Nerv

Nerv anatomiyasi

Nerv, nervlar (yun. neuron — tola, ip), asab — murakkab anatomik tuzilma. Bosh miya, orqa miya va nerv tugunlarini gavdaning boshqa aʼzo va toʻqimalari bilan bogʻlaydi; asosan, nerv tolalari tutam ipdan iborat. Bu tolalar biriktiruvchi toʻqimalar pardasi bilan qoplangan. Odam va umurtqali hayvonlarda bosh miyadan bogi miya nervlari, orqa miyadan esa orqa miya nervlari chiqadi. Bir nechta Nervlar nerv chigalini hosil qilishi mumkin. Markazga intiluvchi yoki sezuvchi va markazdan qochuvchi yoki harakatlanuvchi Nerv tolalar farq qilinadi. Markazga intiluvchi tolalar orqali miyaga impulslar yoʻnaladi, markazdan qochuvchi tolalar esa skelet muskullariga impulslar oʻtkazadi; ichki aʼzolarga vegetativ (simpatik va parasimpatik) tolalar keladi. Maʼlum sohalarda sezuvchi Nerv tolalari yuzaga (teri osti va shilliq pardalarga) chiqadi. Nerv tolalarining chiqish joyini aniq, bilish igna sanchib davolashda muhim ahamiyatga ega. Nervlar zararlanganda sezuvchanlik buziladi yoki ogʻriq paydo boʻladi, shikastlangan Nerv tolalari boradigan muskullar falajlanadi. Toʻqimalarda moddalar almashinuvini boshqarib turadigan trofik impulslar Nerv orqali oʻtadi. Shu sababdan Nerv shikastlanganda yoki kasallanganda terida yara paydo boʻladi, boʻgʻimlar deformatsiyalanadi.