Nymphalis vaualbum

Compton tortoiseshell
	; Temagami
Ilmiy tasniflash
Olam:	Animalia
Tip:	Arthropoda
Sinf:	Insecta
Turkum:	Lepidoptera
Oila:	Nymphalidae
Urugʻ:	Nymphalis
Binar nomi
	''Nymphalis vaualbum''; (([Denis va Schiffermüller], 1775))
Xilma-xillik
	Kenja turlar: N. vaualbum j-album (Boisduval va Le Conte, 1835); N. vaualbum l-album (Esper, 1781); N. vaualbum samurai (Fruhstorfer, 1907);
Sinonimlari
	Papilio vau album Polygonia vau-album; Roddia vaualbum; Papilio l-album; Vanessa l-album; Polygonia l-album; Nymphalis l-album; Roddia l-album; Roddia j-album;

Nymphalis vaualbum yoki N. l-album, Compton tortoiseshell^[1]^[4]^[5], shuningdek false comma nomlari bilan tanilgan, Nymphalidae oilasiga mansub kapalak turidir.

Taksonomiyasi

Nymphalis l-album nomi keng qoʻllanadigan Nymphalis vaualbum nomidan koʻra toʻgʻri ekanligi haqidagi qarash vaualbum tavsifida na tavsifiy maʼlumot, na nomenklaturaviy tip namunasi mavjud emasligi aniqlangach asosli deb topilgan. Shu sababli vaualbumni nomen nudum deb hisoblash va Nymphalis l-album nomiga ustuvorlik berish mumkin^[6].

Tavsifi

Fayl:Nymphalis vaualbum -Kagawa-Japan- March 31 2021.webm

Qanotlarining kengligi 2,5–3,0625 dyuym (6,4–7,8 sm)ni tashkil etadi. Qanotlarining ustki tomoni toʻq sariq-jigarrang boʻlib, qanot asoslari toʻqroq va qora dogʻlar bilan qoplangan. Ham oldingi, ham orqa qanotida bittadan oq kostal dogʻ mavjud.

Qanotlarning ostki tomoni kulrang va jigarrang tuslarning aralashmasidan iborat boʻlib, asoslari va chetlari toʻq rangda. Fon rangi kulrang-jigarrang yoki och jigarrang boʻlishidan qatʼi nazar, erkaklarida toʻq shokolad-jigarrang diskoidal qism bilan nisbatan ochroq postdiskal qism oʻrtasidagi farq juda yaqqol, urgʻochilarida esa bu farq unchalik sezilarli emas.

Orqa qanotning ostki tomonida S4 qismida katakka tutashgan V shaklidagi oq belgi mavjud. Ayrim namunalarda bu „V“ belgisi chiziqcha, „L“, „C“ yoki „J“ shakliga almashishi mumkin. U atigi bir necha oq tangachadan iborat boʻlishi yoki umuman boʻlmasligi ham mumkin. Ushbu belgi erkaklarida ancha yaqqol koʻrinadi^[7]. Ushbu V shaklidagi belgi Polygonia c-album turida ham uchraydi va turning false comma nomi bilan atalishiga sabab boʻlgan.

Tarqalishi

Tur Shimoliy yarimsharning keng hududlarida bargli va ignabargli oʻrmonlarda uchraydi. Nominativ kenja turi (N. v. l-album) butun Markaziy Osiyo boʻylab tarqalgan.

N. v. j-album kenja turining tarqalish hududi Alyaska va Kanadadan janubda Montana va Vayominggacha boʻlgan hududlarni qamrab oladi. Sharqda Yangi Angliya va sharqiy Kanadagacha, janubda esa Shimoliy Karolina va Missurigacha tarqalgan. Ular kamdan-kam hollarda Nyufaundlend va Labrador, Nebraska va Floridaga koʻchib boradi.

Tur Palearktikada ham — Sharqiy Yevropa, Ruminiya, Ukraina, Rossiyaning janubiy qismida, Uralning gʻarbiy hududlarigacha, Sibirning janubiy qismidan Himolay va Yaponiyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi.^[8]

Hayot sikli

Voyaga yetgan urgʻochisi tuxumlarini oziqa oʻsimligiga toʻda holida qoʻyadi. Tuxumlar ochib chiqqach, qurtlar gʻumbakka aylanguniga qadar birgalikda oziqlanadi. Tur yiliga bir avlod beradi.

Lichinkalarining oziqa oʻsimliklari

Voyaga yetgan turlarining oziqasi

O‘simlik shirasi
Chirigan mevalar
Tol nektari

Galereya

Adabiyotlar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Compton Tortoiseshell, Butterflies of Canada
↑ International Entomological Society; Rühl, Fritz; Rühl, Marie. Societas entomologica, Smithsonian Libraries, Stuttgart [etc.] A. Kernan [etc.], 1886.
↑ ^3,0 ^3,1 „Polygonia vau-album“. The Global Lepidoptera Names Index. Natural History Museum (2003). Retrieved April 21, 2018.
↑ „Butterflies and Moths of North America (Compton Tortoiseshell)“. Montana State University. 2008-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 15-oktyabr.
↑ Kaufman, Kenn; Brock, Jim P. „Tortoiseshells“, . Kaufman Field Guide to Butterflies of North America. Houghton Mifflin Company, 2003 — 200-bet. ISBN 978-0-618-76826-4.
↑ „Species Nymphalis l-album - Compton Tortoiseshell - BugGuide.Net“. Qaraldi: 2015-yil 18-iyul.
↑ Martin Gascoigne-Pees, Colin Wiskin, Milan Đurić and Duncan Trew, 2014 The lifecycle of Nymphalis vaualbum ([Denis & Schiffermüller], 1775) in Serbia including new records and a review of its present status in Europe Nachr. entomol. Ver. Apollo, N. F. 35 (1/2): 77–96 (2014).pdf
↑ „Species“. Butterfly Conservation Armenia.

[CBIF-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 Compton Tortoiseshell, Butterflies of Canada

[2] International Entomological Society; Rühl, Fritz; Rühl, Marie. Societas entomologica, Smithsonian Libraries, Stuttgart [etc.] A. Kernan [etc.], 1886.

[lep-3] 3,0 ^3,1 „Polygonia vau-album“. The Global Lepidoptera Names Index. Natural History Museum (2003). Retrieved April 21, 2018.

[4] „Butterflies and Moths of North America (Compton Tortoiseshell)“. Montana State University. 2008-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 15-oktyabr.

[5] Kaufman, Kenn; Brock, Jim P. „Tortoiseshells“, . Kaufman Field Guide to Butterflies of North America. Houghton Mifflin Company, 2003 — 200-bet. ISBN 978-0-618-76826-4.

[6] „Species Nymphalis l-album - Compton Tortoiseshell - BugGuide.Net“. Qaraldi: 2015-yil 18-iyul.

[7] Martin Gascoigne-Pees, Colin Wiskin, Milan Đurić and Duncan Trew, 2014 The lifecycle of Nymphalis vaualbum ([Denis & Schiffermüller], 1775) in Serbia including new records and a review of its present status in Europe Nachr. entomol. Ver. Apollo, N. F. 35 (1/2): 77–96 (2014).pdf

[8] „Species“. Butterfly Conservation Armenia.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]