash jang sanʼati boʻyicha Osiyo chempionatining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi“ (uz). Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi. Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.
- ↑ „The Academy of the MIA hosted a seminar for coaches and referees“ (en). Government portal of the Republic of Uzbekistan (2025-yil 20-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 6-iyun.