Kontent qismiga oʻtish

Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Noqonuniy soʻrov va poraxoʻrlikka qarshi kurash akti (koreyscha: 부정청탁 및 금품등 수수의 금지에관한 법률, keng jamoatchilik orasida Kim Young-ran qonuni nomi bilan maʼlum[1]) — Janubiy Koreyada qabul qilingan 2016-yilgi korrupsiyaga qarshi qonundir. Mazkur qonun loyihasi 2012-yil avgust oyida Korrupsiyaga qarshi kurash va fuqarolik huquqlari komissiyasining sobiq raisi Kim Young-ran tomonidan taklif etilgani uchun uning nomi bilan ataladi. Qonun turli manbalarda Korrupsiya va poraxoʻrlikni taqiqlash toʻgʻrisidagi qonun deb ham tarjima qilingan[2][3]. Mazkur hujjat 2015-yilda qabul qilingan va 2016-yil 28-sentyabrdan kuchga kirgan[4].

Tarixi

Asosiy maqola: Janubiy Koreyada korrupsiya

Financial Times nashri ushbu qonunni mamlakatdagi keng tarqalgan korrupsiyaga qarshi kurashga qaratilgan hujjat sifatida taʼriflagan[5]. The Korea Times esa 2014-yilda Janubiy Koreya shaffoflik koʻrsatkichlari boʻyicha OECDga aʼzo davlatlar orasida hanuz ortda qolayotganini qayd etgan[6]. Transparency International tashkilotining 2014-yilgi Korrupsiyani idrok etish indeksida (mamlakatlarni ekspert baholari va jamoatchilik soʻrovlari asosida korrupsiya darajasi boʻyicha saralaydigan yillik reytingi) Janubiy Koreya 43-oʻrinni egallagan (1-oʻrin korrupsiya eng kam deb baholangan davlat hisoblanadi). Bu Sharqiy Osiyo mamlakatlari ichida uchinchi eng yaxshi natija boʻlib, faqat Yaponiya (15-oʻrin) va Taivan (35-oʻrin) undan yuqoriroq koʻrsatkichga ega boʻlgan[7].

Kim Young-ran qonuni Janubiy Koreyada qabul qilingan korrupsiyaga qarshi ilk qonun emas. Jinoyat kodeksi avvaldan milliy davlat amaldorlarining oʻz xizmat vazifalari bilan bogʻliq holda pora olishi, talab qilishi yoki olishga vaʼda berishini, shuningdek, har qanday shaxs tomonidan pora taklif qilinishi yoki berilishini taqiqlab kelgan. Shuningdek, 1998-yilda qabul qilingan „Xalqaro biznes operatsiyalarida xorijiy mansabdor shaxslarga pora berishga qarshi kurash toʻgʻrisida“gi qonun xorijiy amaldorlar bilan bogʻliq poraxoʻrlik holatlarini alohida tartibga soladi[8].

Taʼsiri

Mazkur qonun baʼzi anʼanaviy koreys urf-odatlari bilan ziddiyatga kirishdi[3][5]. Xususan, ijtimoiy uchrashuvlarda eng yoshi katta yoki martabasi yuqori shaxs hisobni toʻliq toʻlashi odati, shuningdek, Chuseok kabi bayramlarda taqdim etiladigan, odatda 70–80 ming von qiymatdagi anʼanaviy sovgʻa savatlari amaliyoti qonun talablariga koʻra taqiqlanadigan holatlar qatoriga kirdi[5].

Koreya sanoatchilari federatsiyasi kabi ayrim lobbi guruhlari qonunga qarshi chiqib, u iqtisodiy yoʻqotishlarga olib kelishi, ayrim sektorlar, xususan, restoran va xizmat koʻrsatish sohasidagi isteʼmol hajmini kamaytirishi mumkinligini taʼkidladi[5].

Qonun kuchga kirganidan soʻng koʻplab davlat xizmatchilari rasmiy kechki uchrashuvlarni bekor qilish yoki arzonroq oshxonalarda hisobni teng boʻlib toʻlash amaliyotiga oʻtganini maʼlum qildi[9][10]. Natijada bunday oshxonalarda mijozlar soni sezilarli darajada oshdi. Ayni vaqtda, yuqori toifadagi restoranlar, gul doʻkonlari, golf klublari, haydovchi xizmati kabi sohalarda, ayniqsa, hukumat va biznes markazlari hududlarida mijozlar oqimi kamaygani kuzatildi[10]. Baʼzi davlat xizmatchilari esa ish bilan bogʻliq, koʻpincha tungacha davom etadigan uchrashuvlar soni keskin kamaygani sababli, uyga ertaroq qaytish va oilasiga koʻproq vaqt ajratish imkoniyati paydo boʻlganini taʼkidlagan[10].

2016-yil oktabr oyi boshida Gallup Korea tomonidan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, koreyaliklarning 71 foizi mazkur qonunni qoʻllab-quvvatlagan[11].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „The "Kim Young-ran Act," a Ban on Bribery and Solicitation: Lawmakers to Pass the Bill on January 12“. Qaraldi: 2016-yil 18-noyabr.
  2. ↑ „Anti-corruption & Civil Rights Commission“. Anti-Corruption and Civil Rights Commission. 2015-yil 3-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 21-noyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 Maximilian Ernst.. „South Korea's New Anti-Graft Law: A Diplomatic Question“. The Diplomat (2016-yil 13-oktyabr).
  4. ↑ „Korea's Improper Solicitation and Graft Act: Kim Young-ran Act“. Qaraldi: 2017-yil 11-yanvar.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Ogura, Kentaro. „South Korea's new graft law strikes deep into corporate culture“ (2016-yil 25-sentyabr).
  6. ↑ Yoon Ja-young.. „Korea ranks 43rd in corruption-perceptions index“ (2014-yil 3-dekabr).
  7. ↑ „2014 Corruption Perceptions Index – Results“. Transparency International. 2018-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-noyabr.
  8. ↑ Catherine E. Palmer, Daiske Yoshida & Junyeon Park, Expansive Korean Anti-Corruption Law Comes into Force, Latham & Watkins LLP, Lexology (September 8, 2016).
  9. ↑ Song Su-hyun.. „Extreme caution prevails toward anti-graft law“ (2016-yil 29-sentyabr). Qaraldi: 2016-yil 23-noyabr.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Kim Eun-jung.. „Anti-graft law changes dining scene, gift culture“ (en). Yonhap News Agency. Qaraldi: 2016-yil 23-noyabr.
  11. ↑ Yamada, Kenichi. „71% of South Koreans support anti-graft law“. Nikkei Asia (2016-yil 9-oktyabr). 2023-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 7-aprel. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Noqonuniy_soʻrov_va_poraxoʻrlikka_qarshi_kurash_akti&oldid=667573" dan olindi