Novqat (shahar)
Novqat qirgʻizcha: Ноокат | |
|---|---|
| shahar | |
 Gerb | |
| 40°16′0″N 72°36′0″E / 40.26667°N 72.60000°E | |
| Mamlakat | Qirgʻiziston |
| viloyat | Oʻsh viloyati |
| {{{tuman_turi}}} | Novqat tumani |
| Hukumat | |
| Asos solingan | 1928 |
| Qachondan beri shahar | 2003 |
| Maydon | 326 km2 (126 kv mi) |
| Markazi balandligi | 1802 m |
| Rasmiy til(lar)i | qirgʻiz |
| Aholisi (2009) |
14 371[1] |
| Milliy tarkib | oʻzbeklar, qirgʻizlar |
| Vaqt mintaqasi | UTC+6 |
| Telefon kodi | +996 3230 |
| Pochta indeks(lar)i | 723400723401 723402 |
| Avtomobil kodi | O |
|
| |
Novqat (qirgʻizcha: Ноокат) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyatidagi shahar. Novqat tumaning maʼmuriy markazi. Novqat soʻzi aslida „Navkat“-"Yangi shahar" degani. Uni ayrim oʻzbek va qirgʻizlar oʻz tillariga moslab „Nooqat“, „Novqat“ deb talaffuz qilishgan. Novqat shahrida oʻzbek, tojik va qirgʻizlar yashab kelmoqdalar. Asosan oʻzbek millatiga mansub aholi istiqomat qiladi. Novqat oʻzbeklari Margʻilon shevasida gapiradilar. Aholisi dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik, savdo-sotiq, doʻkondorlik va muhojirlik bilan shugʻullanadi. Rus imperiyasi va SSSR davrida bu hududga bir qancha rus, Ukrain, tatar, turk va yunon millatlari koʻchirib keltirilgan. Ular asosan, Novqat gʻarbidagi adirli hududga joylashtiriladi. Bu yer keyinchalik, Yangi Novqat (Jani Nookat) deb atala boshlandi. Novqat qadimgi aholi manzilgohlaridan boʻlib, miloddan avvalgi asrlarda ham mavjud boʻlgan. Aleksandr Makedonskiy Oʻrta Osiyoga xususan Fargʻona vodiysiga yurishi davrida ham shahar bor edi. Novqat qir qancha arab, xitoy va rus geograflari tomonidan ham esga olinadi. „Hudud-ul Olam“ asarining Movarounnahr bobida zikr qilingan.
Jugʻrofiyasi
Shahar Oʻsh viloyatining shimoliy-sharq qismida, Oʻsh shahri markazining 43 km janubi-gʻarbi tomonida joylashgan. Yaqin temir yoʻl stansiyasi shahardan 46 km masofada Oʻsh shahrida joylashgan. Eng yaqin xalqaro aeroport masofasi 48 km boʻlib, u ham Oʻsh shahrida joylashgan.. Shahar orqali Oʻsh — Botken — Isfana avtomobil yoʻli oʻtadi. Bu yoʻl 2014-yilgacha judayam yomon ahvolda boʻlib, aholi yurish uchun juda koʻp qiyinchilikka duch kelgan. 2014-yilda davlat sarmoyasi bilan yoʻl qayta qurib bitkazilgan. Hozir Qirg'iziston janubini asosiy bogʻlab turgan bu yoʻl orqali, mashina qatnovlari juda koʻpligidan, Novqat shahri markazida har kuni chidab boʻlmas yoʻl tirbandliklari yuzaga kelgan. Davlat rasmiylari esa bunga hali yechim topganicha yoʻq. [2] Novqat shahri dengiz sathidan 1802 m balandlikda joylashgan. Qish faslida havo iliq. Barcha fasllarda havo moʻtadil boʻladi [2]
Tarixi
Hozirgi Novqat markazi 1928-yildan Eski-novqat tumani deb atalgan, 2003-yildan boshlab — Novqat shahar nomini olgan. Novqat shahri Qoʻqon xonligi davrida dastlab, Margʻilon bekligiga qaragan. Keyin esa alohida „Navkat“ bekligi sifatida tuzilgan. „Navkat“ bekligiga Novqat shahri va uning atrofidagi qishloqlar hamda janubiy Oloy togʻlari kirgan. Novqat oʻzining qulay va soʻlim geografik oʻrni bilan ajralib turadi.
Aholisi (2009) — 14 371 kishi.[1]
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Перепись населения Киргизии 2009. Ошская область (PDF), 2011-08-10da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2011-08-10
- ↑ 2,0 2,1 Dorogi po marshrutam Osh—Isfana i Osh—Nookat—Isfana naxodyatsya v ploxom sostoyanii, — deputat A.Bekmatov
- ↑ Сайт Ассоциации городов Кыргызской Республики, 2008-05-02da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2015-01-06
